Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1122153

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 5 marca 2012 r.
II SA/Gl 173/12

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Rafał Wolnik (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. i A. G. na czynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niedopuszczenia do udziału w przetargu na zbycie nieruchomości postanawia:

1)

odrzucić skargę

2)

zwrócić skarżącym kwotę 200,00 zł (dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) r. P. G. i A. G. wnieśli za pośrednictwem Prezydenta Miasta Z., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność tegoż organu, polegającą na niezakwalifikowaniu skarżących do uczestnictwa w ustnym przetargu ograniczonym na sprzedaż nieruchomości położonej w Z. przy ul. (...), obejmującej działkę nr (...), stanowiącej własność Gminy Miasta Z. oraz przeprowadzenie przetargu bez uczestnictwa skarżących. Wraz ze skargą uiszczony został wpis sądowy w kwocie 200,00 zł.

W odpowiedzi na skargę zawnioskowano o jej odrzucenie ze względu na brak jurysdykcji sądu administracyjnego, uzasadniając to tym, iż zaskarżona czynność nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Nadto wskazano, iż skarżący stosownie do treści art. 40 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami mogli zaskarżyć czynności związane z przeprowadzeniem przetargu do Prezydenta Miasta Z., czego nie uczynili.

Pełnomocnik skarżących ustosunkowując się do stanowiska Prezydenta Miasta Z. podniósł, iż zawisła sprawa jest rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie, przez właściwy organ, które to dotyczy uprawnień skarżących, a mianowicie możliwości uczestnictwa w przetargu na zbycie nieruchomości, stanowiącej mienie samorządowe. Nadto argumentowano, iż zaskarżona czynność (akt) należy do zakresu administracji publicznej, gdyż w świetle przepisów ustawy o samorządzie gminnym, gospodarowanie nieruchomościami stanowi zadanie własne gminy. Także skoro, stosownie do ustawy o gospodarce nieruchomościami, Prezydent Miasta Z. jest organem właściwym do przeprowadzenia przetargu, to rozstrzygnięcia podejmowane w trakcie jego organizowania i przeprowadzenia należy traktować jako akty, bądź czynności jednostki samorządu terytorialnego. Dalej przywołując postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2008 r., sygn. akt I OSK 53/08, wskazano, iż skarżący - poprzez czynność organu polegającą na niedopuszczeniu ich do postępowania, którą należy traktować jako czynność władczą z zakresu administrowania mieniem samorządowym - nie zostali dopuszczeni do przetargu, co stanowiło etap kwalifikacyjny poprzedzający ewentualną możliwość nabycia nieruchomości na podstawie czynności cywilnoprawnej. Dodano także, iż po stronie skarżących wobec faktu, iż nigdy nie stali się oni uczestnikami postępowania przetargowego, brak jest przesłanki podmiotowej, umożliwiającej im składanie skarg w trybie przewidzianym w art. 40 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosowanie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1)

decyzje administracyjne;

2)

postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3)

postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;

4)

inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

5)

akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6)

akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7)

akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8)

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Ponadto stosownie do treści art. 4 p.p.s.a. sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach, zatem skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy jest niedopuszczalna. Przy czym sąd odrzuca także skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Zasadą jest, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.: Dz. U. z 2010 r., poz. 102, Nr 651 ze zm.). Sąd podziela stanowisko, iż ogłoszenie przetargu jako oświadczenie woli ma doprowadzić do zawarcia umowy. Oznacza to, że gdy wszczęta zostanie procedura przetargowa pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a zainteresowanymi podmiotami nawiązuje się stosunek cywilnoprawny. W ramach tego stosunku zarówno jednostka samorządu terytorialnego jak i osoby w tym przetargu uczestniczące występują w charakterze równorzędnych podmiotów. W konsekwencji rozstrzyganie sporów związanych z przeprowadzeniem procedury przetargowej dotyczy sporów cywilnych między stronami, którymi są wojewoda lub organ jednostki samorządu terytorialnego przeprowadzający przetarg oraz uczestnicy przetargu i następuje w postępowaniu przed sądem powszechnym. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie (por. uchwała SN z dnia 2 sierpnia 1994 r. sygn. akt III CZP 96/94, OSNC 1995/1/11) przyjmuje się, że prawidłowość przeprowadzenia procedury przetargowej może być zweryfikowana w postępowaniu wszczętym powództwem do sądu powszechnego (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 348/07, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo).

Jak wynika z powołanego art. 3 p.p.s.a. właściwość sądu administracyjnego obejmuje rozpatrywanie skarg na określone prawne formy działalności administracji publicznej. Oceniając zaś charakter czynności organizatora przetargu, związane z jego przeprowadzeniem, należy zauważyć, że "rozstrzygnięcia" te nie są ani decyzją administracyjną w rozumieniu przepisu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., ani też aktem lub czynnością, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Decyzja administracyjna bowiem jest władczym jednostronnym oświadczeniem woli organu administracji publicznej, opartym o przepisy prawa administracyjnego i określającym sytuację prawną konkretnie wskazanego adresata (strony) w indywidualnie oznaczonej sprawie administracyjnej.

Natomiast o akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, można mówić wówczas, gdy czynność (akt) podjęta jest w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, skierowana jest do oznaczonego podmiotu administrowanego, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego czynność (akt) dotyczy, jest określone wprost w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.

Zatem wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie można zaliczyć zaskarżonej czynności Prezydenta Miasta Z. do innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga z tego przepisu może bowiem dotyczyć wyłącznie takich aktów i czynności, które mają charakter publicznoprawny. Nie mogą to być takie akty lub czynności, które stanowią działania organów administracji publicznej w sferze cywilnoprawnej i stanowią czynności cywilnoprawne, tj. czynności prawne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 60.).

Zaskarżona czynność nie mieści się nadto w kategorii aktów określonych w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., gdyż te również odnoszą się wyłącznie do spraw z zakresu administracji publicznej. Także żaden przepis prawa nie poddaje jej właściwości sądu administracyjnego.

W ocenie Sądu czynności związane z organizowaniem (w szerokim tego słowa znaczeniu) przetargu, a w tym także działania polegające na niezakwalifikowaniu skarżących do uczestnictwa w tymże przetargu, a w efekcie przeprowadzenie jego bez uczestnictwa skarżących - nie następuje w postępowaniu administracyjnym oraz nie mieści się w kategorii spraw, które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Z przepisów, które określają kompetencje organu do przeprowadzenia przetargu, nie wynika, aby przepisy te kształtowały uprawnienie lub obowiązek strony skarżącej o charakterze administracyjnoprawnym.

Skoro więc przedmiotowa czynność Prezydenta Miasta Z. nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie dotyczy spraw z zakresu administracji publicznej, a jedynie stanowi przejaw działania organu podlegający kwalifikacji, jako czynność prawna w rozumieniu prawa cywilnego, przez co wywiera skutki tylko w sferze tego prawa - to należało skargę P. G. i A. G. odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu w całości rozstrzygnięto po myśli art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Na marginesie wskazać należy, iż ustanowiony w art. 40 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. Nr 207, poz. 2108 ze zm.) tryb zaskarżania czynności przetargowych jest wewnętrznym trybem postępowania, uprawnieniem wykonywanym w zakresie dominium przez wojewodę lub organy wykonawcze jednostek samorządu terytorialnego, umożliwiającym wyłącznie wstępną kontrolę przetargu w celu skorygowania popełnionych błędów. Wyłącznym podmiotem legitymowanym do zaskarżenia czynności związanych z przeprowadzeniem przetargu jest uczestnik przetargu, to znaczy osoba, która została dopuszczona do przetargu, wniosła wadium i brała w nim udział. W rozpatrywanej sprawie skarżący natomiast nie zostali dopuszczeni do udziału w przetargu, a więc takiego statusu nie posiadają. Jednakże jeżeli zostały naruszone prawa osoby, która nie brała udziału w przetargu, właściwym do rozpoznania sporów jest sąd powszechny, a zatem nie wyklucza to możliwości dochodzenia przez skarżących swoich praw przed tymże sądem.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.