Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1643833

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 14 stycznia 2015 r.
II SA/Gl 1011/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk.

Sędziowie WSA: Piotr Broda, Elżbieta Kaznowska (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia 19 września 2013 r. "A" S.A. z siedzibą w K. (skarżąca), powołując się na art. 124 i art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn, Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) wniosła o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości gruntowej, a mianowicie działki nr (...) o powierzchni 0,4210 stanowiącej własność J. O. przez zezwolenie wnioskodawcy na założenie i przeprowadzenie przez tę nieruchomość odcinka dwutorowej linii wysokiego napięcia 110 kV na długości około 22 m o przebiegu zaznaczonym na mapie stanowiącej załącznik do wniosku.

Uzasadniając wniosek podano, że wnioskodawca jest właścicielem przebudowanej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia relacji SE R. - SE S. - SE P. na odcinku od słupa nr (...) do słupa nr (...) z wprowadzeniem do stacji B., która po planowanej przebudowie będzie przebiegać przez nieruchomość J. O. Zdaniem wnioskodawcy przebudowa tej linii, która polega na budowie nowej dwutorowej linii wysokiego napięcia (w miejsce obecnie funkcjonującej jednotorowej) jest realizowana od 1999 r., a inwestorem robót jest wnioskodawca, który zrealizował w zasadzie wszystkie prace na wskazanej trasie SE R. - SE S. - SE P. z wyjątkiem odcinka linii długości 3,4 km od słupa nr (...) do słupa nr (...), przebiegającego m.in. przez nieruchomość J. O., jednakże ten ostatni nie wyraża zgody na tę inwestycję.

Decyzją z dnia (...) roku Starosta (...), działając na podstawie art. 114 ust. 3 i ust. 4, art. 115 ust. 3, art. 118a ust. 2, art. 124 ust. 1, ust. 2, ust. 4, ust. 7, art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości - działki (...) obręb B., o powierzchni 0,4210 ha, stanowiącej własność J. O. (O.) poprzez zezwolenie "A" S.A. na założenie i przeprowadzenie przez przedmiotową nieruchomość napowietrznej, dwutorowej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV na długości około 22 m, minimalnej wysokości co najmniej 12,2 m nad poziomem terenu, w kierunku wschód - zachód, wzdłuż północnej granicy działki nr (...) bez prawa do posadowienia na niej słupa energetycznego, zgodnie z załącznikiem graficznym "Przebieg projektowanej linii 110 kV w zakresie działki nr (...)", stanowiącym integralną część decyzji. Nadto w tej decyzji (jej punkcie 2) organ zobowiązał "A" S.A. do przywrócenia działki do stanu poprzedniego po założeniu i przeprowadzeniu sieci, a w przypadku braku takiej możliwości do zapłaty odszkodowania oraz w punkcie sa3 decyzji stwierdził, że ostateczna decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości stanowi podstawę do dokonania stosownego wpisu w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przez działkę nr (...) (własność J. O.) dotychczas nie przebiegała linia energetyczna 110 kV. W jego ocenie zostały spełnione przesłanki z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Wskazano na pismo Prezydenta Miasta R. z dnia 21 października 2013 r., z którego wynika, że plan miejscowy z (...) roku (uchwała nr (...) Rady Miasta R. z dnia (...) roku, ogłoszona w Dz. Urz. Woj. (...) z (...) r., Nr (...), poz. (...)) nie przewiduje przebiegu dwutorowej linii energetycznej 110 kV przez przedmiotową działkę.

Równocześnie w tym piśmie wskazano na § 7 ust. 2 i § 43 ust. 3 planu z 2005 r. Powołał organ także pismo Zastępcy Prezydenta Miasta R. z 19 listopada 2013 r., zgodnie z którym planowana przez wnioskodawcę trasa przebudowy linii 110 kV jest zgodna z obowiązującym planem oraz stanowisko Prezydenta Miasta R. zawarte w piśmie z 9 grudnia 2013 r., w myśl którego obowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. pozwalają na realizację projektowanego odcinka linii 110 kV na działce (...) (w tym piśmie wskazano na § 43 ust. 1 oraz ust. 2 planu). Zgodnie z powyższą opinią Prezydenta Miasta R. obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta R. dopuszcza realizację wymienionej powyżej inwestycji na działce (...), a więc - zdaniem organu - ograniczenie sposobu korzystania z działki (...) jest możliwe i konieczne.

Odwołanie od tej decyzji wniósł, reprezentowany przez pełnomocnika (niebędącego adwokatem lub radcą prawnym) J. O. W tym odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Wskazano na niezgodność inwestycji z ustaleniami planu miejscowego i nieprawidłowości ustaleń poczynionych w tym zakresie przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu odwołania podano, że przebieg linii 110 kV został opisany w planie oraz w § 42 ust. 5 "... przebudowę linii 110 kV na dwutorową przebiegającą przez tereny D22R, D34R i D35R, prowadzącą do GPZ B. oznaczonego symbolem D1ITE". Natomiast działka nr (...) nie znajduje się na terenach oznaczonych w planie miejscowym jako tereny objęte przebudową linii 110 kV. Działka nr (...) nie jest również przeznaczona w obowiązującym planie pod realizację celów publicznych. Zdaniem odwołującego się decyzja organu pierwszej instancji jest niezgodna z przepisami z uwagi na fakt niezgodności ograniczenia z planem miejscowym. Zapisy planu - § 7 ust. 2 oraz 43 ust. 3 odnoszą się jedynie do lokalnych przyłączy, a nie do linii wysokiego napięcia. Skarżący w dalszej części odwołania twierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji godzi w jego interes prawny bowiem skutkuje wyłączeniem połowy powierzchni działki z możliwości zabudowy w sytuacji, gdy planowana linia może przebiegać także w innym miejscu.

Rozpatrując złożone odwołanie, Wojewoda (...) zaskarżoną decyzją z dnia (...) r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 518) uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i odmówił udzielenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości (działka (...)).

W uzasadnieniu przywołał treść art. 124 cytowanej powyżej ustawy i wskazał na przesłanki ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie tego przepisu oraz szczególny charakter tej decyzji (zbliżony do rozstrzygnięcia o wywłaszczeniu) skutkujący koniecznością interpretacji przesłanek ograniczenia korzystania z nieruchomości w sposób ścisły. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego - aby stanowić podstawę do zastosowania instytucji z wymienionego przepisu art. 124 ust. 1 ustawy musi dopuszczać realizację celu publicznego, a także w sposób precyzyjny określać realizację inwestycji, poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu jaki może być pod nią zajęty (tu odwołano się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 838/13). Usytuowania inwestycji nie można ustalić (jak to uczynił organ pierwszej instancji) wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego (nawiązał tu organ do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 3/12). Z uwagi na fakt, że w planie zagospodarowania przestrzennego miasta R. określono przebieg projektowanej inwestycji należy stwierdzić, że wnioskodawca może skorzystać z przysługującego ograniczenia prawa właściciela tylko do tych nieruchomości (odwołano się w tym zakresie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 621/13). Zdaniem Wojewody ni może stanowić bowiem podstawy do ograniczenia korzystania z nieruchomość ogólna regulacja planu, dopuszczająca w zasadzie na dowolnym terenie lokalizowanie urządzeń elektroenergetycznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ostateczną Wojewody (...) z dnia (...) roku "A" S.A. z siedzibą w K. domagała się uchylenia tej decyzji i utrzymania w mocy decyzji Starosty (...) z dnia (...) roku oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżącej decyzja ostateczna narusza decyzja ostateczna narusza art. 80 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także § 7 ust. 2, § 43 ust. 2, § 43 ust. 1 uchwały Rady Miasta R, nr (...) z dnia (...) r. w przedmiocie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Z uzasadniania skargi wynika, że skarżący stoi na stanowisku, iż obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego z (...) roku dopuszcza lokalizację wnioskowanej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych do niego aktów pod względem zgodności z prawem. Sądy te uwzględniając skargę na decyzję uchylają ją w całości lub w części w przypadku stwierdzenia naruszeń, o których mowa w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Odnosząc się do żądań skargi należy stwierdzić, że nawet w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji sąd administracyjny będący sądem kasatoryjnym co do zasady nie mógł orzec o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty (...) z dnia (...) roku. Następstwem uchylenia zaskarżonej decyzji byłby bowiem obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpatrzenia odwołania J. O. (O.) na decyzję Starosty (...) z dnia (...) roku.

W ocenie Sądu - skarga - na decyzję ostateczną, do podjęcia której organ odwoławczy był uprawniony, nie zasługuje na uwzględnienie. Podejmując zaskarżoną decyzję o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i o odmowie udzielenia zgody na ograniczenie sposobu korzystania z działki nr (...) organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności, bowiem orzekł w oparciu o materiał zgromadzony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, a podjęta decyzja odpowiada wymogom art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W sprawie jest bezsporne, że inwestycja objęta wnioskiem skarżącej z dnia 19 września 2013 r. jest inwestycją, o której mowa w art. 124, a także inwestycją celu publicznego. Bezspornym jest także fakt, że działka (...) w stosunku do której został złożony wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z niej znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z (...) roku (jednostka strukturalna B.). Nie budzi też wątpliwości, że właściciel działki (...) J. O. nie wyraził zgody na wykonanie inwestycji. Bezsporne jest także, że zgodnie z planem przyjętym uchwałą Rady Miasta R. nr (...) z dnia (...) r. działka nr (...) (k.m.7) obręb B. zlokalizowana jest na terenach oznaczonych symbolami: D9R i D8R - tereny rolnicze (83,2% powierzchni działki); D1KDZ i D5KDD - tereny dróg publicznych (16,4% powierzchni); D5KDD - tereny dróg publicznych klasy dojazdowej (1,3% powierzchni działki); D7KDW - tereny dróg wewnętrznych (0,4% powierzchni działki). Już z takiego przeznaczenia działki (...) wynika, że plan miejscowy z (...) roku nie przewiduje przebiegu dwutorowej linii energetycznej 110 kV przez wymienioną działkę, co potwierdził także Prezydent Miasta R. w piśmie z 21 października 2013 r. - w tym samym piśmie wskazano na § 7 ust. 2 planu (część ogólna) oraz przepis szczegółowy § 43 ust. 3 (rozdział 11). W piśmie tym zawarto też informację, że ustalenia § 42 ust. 5 pkt 1 planu dotyczące przebudowy linii 110 kV na dwutorową dotyczącą obszarów oznaczonych w planie symbolami D22R, D34R, D35R i nie odnoszą do budowy linii energetycznej na pozostałych terenach (zob. ustalenia planu miejscowego z (...) roku w aktach sprawy).

Zdaniem Sądu § 7 ust. 2 obowiązującego planu z (...) roku zawiera jedynie ogólne stwierdzenie, że każdorazowo w ramach terenów wydzielonych liniami rozgraniczającymi, obok zagospodarowania podstawowego i dopuszczalnego, mogą występować między innymi sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, o ile nie są wykluczone przedmiotowo w ustaleniach określonych w rozdziale 7 oraz w zasadach określonych w pozostałych przepisach szczegółowych planu. Przepisy szczegółowe są zawarte w rozdziale 11 planu. Regulują one kwestie przebudowy linii 110 kV na obszarach innych, niż te, na których jest położona działka (...) oraz zawierają ustalenie utrzymania daty okresowego przebiegu już istniejącej linii 110 kV. Natomiast w § 43 planu zawarto uregulowania szczegółowe dotyczące zmiany parametrów oraz lokalizacji nowych przewodów i urządzeń infrastruktury technicznej. Przywołany § 43 dopuszcza lokalizację nowych, nieuwidocznionych w rysunku planu przewodów i urządzeń infrastruktury technicznej związanych z obsługą zagospodarowania terenu, a więc w ocenie Sądu przepis ten dotyczy infrastruktury technicznej służącej władającym danym terenem.

Zmiana dotychczasowego przebiegu linii 110 kV, która jest związana z poprawą układu zasilania obszaru R. (pismo prezydenta Miasta R. z dnia 9 grudnia 2013 r.) nie stanowi bezpośredniej obsługi zagospodarowania terenu. Przepis § 43 dopuszcza lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej we wszystkich obszarach, także poza wyznaczonymi pasami drogowymi, jeżeli jednak zostaną spełnione wymienione w nim warunki - m.in. zgoda właściciela nieruchomości. W omawianej sprawie takiej zgody brak, a planowana inwestycja wykracza poza pas drogowy drogi publicznej (załącznik graficzny do decyzji organu pierwszej instancji).

Skład orzekający podziela pogląd organu odwoławczego wyrażony także w Komentarzu do ustawy o gospodarce nieruchomościami - J. Jaworski, A. Prusaczek, A. Tułodziecki i M. Wolanin - Wydawnictwo C.H. BECK Warszawa 2009, str. 778 i n., a także w orzecznictwie, że decyzja z art. 124 § 1 tej ustawy stanowi rodzaj decyzji o wywłaszczeniu polegającym na czasowym ograniczeniu wykonywania prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której istnieje potrzeba wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze publicznym.

Skoro więc decyzja wydawana na podstawie przywołanego przepisu jest rodzajem decyzji o wywłaszczeniu, to mają do niej zastosowanie pozostałe przepisy Rozdziału 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., w tym przede wszystkim art. 112 ust. 1 tej ustawy. W art. 124 ust. 1 zdanie drugie powtórzono zatem dyspozycję wynikająca z art. 112 ust. 1 o dopuszczalności wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości tylko wówczas, jeżeli nieruchomość (lub jej część) objęta jest miejscowym planem lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w których to dokumentach planistycznych określona została dopuszczalność urządzeń infrastruktury technicznej, wymienionych w art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze omawianej ustawy. Oznacza to, że wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 ustawy jest możliwe tylko w stosunku do urządzeń infrastruktury technicznej, które mają charakter celu publicznego, niezależnie od tego, kto jest ich inwestorem (ta przesłanka została w sprawie spełniona).

Z uwagi na szczególny charakter decyzji z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanki ograniczenia korzystania z nieruchomości należy interpretować ściśle z treścią tego przepisu, o czym była już mowa, a ograniczenie "ma nastąpić" zgodnie z planem miejscowym. Plan miejscowy - aby stwarzać podstawę do zastosowania wymienionego art. 124 ust. 1 ustawy musi nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób precyzyjny określać lokalizację takiej inwestycji przez wskazanie nieruchomości przez którą ma ona przebiegać. Inaczej mówiąc, koniecznym jest by konkretny przepis planu miejscowego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być realizowany konkretny cel publiczny. Usytuowania inwestycji nie można ustalić wyłącznie na podstawie ogólnych zapisów planu miejscowego (zobacz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 3/12). Określenie w planie przebiegu projektowanej inwestycji liniowej determinuje zakres i sposób ograniczenia prawa własności, a więc inwestor (wnioskodawca) może skorzystać z przymusowego ograniczenia prawa właściciela, tylko tych nieruchomości, które pod taką inwestycję zostały przeznaczone (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 621/13).

Skoro zatem obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie przewidywał na działce nr (...) lokalizacji inwestycji objętej wnioskiem, to zaskarżona decyzja Wojewody (...) jest zgodna z prawem, a zarzuty podniesione w skardze, w tym naruszenie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. są nieuzasadnione. Podobnie na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 80 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy właściwie bowiem, według Sądu, ocenił zgromadzony materiał dowodowy, czemu dał właściwy wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.