Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1729780

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 1 czerwca 2015 r.
II SA/Gd 95/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Gd 679/12 w sprawie ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2012 r., sygn. akt (...) w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów postanawia:

1)

odrzucić skargę,

2)

zwrócić skarżącej B. J. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

B. J. wniosła skargę o wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 30 lipca 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 679/12 oddalającym jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 sierpnia 2012 r., sygn. akt (...) w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów. W uzasadnieniu skargi wskazała na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuciła, że wyrok został wydany bez jej udziału w sprawie i w czasie trwania jej choroby. Do skargi załączyła zaświadczenia o chorobie, pobytach w szpitalu i leczeniu w przyszpitalnej przychodni oraz zwolnienia lekarskie. Z dokumentacji tej wynika, że w dacie rozprawy na której ogłoszono wyrok w sprawie skarżąca korzystała ze zwolnienia lekarskiego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie podlega odrzuceniu z tego względu, że nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Z treści skargi wynika, że skarżąca żąda wznowienia postępowania z uwagi na podstawę wymienioną w art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia z powodu nieważności jeżeli strona (...) wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Pokreślenia wymaga, że o pozbawieniu strony możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła brać udziału w całości lub istotnej części postępowania wskutek naruszenia przepisów prawa. Oznacza to, że pozbawienie strony możności działania ma miejsce wówczas gdy, prowadząc postępowanie Sąd dopuszcza się takich wadliwości proceduralnych, które naruszałyby prawa strony do udziału w postępowaniu. W orzecznictwie podkreśla się, że niemożność działania, o której mowa w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., a więc niemożność obrony swoich praw, jest pozbawieniem strony możliwości podejmowania w postępowaniu czynności procesowych. O pozbawieniu strony możliwości działania można mówić również wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości działania - w innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania (por. postanowienie NSA z 28 września 2010 r., sygn. akt I FSK 1051/09, wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2866/05, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2006 r., III SA/Wr 412/05, uchwała SN z 14 kwietnia 1980 r., III CZP 19/80, OSNCP 1980/11/205, wyrok SN z 21 czerwca 1961 r., III CR 953/60, OSPiKA 1963/6/137). W związku z powyższym uznać należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym zapewnienie możności działania strony rozumieć należy przede wszystkim jako umożliwienie stronie dokonywania czynności procesowych poprzez np. prawidłowe zawiadamianie o rozprawach i umożliwienie stronie w nich uczestniczenia (w tym np. ich odraczanie w przypadkach przewidzianych w ustawie), a także umożliwienie składania pism procesowych. Jeśli strona nie została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to nie sposób uznać, że była ona pozbawiona wskutek naruszenia przepisów prawa możności działania.

Z akt sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r. wynika, że rozpoznając sprawę Sąd z uwagi na wniosek skarżącej z dnia 23 kwietnia 2014 r. o odroczenie rozprawy "z uwagi na chorobę i leczenie szpitalne przynajmniej do maja 2014 r." odwołał rozprawę wyznaczoną na dzień 8 maja 2014 r. i zobowiązał skarżącą do przedstawienia w terminie 7 dni dokumentów potwierdzających pobyt w szpitalu w dacie rozprawy (zarządzenie k. 172 akt II SA/Gd 679/12). Powyższego skarżąca nie wykonała. W dniu 2 czerwca 2014 r. wyznaczono rozprawę na dzień 30 lipca 2014 r. W tym dniu, stwierdzając prawidłowość doręczenia zastępczego o terminie rozprawy dla skarżącej i przy braku jakichkolwiek dokumentów świadczących o niemożności jej stawiennictwa, Sąd ogłosił wyrok. Skarżąca nie zażądała jego pisemnego uzasadnienia. Od wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna.

Procedując w wyżej opisany sposób Sąd nie dopuścił się naruszenia przepisów procedury uregulowanej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wbrew stanowisku skarżącej wydanie wyroku pod nieobecność strony, czy w czasie trwania jej choroby samo w sobie nie skutkuje nieważnością postępowania i zaistnieniem podstawy wznowienia określonej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 107 p.p.s.a. nieobecność stron lub ich pełnomocników nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba ze strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Z powyższych przepisów wynika, że żeby choroba strony mogła stanowić przeszkodę w prowadzeniu rozprawy i być podstawą jej odroczenia powinna być Sądowi znana. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wnosiła o odroczenie rozprawy. W niepodpisanym piśmie z dnia 23 kwietnia 2014 r. zwróciła się z prośbą o niewyznaczanie rozprawy "przynajmniej do końca maja br." Pomimo braku jakiejkolwiek dokumentacji uprawdopodobniającej wskazaną przeszkodę w prowadzeniu sprawy, a nawet podpisu pod wnioskiem, pismo to spowodowało odwołanie rozprawy wyznaczonej na dzień 8 maja 2014 r. Skarżąca wezwana do usprawiedliwienia tej nieobecności powyższego nie wykonała, nie informowała też więcej Sądu o swoim stanie zdrowia. W tych okolicznościach Sąd nie miał podstaw do odroczenia rozprawy w dniu 30 lipca 2014 r. z uwagi na chorobę skarżącej. Podstawy do odroczenia rozprawy nie mógł także stanowić fakt zawiadomienia o rozprawie w sposób zastępczy tj. w trybie przewidzianym w art. 73 § 1 i § 2 p.p.s.a. O konieczności powiadomienia Sądu o każdej zmianie swego zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby oraz o skutkach związanych z zaniedbaniem tego obowiązku w sprawie II SA/Gd 679/12 B. J. była pouczona prawidłowo zarówno jako skarżąca, jak i przedstawiciel skarżącej Fundacji. Wyjaśnić należy, że doręczenie zastępcze jest skutecznym sposobem doręczenia przewidzianym w przepisach procedury sądowoadministracyjnej. Nie stwierdzając wadliwości takiego doręczenia Sąd ma obowiązek kontynuować rozpoznawanie sprawy. Skutek doręczenia następuje bowiem na podstawie domniemania, które wprawdzie może być obalone, jednak, co wymaga podkreślenia, nie przez stwierdzenie strony o braku otrzymania przesyłki, czy niedojściu jej do adresata. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy na tle analogicznego rozwiązania przyjętego w art. 139 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r. II UZ 51/14, Lex nr 1573973, również badając podstawę wznowienia związaną z pozbawieniem strony możności działania, odebranie pisma nie jest elementem konstrukcyjnym sposobu doręczenia zastępczego. Takie doręczenie uznaje się za dokonane bez względu na to, czy adresat zapoznał się z awizowanym pismem, a także wtedy, gdy w rzeczywistości pisma nie odebrał. W wyroku z dnia 15 października 2002 r. SK 6/02 (OTK-A 2002 Nr 5, poz. 65) Trybunał Konstytucyjny potwierdził zgodność z Konstytucją rozwiązania przyjętego w analogicznym jak w art. 73 § 1 i § 2 p.p.s.a. przepisie procedury cywilnej.

Z powyższego wynika, że w sprawie II SA/Gd 679/12 nie doszło do naruszenia przepisów prawa, a tym samym, że nie doszło do pozbawienia skarżącej możności działania w rozumieniu podstawy wymienionej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, samo sformułowanie w skardze o wznowienie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. nie oznacza, że skarga "opiera się na ustawowej podstawie wznowienia" w rozumieniu art. 280 § 1 p.p.s.a. zwłaszcza jeżeli z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie występuje. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega stosownie do wskazanego przepisu odrzuceniu. Ocena, czy skarga opiera się o ustawową podstawę wznowienia, nie ogranicza się tylko do badania, czy okoliczności wskazane przez skarżącego odpowiadają formalnie którejś z podstaw wymienionych w przepisach, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2014 r., I PZ 13/14, Lex nr 1500662 i z dnia 14 stycznia 2015 r., I CZ 114/14, Lex nr 16502740). Należy wskazać, że podobieństwo uregulowań prawnych zawartych w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z przepisami kodeksu postępowania cywilnego odnośnie trybu rozpoznawania skargi o wznowienie, a zwłaszcza badania jej dopuszczalności, uprawnia w niniejszej sprawie do powołania się na orzecznictwo Sądu Najwyższego.

O zwrocie wpisu sądowego orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.