Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 15 lutego 2006 r.
II SA/Gd 918/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.).

Sędziowie: NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Asesor, WSA Katarzyna Krzysztofowicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 26 września 2005 r. nr (...) w przedmiocie wypłaty świadczenia rodzinnego postanawia: odrzucić skargę

Uzasadnienie faktyczne

J. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, w której domagała się "wszczęcia postępowania administracyjnego w celu wypłacenia jej zaległych świadczeń z tytułu samotnego wychowywania dziecka."

Na wezwanie Sądu do usunięcia braków formalnych tej skargi sprecyzowała tą skargę, jako żądanie wykonania ostatecznej decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 8 czerwca 2004 r. w przedmiocie przyznania jej świadczeń rodzinnych, tj. zasiłku rodzinnego na córkę N. w kwocie 43 zł, dodatku do tego zasiłku oraz związanych z tym świadczeń, tj. opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

W odpowiedzi na skargę Kierownik MOPS wniósł o jej oddalenie oraz opisał szczegółowo dotychczasowy sposób postępowania w tej sprawie, z którego wynika, że:

1.

w dniu 5 maja 2004 r. J. B., zamieszkała wówczas w G., przy ul D., złożyła kolejny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na córkę N.;

2. Kierownik MOPS decyzją z dnia 8 czerwca 2004 r. przyznał J. B. zasiłek rodzinny na córkę N. w kwocie 43 zł miesięcznie oraz dodatki do tego zasiłku w formie zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania w kwocie 400 zł oraz świadczenie w postaci składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości określonej w przepisach ustawy o powszechnym ubezpieczeniu NFZ; wszystkie powyższe świadczenia przyznano na okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Decyzja ta wobec nie wniesienia odwołania stała się ostateczna i była wykonywana.

3.

pismem z dnia 28 września 2004 r. J. B., wskazując nowe miejsce zamieszkania - J. woj. K. zawiadomiła MOPS o zmianie miejsca zamieszkania i wniosła o wydanie jej zaświadczenia potwierdzającego jej prawo do świadczeń opisanych w wyżej wymienionej decyzji.

4. Kierownik MOPS decyzją z dnia 20 października 2004 r., powołując się na przepis art. 163 k.p.a., "po ponownym rozpatrzeniu wniosku J. B. z dnia 5 maja 2004 r." uchylił z dniem 1 listopada 2004 r. własną decyzję z dnia 8 czerwca 2004 r. dotyczącą przyznania J. B. opisanych wyżej świadczeń rodzinnych.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że jedyną i wyłączną podstawą uchylenia decyzji był fakt, że w tym samym dniu wydano postanowienie o uznaniu, iż Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie jest właściwy do dalszej wypłaty tych świadczeń w związku ze zmianą miejsca zamieszkania osoby uprawnionej. Uzasadniało to ponadto wstrzymanie wypłaty świadczeń określonych w opisanej wyżej decyzji ostatecznej od dnia 1 listopada 2004 r. Organ wyjaśnił jednocześnie, że J. B. wypłacono świadczenia za okres od 1 maja do 31 października 2004 r.

5.

jak wskazano wyżej Kierownik MOPS postanowieniem z 20 października 2004 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. oraz art. 3 pkt 11, art. 20 ust. 1, art. 23 i art. 32 oraz art. 50 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) uznał się niewłaściwym w sprawie wypłaty świadczeń J. B. od dnia 1 listopada 2004 r. i przekazał sprawę wraz z aktami do dalszego wykonywania Gminie Ś. Obydwa opisane wyżej rozstrzygnięcia stały się ostateczne.

6. Wójt Gminy Ś., po otrzymaniu akt sprawy, zobowiązał J. B. do ponownego złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku;

7.

w dniu 9 listopada 2004 r. skarżąca złożyła taki wniosek, po rozpoznaniu którego Wójt Gminy Ś. decyzją z dnia 30 grudnia 2004 r. przyznał N. B. na okres od 1 listopada 2004 do 31 sierpnia 2005 r. zasiłek rodzinny oraz odmówił przyznania J. B. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych;

8. J. B. wniosła odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zarzuciła przede wszystkim, że prawo do świadczeń określonych w ustawie z 28 listopada 2003 r. ustalono jej już ostateczną decyzją administracyjną MOPS

9.

rozpatrując to odwołanie SKO w T. uznało, że dla prawidłowej oceny "konieczne jest zbadanie przez SKO w G. zgodności z prawem opisanej wyżej decyzji Kierownika MOPS z dnia 20 października 2004 r." i postanowieniem z dnia 17 marca 2005 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesiło z urzędu postępowanie odwoławcze;

10.

pismem z dnia 20 marca 2005 r. SKO w T. zawiadomiło SKO w G. o konieczności oceny zgodności z prawem opisanej wyżej decyzji;

11. SKO w G. decyzją z dnia 28 czerwca 2005 r., po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 października 2004 r. w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania J. B. świadczeń rodzinnych, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdziło jej nieważność. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że przepis art. 163 nie może stanowić samodzielnej podstawy do uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej, wobec czego należało stwierdzić jej nieważność.

12.

po uostatecznieniu się decyzji opisanej w pkt 11 SKO w T. decyzją z dnia 28 lipca 2005 r., powołując się na przepis art. 105 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia 30 grudnia 2004 r. i umorzyło postępowanie w tej sprawie. Kolegium wskazało, że wobec stwierdzenia nieważności opisanej w pkt 11 decyzji Prezydenta Miasta z dnia 20 października 2004 r. pozostaje w obrocie prawnym decyzja tego samego organu z dnia 8 czerwca 2004 r., przyznająca J. B. zasiłek rodzinny wraz z dodatkami za okres do dnia 31 sierpnia 2005 r. Nie ma zatem żadnych podstaw do ponownego rozstrzygania uprawnień J. B., wobec czego postępowanie prowadzone przez Wójta Gminy Ś. w tej samej sprawie jest bezprzedmiotowe.

13.

z uwagi na odmowę wypłaty świadczeń przez Wójta Gminy J. B., zamieszkująca nadal w J., pismem z dnia 19 lipca 2005 r. wystąpiła do MOPS, w którym powołując się na uchylenie decyzji z dnia 20 października 2004 r. domagała się wypłaty jej zaległych świadczeń za okres od 1 listopada 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., następnie wobec braku reakcji na to pismo skierowała kolejne wezwanie do MOPS o wypłatę dodatku do zasiłku rodzinnego, którego nie otrzymała z Urzędu Gminy w Ś.

14.

pismem z dnia 26 września 2005 r. Kierownik MOPS poinformował J. B., że wypłaty należnych jej świadczeń powinien dokonać Wójt Gminy Ś., gdzie zamieszkiwała ona w okresie od 1 listopada 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. W piśmie tym pouczono skarżącą, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na niewypłacenie jej tych świadczeń.

15.

stosując się do tego pouczenia J. B. wniosła opisaną na wstępie skargę z 17 października 2005 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z przedstawionych wyżej rozstrzygnięć organów administracji wynika, że w dniu wniesienia skargi do Sądu pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja administracyjna Kierownika MOPS z dnia 8 czerwca 2004 r., którą przyznano J. B. zasiłek rodzinny na córkę N. w kwocie 43 zł miesięcznie oraz dodatki do tego zasiłku w formie zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania w kwocie 400 zł oraz świadczenie w postaci składki na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości określonej w przepisach ustawy o powszechnym ubezpieczeniu NFZ. Wszystkie powyższe świadczenia przyznano na okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r.

W oparciu o tą decyzję MOPS wypłacił skarżącej wszystkie należne jej świadczenia za okres od 1 maja 2004 r. do 30 października 2004 r., a następnie postanowieniem z 20 października 2004 r. przekazał sprawę do dalszej realizacji tej decyzji Wójtowi Gminy S. Organ ten zobowiązany był, do czasu ewentualnej zmiany tej decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź zmiany okoliczności faktycznych, do dalszego wypłacania skarżącej nie tylko zasiłku rodzinnego, ale również dodatków do tego zasiłku w formie zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania.

Wynikało to z obowiązującego wówczas przepisu art. 50 ust. 1 i 3 w związku z art. 23 ust. 2 i w związku z art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 65 § 1 k.p.a.

Wskazać w tym miejscu należy, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przez osobę, która na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej nabyła prawo do okresowych świadczeń przysługujących zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych brak jest podstaw do ponownego rozpatrywania sprawy przez organ, który przyjął tylko obowiązek dalszej realizacji ostatecznej decyzji administracyjnej (bez zmiany okoliczności faktycznych).

W sprawie niniejszej jest bezsporne, że w okresie od 1 listopada 2004 do 31 sierpnia 2005 r. (data ważności decyzji) skarżąca zamieszkiwała w Ś.

Organ ten, w stanie obowiązującym wówczas mógłby zmienić tą decyzję w przypadku określonym w art. 25 ustawy, tj. zmiany okoliczności mających wpływ na zakres bądź okres pobierania tych świadczeń.

W świetle opisanego w pkt 5 uzasadnienia ostatecznego postanowienia MOPS obowiązek wypłaty świadczeń wynikających z ostatecznej decyzji przeszedł na Wójta Gminy Ś.

Ten organ administracji zobowiązany jest zatem do wypłaty J. B. opisanych wyżej świadczeń za okres ważności decyzji, z wyjątkiem tych świadczeń, które już pobrała oraz które stały się nienależne z powodu zmiany stanu prawnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).

Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3).

Oczywiste jest, że wniosek taki dla swej skuteczności musi być skierowany do organu zobowiązanego do podjęcia czynności.

Istota skargi J. B. dotyczy odmowy wypłacenia jej opisanych wyżej świadczeń, wynikających z ostatecznej decyzji administracyjnej MOPS z dnia 8 czerwca 2004 r. w zakresie, w którym ich nie zrealizowano (chodzi tu w istocie o dodatek z tytułu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania).

Jak wskazano wyżej organem właściwym w tej sprawie był Wójt Gminy Ś., a zatem do niego winno być skierowane wezwanie, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., a w przypadku odmowy jego wykonania skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.

Skoro zatem wezwanie do wypłaty należnych świadczeń zostało błędnie skierowane do MOPS, tj. do niewłaściwego organu, a nie do Wójta Gminy Ś., to skarga ta na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 3 P.p.s.a podlegała odrzuceniu.