Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 8 listopada 2006 r.
II SA/Gd 907/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska.

Sędziowie NSA: Andrzej Przybielski (spr.), Barbara Skrzycka-Pilch.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 25października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 29 września 2005 r., nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 19 sierpnia 2005 r., powołując się na przepisy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) w związku z art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229) odmówił wydania nakazu rozbiórki miejsc parkingowych na działce nr (...), położonej przy ul. Ż. (...) i (...) w G.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że M. W. wystąpiła do organu administracji o wydanie decyzji nakazującej likwidację nielegalnie zbudowanych miejsc postojowych na wskazanych wyżej działkach.

Na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 24 września 2004 r. organ administracji ustalił, że na części nieruchomości położonej przy ul. Ż. (...) i (...) w G. zrealizowano miejsca postojowe dla ok. 20 samochodów. Stanowiska wyznaczono wokół granic działki, wzdłuż ogrodzenia od ulicy Ż., ogrodzenia z posesją przy ul. R. (...) i ul. R. (...) oraz na środku placu.

Od strony granicy z działką położoną przy ul. W. (...), równolegle do ogrodzenia między tymi posesjami, w odległości ok. 1,5 -2 m od istniejącego ogrodzenia ustawiona została przegroda z blachy falistej o wysokości 1,8 m. Identyczna przegroda znajduje się na granicy z posesją, stanowiącą własność M. W.

Teren, na którym znajdują się opisane wyżej miejsca postojowe, nie jest utwardzony, plac wysypany jest szlaką. Narożniki stanowisk dla samochodów zaznaczone są na gruncie za pomocą krawężników chodnikowych o długości ok. 30 cm., wkopanych w ziemię na fragmencie obrysu stanowiska - w jego dwóch narożnikach.

Naturalne ukształtowanie terenu nieruchomości przy ul. Ż. (...) przebiega ze spadkiem po przekątnej w stronę ul. R. i w kierunku nieruchomości przy ul. W. (...).

Organ administracji ustalił, że użytkowanie części przedmiotowych działek na miejsca parkingowe rozpoczęto ok. 12-14 lat temu, czyli w latach 1990 - 1992. Opisane wyżej miejsca postojowe urządził M. N.

Uwzględniając powyższe ustalenia faktyczne organ pierwszej instancji wskazał, że skoro przedmiotowy parking urządzono w latach 1990- 1992, to ocena prawna winna być dokonana na podstawie przepisów prawa obowiązujących w tym czasie. Wynika to wprost z art. 103 ust. 2 obowiązującego aktualnie Prawa budowlanego.

Stosownie do art. 37 ust. 1 cytowanego wyżej Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. "obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1)

znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2)

powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

PINB wskazał również, że ust. 2 art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. stwarza możliwość wydania decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami, poza wymienionymi w ust. 1.

Organ pierwszej instancji wskazał również, że z treści art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wynika, iż "w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

W toku postępowania ustalono również, że M. N., przed urządzeniem opisanych wyżej miejsc postojowych w 1992 r., starał się o uzyskanie pozwolenia na budowę parkingu na własnej działce, lecz wydana w tej sprawie decyzja organu pierwszej instancji z 2 września 1992 r., udzielająca pozwolenia na budowę tymczasowego parkingu dla 14 samochodów osobowych, uchylona została w postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę.

W ocenie organu pierwszej instancji fakt ten nie ma istotnego wpływu na postępowanie w niniejszej sprawie z uwagi na to, że parking przewidziany projektem zatwierdzonym w 1992 r. nie został nigdy wybudowany.

Z akt administracyjnych dotyczących postępowania toczącego się w 1992 r. wynika, że decyzją z 20 maja 1992 r. dopuszczono lokalizację parkingu na przedmiotowej działce, potwierdzając tym samym zgodność lokalizacji z ustaleniami obowiązującego wówczas miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego G., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej Nr (...) z dnia 4 lutego 1988 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 13 z dnia 1 lipca 1988 r.).

Skoro lokalizacja parkingu, w okresie jego urządzenia, była zgodna z ustaleniami przytoczonego wyżej planu zagospodarowania przestrzennego, to w ocenie organu pierwszej instancji, brak było przesłanek do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Również zajęte w tej sprawie stanowisko Terenowego i Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, wynikające z postanowień z dnia 15 lipca i 19 września 1992 r. nie wykluczało lokalizacji parkingu na przedmiotowej działce, gdyż dotyczyło wyłącznie konieczności zachowania wymaganej ówczesnymi przepisami odległości miejsc parkingowych od działek sąsiednich, wynoszącej 15 m.

Organ pierwszej instancji wskazał również, że tą ocenę potwierdzało pismo Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego z dnia 17 listopada 1993 r., w którym wskazano, że urządzenie parkingu nie wymagało wykonania oceny oddziaływania tej inwestycji na środowisko, ponieważ będzie ona miała znikomy wpływ na uciążliwość związaną z emisją spalin i hałasu do środowiska.

PINB wyjaśnił również, że stosownie do art. 2 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. przez "roboty budowlane rozumie się roboty polegające na montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części".

Przez obiekty budowlane rozumiało się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle (art. 2 ust. 1).

W ocenie organu I instancji plac postojowy możnaby zakwalifikować jako budowlę, jednak pod warunkiem, że zostałby on "zbudowany". Budowla taka, jak plac postojowy czy parking nie powstaje poprzez samo wykorzystanie określonego terenu na postój samochodów, lecz po zbudowaniu trwałej nawierzchni z innymi urządzeniami infrastruktury odpowiadającymi wymogom, określonym w warunkach technicznych. Realizacja przedmiotowych miejsc postojowych, polegająca na wysypaniu terenu szlaką i ułożeniu krawężników w miejscach oddzielających poszczególne miejsca postojowe, nie była wykonywaniem robót budowlanych, a w konsekwencji nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

Tym samym organ nadzoru budowlanego nie posiada podstaw prawnych do wydania nakazu likwidacji stanowisk postojowych znajdujących się w odległości mniejszej niż 15 m od sąsiednich nieruchomości, gdyż nie stanowią one obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Nakaz rozbiórki byłby w tym przypadku niewykonalny, ponieważ nie można określić przedmiotu rozbiórki, natomiast kwestie związane z faktycznym użytkowaniem niezabudowanej części nieruchomości wykraczają poza kompetencje organów nadzoru budowlanego.

Odwołanie od tej decyzji wniosła M. W., która zarzucając naruszenie przepisów art. 37 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 2 oraz 40 Prawa budowlanego z 1974 r. wywodziła, że błędna była ocena dokonana przez organ nadzoru budowlanego, iż nie zachodziły w tej sprawie określone w art. 37 ustawy przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego parkingu.

Odwołująca się wskazywała, że państwo N. wykarczowali istniejącą na ich nieruchomości zieleń, wyrównali teren swojej posesji w ten sposób, że skierowali wody opadowe na sąsiednie nieruchomości, a następnie na własną działkę nasypali szlaki i utworzyli miejsca parkingowe, które służą do całodobowego postoju samochodów.

W odwołaniu podkreślono, że stosownie do § 50 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) zmiana sposobu wykorzystania terenu, polegająca między innymi, na tworzeniu miejsc postojowych wymagała uzyskania zgody właściwego organu.

W ocenie odwołującej się wykonywanie inwestycji budowlanych mogących zwiększyć uciążliwość lub pogarszających warunki sanitarne wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji sprawa winna być rozstrzygnięta poprzez wydanie nakazu rozbiórki, opartego na art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Nie uwzględniając tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 29 września 2005 r., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.

WINB wskazał, że decyzją właściwego organu z dnia 20 maja 1999 r. nr (...) ustalono lokalizację parkingu na przedmiotowej działce, co potwierdza zgodność przeznaczenia tego terenu z obowiązującym wówczas miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego G. Lokalizacji parkingu na tej działce nie wykluczał również Powiatowy i Wojewódzki Inspektor Sanitarny, co wynika z treści pism przytoczonych w decyzji organu pierwszej instancji.

Teren ten przeznaczony był pod budownictwo mieszkaniowe wraz z infrastrukturą i dopuszczalna była na nim realizacja miejsc parkingowych.

WINB podkreślił również, że opiniujący wniosek inwestora Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w piśmie z dnia 17 listopada 1993 r. (...), skierowanym do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego wyjaśnił, iż nie zachodzi potrzeba wykonywania oceny oddziaływania tej inwestycji na środowisko, ponieważ będzie ona miała znikomy wpływ na uciążliwości związane z emisją spalin i hałasu.

Skoro realizacja przedmiotowego parkingu nastąpiła w 1992 r., to stosownie do art. 103 ust. 2 obowiązującego Prawa budowlanego do obiektu tego należy stosować przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Obowiązujące wówczas normy Prawa budowlanego wymagały uzyskania pozwolenia na budowę wyłącznie w przypadku realizacji obiektów budowlanych oraz wykonywania robót budowlanych przez które rozumiało się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie, albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Skoro zatem urządzenie przedmiotowego parkingu, polegające na pokryciu działki szlaką oraz ułożeniu krawężników wyznaczających poszczególne miejsca postojowe, nie wymagało pozwolenia na budowę, to brak jest podstaw do wydania nakazu rozbiórki tego parkingu na podstawie przepisów Prawa budowlanego.

Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego PWINB wskazał, że prace związane z utwardzeniem nawierzchni terenu, polegające na wyłożeniu terenu materiałem sypkim, który nie jest powiązany na stałe z gruntem nie są robotami budowlanymi wymagającymi uzyskania pozwolenia na budowę. W wyniku tych prac nie powstała bowiem nawierzchnia nosząca cechy urządzenia technicznego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.

Przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczyły nakazów rozbiórki obiektów budowlanych, a nie likwidacji wyznaczonych miejsc postojowych.

Organ odwoławczy wskazał również, że kwestie związane z zalewaniem sąsiednich działek wodami opadowymi, wynikające z naturalnego spadku terenu, nie są regulowane przepisami Prawa budowlanego. Natomiast kwestie związane z uciążliwością prowadzonej działalności należą do właściwości organów ochrony środowiska naturalnego. Również w aktualnie obowiązującym stanie prawnym zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, w przypadku braku planu miejscowego wymaga, ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Stosownie do art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

M. W. wniosła skargę na powyższą decyzję, w której zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez nieprawidłowe uznanie, iż parking położony na działce nr (...), przy ul. Ż. (...) i (...) w G., nie stanowi obiektu budowlanego naruszenie prawa materialnego, to jest art. 37 ust. 1 pkt 2 poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż nie istnieją przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego parkingu naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji pomimo nie zakończenia postępowania o uzyskanie pozwolenia na budowę parkingu naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, z uwagi na pominięcie faktu, że istnienie parkingu zagraża zdrowiu i życiu poprzez dewastację roślinności przez wody opadowe i zanieczyszczenie działki szlaką węglową, a także emisję spalin Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w całości.

W uzasadnieniu skargi ponowiono motywację zawartą w odwołaniu, wskazując przede wszystkim, że brak było podstaw do przyjęcia, że przedmiotowy parking nie jest obiektem budowlanym, do którego mają zastosowanie przepisy o nakazie rozbiórki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przepisu art. 48 (dotyczącego nakazów rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z akt administracyjnych organów administracji architektoniczno - budowlanej wynika, że przedmiotowe miejsca postojowe urządzone zostały w latach 1990 - 1992, a zatem przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego parkingu będą miały zastosowanie przepisy wówczas obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Z ustaleń organów obydwu instancji wynika, że w sprawie lokalizacji przedmiotowego parkingu toczyło się kilka odrębnych postępowań administracyjnych, opisanych w stanie faktycznym sprawy. Dotyczyły one między innymi:

wydania w dniu 6 marca 1992 r., na wniosek L. N. informacji urbanistycznej o przeznaczeniu przedmiotowego terenu, z której wynikało, że możliwa jest lokalizacja na tym terenie parkingu strzeżonego, pod warunkiem uzyskania pozytywnego stanowiska Terenowego Inspektora Sanitarnego (k.17 i 19 akt archiwalnych organu I instancji). Do informacji tej załączono plan parkingu z terenem ograniczającym jego granice, z którego wynika, że działka stanowiąca własność M. W. nie była wówczas zabudowana (skarżąca zamieszkała przy ul. R. (...) dwa lata temu - por. protokół rozprawy), a lokalizacja parkingu spełniała warunki wynikające z postanowień organów inspekcji sanitarnej, dotyczące odległości jego lokalizacji od istniejącej wówczas zabudowy na 15 m. (por. k 16-19 akt archiwalnych oraz załączony do nich plan realizacyjny);

wskazania lokalizacyjnego z dnia 15 kwietnia 1992 r. (k. 20 akt archiwalnych), z którego wynika, że lokalizacja parkingu była zgodna z planem;

wydania przez właściwy organ (Prezydenta Miasta) decyzji z dnia 20 maja 1992 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia lokalizacji tymczasowego parkingu przez M. N. na wskazanym wyżej terenie (k. 22 akt archiwalnych)

Organ pierwszej instancji w dniu 2 września 1992 r. wydał również decyzję o zatwierdzeniu pod względem urbanistycznym i architektonicznym planu realizacyjnego i udzielił pozwolenia na budowę dla tej inwestycji (k. 29 akt archiwalnych).

Decyzja ta uchylona została przez Wojewodę 7 marca 1993 r. i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Dalsze postępowanie w sprawie wydania tej decyzji nie zostało zakończone do dnia wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego parkingu.

Stan faktyczny istniejący na terenie przedmiotowych działek utrwalony został w protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 24 września 2004 r. Wówczas ujawniono stan faktyczny istniejący na terenie działek stanowiących własność rodziny N.

Opis stanu faktycznego zawiera ustalenia dokonane w czasie oględzin, z których wynika, że w latach 1990 - 1992 zrealizowano, bez pozwolenia na budowę, przedmiotowe miejsca postojowe, zgodnie z decyzją o lokalizacji oraz zgodą organów sanitarnych.

W świetle tych ustaleń oczywiście bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. "poprzez wydanie decyzji pomimo nie zakończenia postępowania w sprawie uzyskania pozwolenia na budowę."

Jak wskazano wyżej w sprawie niniejszej jest bezsporne, że inwestor urządził przedmiotowy parking bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, oraz że parking ten istnieje. Niedopuszczalne byłoby w tych warunkach kontynuowanie sprawy pozwolenia na budowę istniejącego parkingu przed organem administracji architektoniczno - budowlanej. W tej sytuacji organem właściwym dla rozstrzygnięcia sprawy jest wyłącznie organ nadzoru budowlanego.

Stosownie do art. 37 ust. 1 - 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.:

1. Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1)

znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2)

powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

2. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.

3. Wraz z przejęciem na własność Państwa obiektu budowlanego lub jego części, określonych w ust. 1 i 2, podlega przejęciu na własność Państwa również działka, na której obiekt jest położony - o obszarze niezbędnym do właściwego użytkowania obiektu. Przejęcie działki następuje za odszkodowaniem płatnym według przepisów o wywłaszczaniu nieruchomości. Jeżeli obiekt jest położony na terenie oddanym w użytkowanie wieczyste, umowa użytkowania wieczystego ulega rozwiązaniu.

Z przedstawionych wyżej rozważań oraz ustaleń zawartych w ostatecznej decyzji o lokalizacji przedmiotowego parkingu z 1992 r. wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż został on urządzony na terenie, na którym możliwa była jego realizacja. Brak było zatem podstaw do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 cytowanego Prawa budowlanego z 1974 r.

Sąd podziela również wywody organów administracji obydwu instancji odnośnie tego, że ustalenia dokonane w toku oględzin nie pozwalają na przyjęcie, aby urządzenie parkingu, polegające na wycięciu krzewów, pokryciu terenu szlaką i miejscowym oznakowaniu miejsc postojowych, mogło być uznane za prowadzenie robót budowlanych, które stosownie do obowiązującego wówczas art. 28 Prawa budowlanego, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

Przytoczyć w tym miejscu należy definicje zawarte w tym prawie, a w szczególności w jego art. 2, zgodnie z którymi:

Art. 2. 1. Przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle, jak mosty, budowle ziemne, tunele, drogi, linie kolejowe, sieci energetyczne i telekomunikacyjne, budowle hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, ściany oporowe, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, stanowiące całość techniczno-użytkową, wyposażoną w instalacje i urządzenia niezbędne do spełniania przeznaczonych im funkcji.

2. Przez "budowę" rozumie się wykonywanie obiektu budowlanego, a także jego przebudowę i rozbudowę.

3. Przez "roboty budowlane" rozumie się roboty polegające na budowie, montażu, remoncie albo rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części oraz urządzeń reklamowych, dzieł plastycznych i innych urządzeń wpływających na wygląd obiektu budowlanego.

Opisane w protokole oględzin oraz ustaleniach faktycznych czynności polegające na pokryciu części działki szlaką i oznakowaniu miejsc postojowych nie są budową, ani robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów obowiązującego w dniu realizacji inwestycji Prawa budowlanego.

Prawo budowlane z 1974 r. w art. 28 definiowało, w sposób nie budzący wątpliwości, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę wyłącznie w przypadku prowadzenia robót budowlanych, a nie jakichkolwiek innych robót na terenie nieruchomości.

W art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. zawarto delegację ustawową dla Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, który był uprawniony do określenia w drodze rozporządzenia zakresu, warunków i trybu uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnionych od obowiązku zgłoszenia.

Przywołany natomiast w odwołaniu i skardze § 50 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), wydany na powołanej wyżej podstawie prawnej, który w ocenie strony skarżącej miał przesądzać obowiązek uzyskania pozwolenia na urządzenie przedmiotowego parkingu, stanowi, że na dokonanie zmiany sposobu wykorzystania terenu, polegającej na tworzeniu wysypiska, składowiska, miejsc postojowych i produkcji poligonowej oraz wyrobiska odkrywkowego kopalin jest niezbędne uzyskanie zgody właściwego organu, jest sprzeczny z opisaną wyżej delegacją ustawową w tym zakresie, w jakim nakłada nieprzewidziany Prawem budowlanym obowiązek uzyskania zgody również w innych przypadkach niż w niej nieokreślonych.

Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska przekroczył zatem przytoczone wyżej granice delegacji ustawowej.

Ponadto, gdyby przyjąć, że zgoda ta miała dotyczyć wyłącznie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego terenu, to wynikała ona w tej sprawie z opisanej wyżej ostatecznej decyzji administracyjnej o ustaleniu lokalizacji inwestycji z 1992 r.

Na rozprawie przed sądem skarżąca wyjaśniła, że istota jej skargi dotyczy likwidacji parkingu, który w jej ocenie zanieczyszcza atmosferę oraz powoduje spływ wód opadowych z sąsiednich nieruchomości na jej nieruchomość oraz nieruchomość W. P.

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jest możliwy tylko wówczas, gdy taki obiekt faktycznie wybudowano lub wykonano inne roboty budowlane, natomiast ograniczenie emisji spalin lub samowolnej zmiany sposobu użytkowania nieruchomości można dochodzić przed organami właściwymi w sprawach ochrony środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego, wskazanymi w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji organów obydwu instancji.

Nie oznacza to również, że sprawa dotycząca zalewania nieruchomości skarżącej, wodą kierowaną z innych sąsiednich nieruchomości, zanieczyszczona dodatkowo szlaką, nie może być dochodzona w postępowaniu przed sądem powszechnym.

Stosownie do art. 144 k.c. właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Ponadto zgodnie z art. 147 k.c. właścicielowi nie wolno dokonywać robót ziemnych w taki sposób, żeby to groziło nieruchomościom sąsiednim utratą oparcia.

Dla dochodzenia ewentualnych roszczeń na podstawie wskazanych wyżej przepisów kodeksu cywilnego właściwe są wyłącznie sądy powszechne (por. art. 2 § 1 k.p.c.).

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.