Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 8 czerwca 2006 r.
II SA/Gd 744/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski.

Sędziowie WSA: Felicja Kajut Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi E. G., P. G. i W.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).07.2005 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G., na podstawie art. 48 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego położonego przy ul. W. (...) w G., nakazał właścicielom przedmiotowej nieruchomości bezzwłoczne zabezpieczenie terenu oraz nałożył obowiązki przedstawienia do dnia (...) października 2004 r.: zaświadczenia Prezydenta Miasta G. o zgodności rozbudowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego sporządzonego przez osobę uprawnioną oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; jednocześnie organ zastrzegł, iż w przypadku niewykonania nałożonych obowiązków w terminie organ nadzoru budowlanego wyda decyzję w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.

Następnie decyzją z dnia (...) kwietnia 2005 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 i ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego nakazał właścicielom ww. nieruchomości - W.G., E.G. oraz P.G. i P. G., reprezentowanym przez ww. przedstawicieli ustawowych, rozbiórkę dobudowanej do budynku mieszkalnego na terenie działki nr (...) przy ul. W. (...) w G. części obiektu o wysokości (...) kondygnacji, długości (...) cm i szerokości (...) cm wraz ze schodami zewnętrznymi (podest z dwoma stopniami) o wymiarach (...) cm na (...) cm.

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2004 r. wstrzymano prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego zlokalizowanego na ww. nieruchomości, które realizowano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jednocześnie na współwłaścicieli nieruchomości nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego.

Do akt złożono stosowne dokumenty, w tym m.in. zaświadczenie podpisane przez Kierownika Referatu Wydziału Architektoniczno - Budowlanego Urzędu Miasta w G. Zwrócić należy jednak uwagę, iż organ zobowiązał do przedłożenia zaświadczenia Prezydenta Miasta G. o zgodności rozbudowanej części budynku mieszkalnego na działce (...) z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu. Przedłożone tymczasem przez zobowiązanych zaświadczenie nie potwierdza przedmiotowej zgodności; w tym stanie należało uznać, iż zobowiązani nie wykonali wszystkich obowiązków. O konsekwencjach zaś wynikających z niewykonania obowiązku nałożonego stosownym postanowieniem strony zostały pouczone w cytowanym postanowieniu.

W odwołaniu od ww. decyzji E.G., W.G. oraz P.G. wnieśli o uchylenie wydanego rozstrzygnięcia, zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na terenie należącej do nich działki.

Zarzucając naruszenie art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż przedłożone zaświadczenie nie spełnia wymogów formalnych oraz art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym przez przyjęcie, iż osoba wystawiająca zaświadczenie nie była upoważniona przez prezydenta miasta do wystawiania takich dokumentów odwołujący podnieśli, iż stanowisko organu I instancji jest niezasadne.

Złożony bowiem do akt dokument został wydany przez osobę działającą z upoważnienia Prezydenta Miasta G., wydanego w trybie art. 38 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym. Odwołujący zaś nie mogą ponosić odpowiedzialności za treść zaświadczeń wydawanych przez Urząd Miasta G.; w konsekwencji również nie mogą ponosić konsekwencji w postaci nakazu rozbiórki części budynku w sytuacji gdy na ten cel wydatkowali wszystkie prywatne oszczędności, nie korzystając z żadnych dotacji czy też pomocy społecznej. W związku z powyższym wydana decyzja rażąco narusza prawo.

Decyzją z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 i art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw do jej uchylenia lub zmiany.

W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołując dotychczasowy przebieg postępowania oraz wydane w sprawie orzeczenia organu I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 28 ustawy - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z uwagi na fakt, iż organ I instancji ustalił naruszenie cytowanego przepisu przez fakt rozbudowania obiektu bez pozwolenia, był zobligowany do przeprowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, w tym m.in. do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora stosownych obowiązków. Z uwagi zaś na niewykonanie w terminie obowiązków nałożonych wydanym postanowieniem zasadnym było nakazanie rozbiórki omawianego obiektu. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ II instancji podniósł, iż ww. zaświadczenie zostało wystawione przez osobę uprawnioną; jego treść jednakże nie spełnia wymagań nałożonych w cytowanym postanowieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku E.G., W.G. i P.G. wnieśli o uchylenie ww. decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a przede wszystkim okoliczności, iż wywiązali się z nałożonych obowiązków; nadto skarżący zarzucili naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane poprzez przyjęcie, iż do skarżących mają zastosowanie znowelizowane przepisy ustawy, w sytuacji gdy przed wszczęciem postępowania administracyjnego F. G. - ich poprzednik prawy zakończył prace budowlane związane z dobudową części obiektu położonego w G. przy ul. W. (...).

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż postępowanie administracyjne zostało wszczęte w dniu (...) maja 2003 r., kiedy to właścicielem nieruchomości był jeszcze F. G.; postanowienie z dnia (...) maja 2004 r. skierowane zostało również do tej osoby.

Skarżący zaś jako następcy prawni ww. wywiązali się z nałożonych obowiązków, a budowa została zakończona przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Nadto przez cały czas byli w kontakcie z Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w G. i uzyskali informacje, iż wszystkie formalności zostały spełnione; wcześniej nie prowadzili żadnych inwestycji i opierali się jedynie na przekazanych informacjach.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymujące w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w G., nakazującą rozbiórkę dobudowanej do budynku mieszkalnego części obiektu o wysokości jednej kondygnacji wraz ze schodami zewnętrznymi.

Stąd też dla oceny postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabierają, mając na uwadze zarzuty podniesione w skardze oraz całokształt stanu faktycznego sprawy, postanowienia art. 48 ust. 1 - 4 oraz art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.

W świetle powyższych przepisów właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Wcześniej organ jest zaś uprawniony do wstrzymania postanowieniem prowadzenia robót budowlanych jeżeli budowa:

1)

jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2)

nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.

W przedmiotowym postanowieniu organ winien ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1)

zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2)

dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy.

W sytuacji zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie powyższych obowiązków organ zobligowany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 ustawy.

Z kolei zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub, w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się bowiem przepisy dotychczasowe.

Odnosząc obowiązujący w niniejszej sprawie stan prawny do ustalonego stanu faktycznego stwierdzić należy, że organy wydały decyzje zgodne z prawem. Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli sądowej oprócz ww. decyzji jest postanowienie z dnia (...) sierpnia 2004 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie nastąpiło naruszenie przepisu art. 103 ust. 2 prawa budowlanego. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ulega bowiem wątpliwości, że obiekt został zbudowany bez wymaganego przepisami prawa, pozwolenia na budowę w okresie kwietnia - maja 2003 r./dowód: protokół wizji k.30 verte, pismo Zarządu Cmentarzy Komunalnych w G. z dnia (...).05.2003 r. k.11/. A zatem przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego w sprawie nie znajduje zastosowania. W myśl tego przepisu, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy tj. przed 1 stycznia 1995 r./art. 108 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane/ lub, w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Tymczasem postępowanie administracyjne w tej sprawie zostało wszczęte (...) maja 2003 r. na wniosek Zarządu Cmentarzy Komunalnych w G./dowód:k.16 akt/. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z niekwestionowanym stanem faktycznym skarżący nie uczynili zadość zobowiązaniu organu albowiem nie przedstawili ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż dla przedmiotowej inwestycji nie została wydana taka decyzja a dla obszaru obejmującego działkę nr (...) położonej przy ul. W. (...) w G. nie obowiązuje żaden plan zagospodarowania przestrzennego, tym samym organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż niewykonanie obowiązku w tym zakresie czyni bezprzedmiotowym dokonywanie oceny wykonania pozostałych obowiązków nałożonych na stronę. Poniesienie kosztów związanych z wykonaniem obowiązków nie ma znaczenia dla oceny kontrolowanych pod względem zgodności z prawem decyzji, w sytuacji, gdy skarżący, nie dopełnili ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia zamiaru jej prowadzenia a w toku postępowania organ jednoznacznie określił wymagania umożliwiające legalizację dokonanej samowoli.

Sąd nadto zwraca uwagę, że zebrany materiał nie uzasadnia zarzutów skarżących naruszenia przepisów postępowania art. 7 i 77 k.p.a. Wskazać należy, iż chybione jest twierdzenie jakoby od nich organ oczekiwał spełnienia obowiązków określonych w postanowieniu z dnia (...) maja 2004 r. Z akt sprawy wynika, iż postanowienie to zostało uchylone postanowieniem z dnia (...) czerwca 2004 r. z uwagi na fakt, że w dniu wszczęcia niniejszego postępowania właścicielami nieruchomości byli już skarżący na podstawie umowy darowizny z dnia (...) listopada 2002 r. Z tych względów organ obowiązany był wydać ponownie postanowienie na mocy art. 48 ust. 2 prawidłowo oznaczając jego adresatów, co uczynił w postanowieniu z dnia (...) sierpnia 2004 r., i dopiero jego mocą skarżący zostali zobowiązani do wykonania określonych obowiązków.

Mając na uwadze powyższe rozważania skargę należało oddalić. Stąd też Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.