Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3157822

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 24 marca 2021 r.
II SA/Gd 724/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.).

Sędziowie WSA: Magdalena Dobek-Rak Dariusz Kurkiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. S. i L. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2020 r., nr (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lutego 2014 r., nr (...), 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących E. S. i L. S. kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

E. S. i L. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB") z dnia 18 czerwca 2020 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") z dnia 3 lutego 2014 r., w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczono nowy termin jego wykonania do dnia 30 grudnia 2020 r., w pozostałym zakresie - dotyczącym treści obowiązku - decyzję utrzymano w mocy.

Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

PINB prowadził postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego pod koniec kat 70-tych XX w. i rozbudowanego w drugiej połowie lat 80-tych XX w. parterowego budynku mieszkalnego na działce nr (...) w miejscowości C., stanowiącej obecnie własność małżonków F. Budynek ten, zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym zagospodarowania działki, zatwierdzonym decyzją Burmistrza Gminy z dnia 10 sierpnia 1992 r., został przeznaczony do rozbiórki, jednakże właściciel pozostawił ten budynek do dalszego użytkowania.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że budynek ten jest obiektem o konstrukcji murowanej, parterowym, niepodpiwniczonym, o wymiarach zabudowy wynoszących 9,8 m x 7,7 m + wymiary werandy wynoszące 6,7 m x 3,28 m. Budynek został zlokalizowany w odległości 1,26 m od granicy z działką nr (...) w C. ścianą z jednym otworem okiennym zwróconym w stronę granicy ww. działki oraz w bezpośrednim sąsiedztwie (0,5 m) działki nr (...) ścianą z dwoma otworami okiennymi, przy czym odległość omawianego budynku od zabudowy na działce nr (...) jest większa niż 8 m.

W tak ustalonym stanie faktycznym PINB stwierdził naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140), dalej jako warunki techniczne z 1980 r. w związku z tym, w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami należało nakazać właścicielowi budynku, na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), dalej jako Prawo budowlane z 1974 r., wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu dwóch otworów okiennych zwróconych w stronę granicy z działką nr (...) oraz jednego zwróconego w stronę granicy z działką nr (...) materiałem o właściwościach ognioodpornych El 60, prace te należy wykonać zgodnie ze sztuką budowlaną, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, z wyrobów budowlanych dopuszczonych do obrotu i ogólnego stosowania w budownictwie w terminie do dnia 31 października 2014 r. O tym obowiązku PINB orzekł w decyzji z dnia 3 lutego 2014 r.

Po rozpatrzeniu odwołania małżonków S. WINB decyzją z dnia 18 czerwca 2020 r. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku do dnia 30 grudnia 2020 r., zaś w pozostałej części decyzję utrzymał.

W uzasadnieniu wskazano, że ze względu na zrealizowanie przedmiotowej budowy przez dniem 1 stycznia 1995 r. zastosowanie w niniejszej sprawie miały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Analizując przesłanki rozbiórki wskazane w art. 37 tej ustawy WINB wskazał, że działka nie jest objęta postanowieniami żadnego planu miejscowego, jednakże właściciele działki legitymują się decyzją Burmistrza Gminy z dnia 12 września 2014 r. ustalającą warunki zabudowy dla przedmiotowej zabudowy, która pozostaje w obrocie prawnym. W związku z tym brak jest podstaw do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Takiej przesłanki nie daje także art. 37 ust. 1 pkt 2, gdyż posadowienie przedmiotowego obiektu nie stanowi niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia czy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Ponadto z przedłożonej w toku postępowania Opinii Technicznej z dnia 14 stycznia 2014 r. wynika, że usytuowanie komina gwarantuje prawidłowe jego działanie, zapewnione są nawiewy, co przy prawidłowych pionach wentylacyjnych jak i grawitacyjnych oraz prawidłowej wysokości trzonu kominowego zapewnia prawidłowy wywiew, nie stanowi zagrożenia dla sąsiadujących z tą nieruchomością innych obiektów budowlanych.

W ocenie organu w sprawie nie występują też inne ważne przyczyny określone w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Jednakże naruszone zostały przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 1980 r. oraz Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.), dalej jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych z 2002 r. W szczególności, mając na uwadze § 12 ust. 3 (obecnie ust. 4 pkt 1) rozporządzenia z 2002 r., zauważono, że usytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działki lub bezpośrednio przy niej wymaga w każdym przypadku zastosowania ścian oddzielenia pożarowego od strony granicy, ponieważ jedynie w ten sposób możliwe jest zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego w zabudowie, bez ograniczenia możliwości racjonalnego wykorzystania pod zabudowę sąsiedniej działki budowlanej.

W tym stanie rzeczy zasadne stało się nałożenie na właściciela spornej zabudowy obowiązków określonych w decyzji PINB, przy czym z uwagi na upływ w toku postępowania odwoławczego wyznaczonego terminu, konieczne było uchylenie decyzji w tym zakresie i określenie nowego terminu.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że istnienie przedmiotowej zabudowy w obecnym kształcie spowoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia poprzez fakt, że właściciele będą zmuszeni użytkować jako drogi dojazdowej do swojej nieruchomości działki nr (...), na które to użytkowanie nie wyrażają zgody małżonkowie S., wyjaśnił organ, że zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), dalej jako Prawo budowlane z 1994 r., w postępowaniu o zgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi przepisami organ nadzoru budowlanego sprawdza dostępność inwestycji do dróg krajowych i wojewódzkich (poprzez żądanie oświadczenia-właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych). Natomiast nie jest badana dostępności inwestycji do dróg powiatowych, gminnych i wewnętrznych. Jak zaś wynika z akt sprawy działka nr (...) stanowi drogę wewnętrzną. Przy WINB zauważył, że działka nr (...) ma zapewniony dostęp do drogi publicznej.

Niezasadny jest też zarzut naruszenia przepisów przeciwpożarowych oraz brak uwzględnienia, że małżonkowie S. na mocy decyzji z dnia 16 grudnia 2008 r. uzyskali warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalno-usługowego na terenie działki nr (...) uwzględniającej rozbudowę tego budynku o 4,5 m w kierunku działki nr (...), co będzie oznaczać że odległość pomiędzy budynkami po rozbudowie wyniesie 6 m, "zaś ściana oddzielenia pożarowego na granicy powinna wynosić 10 m". W tym zakresie WINB wskazał bowiem, że nałożony w decyzji nakaz zamurowania okien w ścianie usytuowanej na granicy z działką nr (...) ma właśnie doprowadzić do odporności ogniowej 60 El, co spowoduje że warunki przeciwpożarowe zostaną spełnione.

W skardze zarzucono:

1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, jaki wpływ decyzja będzie miała na korzystanie z działki nr (...) należącej do skarżących i nieuwzględnienie wydanej dla tej działki decyzji o warunkach zabudowy;

2. naruszenie art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez przyjęcie, że zwiększenie powierzchni zabudowy w przedmiotowym przypadku nie zwiększa obszaru oddziaływania budynku;

3. niezastosowanie art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.) w sytuacji, gdy samo wybudowanie legalizowanego obiektu stanowi uciążliwość dla realizowania przez skarżących swojego prawa własności;

4. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293 z późn. zm.), dalej jako u.p.z.p., poprzez pominięcie, że legalizowany budynek nie ma żadnego dostępu do drogi publicznej;

5. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że odległość budynku parterowego do granicy z działką nr (...) wynosi 1,5 metra, podczas gdy wynosi on 1,26 m, przy czym budynek ten nie jest równoległy do granicy z działką i w najmniejszej odległości nie ma nawet odległości 1 m.

Zdaniem skarżących organ naruszył ich słuszny interes, bowiem w ogóle nie zbadał wpływu przedmiotowej zabudowy na korzystanie z sąsiedniej nieruchomości. Tymczasem, nawet po wyeliminowaniu odstępstw budynku na działce nr (...), ograniczona będzie możliwość korzystania z sąsiedniej działki należącej do skarżących i realizacji planowanej rozbudowy. W przypadku pozwolenia na budowę budynku przy granicy z sąsiednią nieruchomością należy mieć na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania obywateli wobec prawa oraz przepisy Konstytucji RP o ochronie własności. Pozytywnie można rozstrzygnąć sprawę tej strony, która wykaże, iż budowa przy granicy nie narusza zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości, a także w zależności od konkretnej sprawy, wynika z zasady równości wobec prawa. Tymczasem w niniejszej sprawie już samo wybudowanie legalizowanego obiektu ogranicza prawa skarżących wynikające z uzyskanych warunków zabudowy, zgodnie z którymi mogli oni przeprowadzić rozbudowę aż do granicy działki, co będzie niemożliwe po legalizacji budynku na działce nr (...).

Odnośnie dostępu do drogi skarżący zauważyli, że jedyny taki dostęp przebiega przez działkę, której skarżąca jest współwłaścicielem i nie wyraża ona zgody na przechodzenie i przejeżdżanie przez nią, przy czym wbrew stanowisku organów, kwestia ta nie jest sprawa cywilną między sąsiadami. Ponadto, zdaniem skarżących przedmiotowa budowa nie jest zgodna z ustalonymi warunkami zabudowy w zakresie wskaźnika powierzchni zabudowy i wysokości budynku. W ich ocenie zwiększone oddziaływanie obiektu powinno być uznawane za istotne odstępstwo od projektu budowlanego, możliwe do "naprawienia" jedynie przez rozbiórkę.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów, że legalizowana inwestycja ogranicza prawa skarżących, wynikające z wcześniej wydanej decyzji o warunkach zabudowy, organ wskazał, że inwestor również uzyskał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla legalizacji przedmiotowej inwestycji, co przesądza o zgodności inwestycji z przepisami.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednakże z innych przyczyn, niż w niej wskazane.

Przedmiotem sądowej kontroli, dokonywanej pod względem zgodności z prawem aktów administracji publicznej, jest w niniejszej sprawie decyzja WINB, którą uchylono decyzję organu nadzoru budowlanego pierwszej instancji z dnia 3 lutego 2014 r., w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczono nowy termin jego wykonania do dnia 30 grudnia 2020 r., w pozostałym zakresie - dotyczącym treści obowiązku - decyzję utrzymano w mocy. Obowiązek ten dotyczył zamurowania dwóch otworów okiennych zwróconych w stronę granicy z działką nr (...) w C. oraz jednego zwróconego w stronę granicy z działką nr (...) materiałem o właściwościach ognioodpornych El 60.

Podstawą prawną działań organów były przepisy Prawo budowlanego z 1974 r., bowiem - jak bezspornie ustalono - będący przedmiotem postępowania obiekt powstał pod koniec lat 70-tych XX w. Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisami tymi są art. 37, art. 38, art. 40 i art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., dotyczące samowoli budowlanej.

Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Z art. 28 ust. 1 tej ustawy wynika zaś, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady zawierają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), które jednakże, w § 9 w zw. z § 19, nie przewidziało takiego zwolnienia dla obiektu budowlanego, jaki jest przedmiotem niniejszego postępowania. Natomiast na mocy § 44 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia pozwolenia na budowę wymagały wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków. Niesporne w sprawie jest, że na wybudowanie przedmiotowego budynku przy granicy z działkami nr (.) i (...) nie uzyskano wymaganego pozwolenia na budowę.

W związku z tym zasadnie organy przyjęły, że w tych okolicznościach występuje określona w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. niezgodność budynku z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy. Natomiast, aby stwierdzić, czy budynek ten podlega przymusowej rozbiórce, czy też możliwe jest orzeczenie wykonania określonych zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 ustawy, konieczne jest zbadanie dwóch przesłanek, tj:

1) czy budynek znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Odnosząc się do pierwszej z przesłanek, która ma kluczowe znaczenie dla tej sprawy należy wskazać, że jeżeli istnieje potrzeba ustalenia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego z 1974 r., to podstawą tego ustalenia może być albo plan zagospodarowania przestrzennego, albo decyzja o warunkach zabudowy. W przypadku nieskorzystania przez gminę z uprawnienia do uchwalenia planu, o sposobie zagospodarowania terenu przesądza decyzja administracyjna (zob.m.in. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1345/15 oraz powołane tam wcześniejsze orzecznictwo NSA, dostępne w CBOSA). Wykazanie więc, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy, w przypadku nieuchwalenia przez gminę planu miejscowego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu.

Z zebranego przez organy materiału dowodowego w sprawie wynikało niespornie, że teren, na którym znajduje się sporny obiekt budowlany nie jest obecnie objęty postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym rozważenia wymagało, czy o sposobie zagospodarowania działki decyduje decyzja administracyjna. W tym zakresie organ WINB, że decyzja taka istnieje i pozostaje w obrocie prawnym. Mianowicie, po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Gminy (dalej jako "Burmistrz"), decyzją z dnia 12 września 2014 r., nr (...), ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. W związku z tym, jak stwierdził organ, skoro inwestorzy posiadają obowiązującą decyzję o warunkach zabudowy, brak jest podstaw do wydania decyzji rozbiórkowej w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego z 1974 r. i tym samym możliwe jest zbadanie kolejnych przesłanek.

Takie ustalenie jest nieprawidłowe. Sądowi bowiem z urzędu wiadomo, że wskazana decyzja o warunkach zabudowy, wbrew argumentacji WINB, nie pozostaje w obrocie prawnym. Prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 8/16 (dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 października 2015 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia 12 września 2014 r. w sprawie warunków zabudowy dla legalizacji istniejącego budynku jednorodzinnego na działce nr (...). Co więcej, choć na marginesie, również wydana po tym wyroku ponowna decyzja Burmistrza z dnia 11 września 2019 r., nr (...), utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 lutego 2020 r., została wyeliminowana z obrotu prawnego (zob. prawomocny wyrok WSA z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 268/20, dostępny w CBOSA).

To zaś oznacza, że w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia błędne były ustalenia w zakresie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., wbrew bowiem twierdzeniom organu odwoławczego, brak było regulacji prawnych dotyczących sposobu zagospodarowania terenu działki nr (...), wobec których możliwe byłoby badanie zgodności spornej zabudowy z przepisami o planowaniu. Przede wszystkim w obrocie prawnym nie pozostawała jako ostateczna przywołana w zaskarżonej decyzji decyzja Burmistrza z dnia 12 września 2014 r., a więc istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia organu odwoławczego obarczone były błędem.

Wobec tego mamy do czynienia z sytuacją, w której samowolnie wykonany pod rządami ustawy z 1974 r. budynek znajduje się na terenie nieobjętym czy to miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czy to decyzji o warunkach zabudowy, co do zasady należy kwalifikować jako brak przeznaczenia ternu pod sporną zabudowę i stanowi przesłankę rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Jak już wskazano, w sprawie legalizacji zabudowy podlegającej reżimowi Prawa budowlanego z 1974 r. kluczowe jest ustalenie zgodności tej zabudowy z postanowieniami miejscowego planu, a w razie jego braku, z decyzją o warunkach zabudowy. Jedynie bowiem stwierdzenie, że taka zgodność zachodzi, umożliwia organowi nadzoru budowlanego podjęcie dalszych działań wyjaśniających w zakresie tego, czy zabudowa ta powoduje bądź nie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2), a także czy nie występują inne ważne przyczyny przemawiające za rozbiórką (art. 37 ust. 2). Wyłącznie bowiem łączne stwierdzenie braku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 37 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. umożliwia zastosowanie art. 40 tej ustawy.

Tymczasem w niniejszej sprawie WINB błędnie uznał, że wobec spornej zabudowy obowiązują ustalenia decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy z 2014 r., co przy braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doprowadziło do zaniechania jednoznacznego ustalenia zgodności z przepisami o planowaniu. Ustalenia te są zaś kluczowe dla wyniku sprawy, gdyż tylko stwierdzenie, że w obrocie prawnym faktycznie pozostaje decyzja o warunkach zabudowy dla działki, dopuszczająca taki sposób zabudowy, pozwalają na rozważenie pozostałych postanowień art. 37 i dokonanie legalizacji w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

W związku z tym należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., skoro prowadząc postępowanie odwoławcze WINB nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy i wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności nie ustalił jednoznacznie zgodności samowoli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. W konsekwencji też ocenie poddano niepełny materiał dowodowy, zatem naruszona została też zasada wskazana w art. 80 k.p.a., a uzasadnienie wydanej decyzji nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie odnosi się ono do wszystkich faktów i dowodów, których uwzględnienie było konieczne dla ostatecznego kształtu rozstrzygnięcia. Powyższe uchybienia procesowe doprowadziły do błędnego zastosowania art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., czyniąc wydaną decyzję przedwczesną w kontekście wskazanych wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy.

Powyższe uwagi należy odnieść również do decyzji organu pierwszej instancji, albowiem PINB swoje rozstrzygnięcie oparł z kolei na zgodności zabudowy z decyzją Burmistrza z dnia 27 czerwca 2012 r. o warunkach zabudowy, która jednakże została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 705/13, wydanym przed decyzją PINB z dnia 3 lutego 2014 r. Okoliczności tej jednak organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nie uwzględnił i nie zweryfikował, przez co decyzja wydana została zarówno z naruszeniem przepisów postępowania jak i prawa materialnego - art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponadto wyeliminowanie także decyzji PINB jest zasadne również przy uwzględnieniu długiego okresu czasu, jaki minął od wydania decyzji pierwszoinstancyjnej do dnia orzekania przez WINB oraz konieczności poczynienia na nowo ustaleń stanu faktycznego, aktualnych na dzień wydawania decyzji administracyjnej.

Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 oraz art. 134 p.p.s.a., uwzględniając wadliwości decyzji nieobjęte zarzutami skargi, w pkt 1 wyroku uchylił zarówno zaskarżoną decyzję WINB, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia 3 lutego 2014 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organy będą zobligowane do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku, w szczególności konieczne będzie prawidłowe i jednoznaczne ustalenie zgodności spornej samowoli z przepisami o planowaniu, a więc z decyzją o warunkach zabudowy jeśli taką inwestorzy uzyskają. Dopiero tak przeprowadzone postępowanie i poczynione w nim ustalenia stanu faktycznego pozwolą prowadzić dalszą analizę przesłanek umożliwiających legalizację samowoli w trybie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 202 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), zasądzając solidarnie na rzecz skarżących zwrot od WINB kwoty 1014 zł, na którą oprócz uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 500 zł, składa się wynagrodzenie pełnomocnika 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictw - 34 zł.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.), a także na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.) uznając, że w takich okolicznościach rozpoznanie sprawy na rozprawie wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia stron postępowania (skarżący, organ oraz siedmiu uczestników postępowania) i ich przedstawicieli, a zarazem sprawa - ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny - może zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania. Jednocześnie, brak jest możliwości przeprowadzenia rozprawy z równoczesnym przekazem obrazu i dźwięku na odległość. Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym ze względu na okoliczności związane z zarządzeniem stanu pandemii COVID-19 potwierdza uchwała składu 7 Sędziów NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. II OSP 6/19 (www.nsa.gov.pl).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.