Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 15 listopada 2006 r.
II SA/Gd 724/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska.

Sędziowie NSA: Andrzej Przybielski, Krzysztof Ziółkowski (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 lipca 2005 r., nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 27 kwietnia 2005 r., nr (...), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 104 k.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał A w G., w terminie do dnia 31 lipca 2005 r., przedłożyć inwentaryzację powykonawczą z orzeczeniem technicznym wykonanej zabudowy przejścia, uzgodnioną przez rzeczoznawcę ds. przeciwpożarowych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że T. Ł. pismem z dnia 22 listopada 2004 r. domagał się likwidacji wykonanej samowolnie zabudowy przejścia pomiędzy numerami (...) a (...) przy ul. R. w G. Wizja lokalna przeprowadzona w dniu 14 kwietnia 2005 r. potwierdziła wykonanie w roku 1998 zabudowy przedmiotowego przejścia. Obecnie uzyskane w wyniku tej zabudowy pomieszczenie jest użytkowane jako pomieszczenie gospodarcze przez lokatorów budynku. W związku z powyższym organ I instancji z uwagi na dokonaną samowolę budowlaną, nałożył obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. Ł. posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. R. (...)

-

domagając się zmiany decyzji i wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej zabudowy.

W ocenie odwołującego się decyzja jest niesłuszna i krzywdząca, a ponadto organ I instancji wziął pod uwagę jedynie wyjaśnienia prezesa Spółdzielni, pomijając całkowicie wyjaśnienia odwołującego się. Odwołujący wskazał, że zabudowa mająca służyć wszystkim mieszkańcom stała się siedliskiem występku i pijackich burd, co zakłóca porządek i spokój.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 27 lipca 2005 r. nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia odwołania T. Ł. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie od decyzji organu I instancji służy stronie, zaś T. Ł. nie jest stroną w postępowaniu w sprawie samowolnej zabudowy przejazdu w budynku przy ul. R. (...) w G. Zdaniem organu II instancji podstawę legitymacji procesowej stanowi przepis prawa materialnego, który określa, ze istnieje interes prawny lub obowiązek prawny. Nieodłączną cechą interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., jest okoliczność, iż znajduje on oparcie w przepisach tego prawa. Tak więc jeżeli ktoś żąda czynności organu administracji publicznej w sferze regulowanej przepisami prawa budowlanego, to żądanie takie może być skuteczne o tyle, o ile znajduje umocowanie w jego normach. W ocenie organu II instancji skoro T. Ł. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nie będąc współwłaścicielem gruntu nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym samowolnej zabudowy przejazdu. Organ II instancji wskazał, że odwołujący się kieruje się interesem faktycznym, czyli stanem, w którym wprawdzie zainteresowany jest rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisem obowiązującego prawa, a zatem nie posiada atrybutu strony w postępowaniu i tym samym tytułu prawnego do podważenia decyzji.

W skardze na wskazaną wyżej decyzję skarżący T. Ł. zarzucił, że pozbawienie go statusu strony jest niezgodne z prawdą i stanem prawnym. Skarżący wskazał, że zgodnie z umową z dnia 4 października 1995 r. zawartą ze skarżącym przez B Spółkę z o.o. w G. oraz A w G., skarżący posiada mieszkanie na zasadzie odrębnej własności lokalu, a co za tym idzie jest stroną w niniejszej sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, że skarżący posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu bez prawa do gruntu, co w świetle art. 28 k.p.a. nie daje przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym przedmiotowej sprawy. Natomiast ocena zgodności z prawem umowy kupna mieszkania zawartej przez skarżącego z B nie podlega przepisom Prawa budowlanego.

Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2006 r. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez nieuznanie za stronę skarżącego, pomimo wskazania go jako jednego z podmiotów, do którego kierowana jest decyzja organu I instancji, a także art. 7 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności czy prawdą jest, ze zabudowane pomieszczenie jest rzeczywiście użytkowanie, jako pomieszczenie gospodarcze przez lokatorów budynku, art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, nieumożliwienie przed wydaniem decyzji skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 49b ustawy - Prawo budowlane. Wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący żąda wydania decyzji ze względu na konieczność ochrony przysługującego mu prawa własności, które zostało naruszone w wyniku istnienia stanu niezgodnego z prawem. Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, że legalizacja samowoli budowlanej uregulowana w art. 49b i nast. ustawy - Prawo budowlane jest w swej istocie nadaniem pozwolenia na budowę post factum, zatem należy odpowiednio stosować w tym przypadku przepisy dotyczące procedury wydawania pozwolenia na budowę, a w szczególności art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, który stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W ocenie pełnomocnika skarżącego z powyższego wynika, że organ odwoławczy, odmawiając skarżącemu prawa do obrony swojego uzasadnionego i chronionego powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, naruszył obowiązujący porządek prawny.

Na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, oświadczając jednocześnie, że nie może wskazać przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżący wywodzi swój interes prawny.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu jest legalność decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze wydanej w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.,

a zatem ocena Sądu w niniejszej sprawie ogranicza się do zbadania kwestii, czy skarżący posiada legitymację procesową w sprawie.

Stroną w postępowaniu administracyjnym może być każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Wskazany w tym przepisie "interes prawny" wywodzić należy w każdej sytuacji z konkretnego przepisu prawa materialnego, np. prawa cywilnego regulującego stosunki własnościowe lub prawa budowlanego.

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, z jakiego przepisu prawa materialnego wywodzi swój interes prawny, który uzasadniałby przyznanie skarżącemu statusu strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Skarżącemu przysługuje jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr 1 położonego w budynku przy ul. Równej 46 w Gdańsku. Postępowanie administracyjne dotyczy zaś przedłożenia dokumentacji związanej z zabudową przejścia pomiędzy budynkami przy ul Równej 46 i 48. Skoro z przysługującym skarżącemu prawem spółdzielczym nie jest związane jakiekolwiek prawo do gruntu, na którym posadowione są wskazane budynki, należało uznać, że skarżący nie posiada interesu prawnego w domaganiu się rozbiórki przedmiotowej zabudowy. Wskazywane przez skarżącego okoliczności wskazują jedynie na istnienie po jego stronie interesu faktycznego w rozstrzygnięci sprawy. Skarżący podał bowiem, że zabudowa, której rozbiórki się domagał, służy osobom, które zakłócają obowiązujący porządek i spokój skarżącego. Interes faktyczny nie uzasadnia jednak przyznania skarżącemu prawa strony w postępowaniu administracyjnym.

Podkreślić tu należy, że pełnomocnik skarżącego nie potrafił wskazać na rozprawie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego skarżący wywodzi swój interes prawny.

Podstawą do uznania skarżącego za stronę nie mogło stanowić również wskazanie przez organy obu instancji skarżącego jako jednego z adresatów decyzji organu I instancji. Doręczenie decyzji skarżącemu miało na celu jedynie poinformowanie go o treści rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji i nie skutkowało przyznaniem skarżącemu uprawnień strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Nietrafny był zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. przez nie wyjaśnienie okoliczności, czy prawdą jest, że zabudowane pomieszczeni jest rzeczywiście użytkowane jako pomieszczenie gospodarcze przez lokatorów budynku, albowiem ewentualne ustalenia w tym przedmiocie nie miałyby znaczenia dla kwestii przyznania skarżącemu uprawnień strony.

Również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł być podstawą do podważenia zaskarżonej decyzji, skoro przepis ten ustanawia obowiązek organów administracji publicznej zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań jedynie stronom. Ponieważ skarżący nie był stroną w postępowaniu administracyjnym, nie miał również uprawnień określonych w art. 10 § 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2006 r. przez pełnomocnika skarżącego, iż w postępowaniu w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące procedury wydawania pozwolenia na budowę, a w szczególności art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane wskazać należy, iż powyższy zarzut jest nietrafny. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem, który w sposób szczególny, w stosunku do przepisu art. 28 k.p.a., reguluje kwestię strony w ramach postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Jako przepis szczególny, art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie podlega wykładni rozszerzającej, a zatem brak jest podstaw do jego stosowania w ramach postępowania w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej. Nawet jednak, gdyby dopuścić stosowanie w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie stanowiłby on podstawy do przyznania skarżącemu uprawnień strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Skarżącego nie można bowiem uznać za właściciela, użytkownika wieczystego, ani zarządcę nieruchomości, która pozostaje w obszarze oddziaływania dokonanej zabudowy przejścia pomiędzy budynkami przy ul. R. (...) i (...), bowiem za takie oddziaływanie nie można uznać hałasów wywoływanych działaniami osób przebywających w tym pomieszczeniu.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi