Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 20 lipca 2006 r.
II SA/Gd 708/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch.

Sędziowie: NSA Andrzej Przybielski, Asesor, WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. W. i P. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 czerwca 2005 r., nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r., nr (...) wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy rozbudowy części budynku inwentarskiego z przeznaczeniem na mieszkanie na działce nr (...) w J. gmina N. W. L., wstrzymał A. i P. W. rozbudowę części budynku inwentarskiego z przeznaczeniem na mieszkanie i nakazał ww. złożyć w terminie do 15 marca 2005 r.:

zaświadczenie wójta o zgodności rozbudowy budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi,

-

dotyczące przedmiotowej rozbudowy, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż A. i P. W. w 2001 r. rozpoczęli na działce nr (...) rozbudowę budynku inwentarskiego z przeznaczeniem na mieszkanie oraz zaadoptowali część budynku inwentarskiego na mieszkanie (co jest przedmiotem odrębnego postępowania). Realizowana przez A. i P. W. rozbudowa budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorzy nie posiadają. Organ wyjaśnił nadto, iż w wyniku ponownego podziału gruntów uległy zmianie numery działek, na których znajduje się inwestycja i obecnie właściwą dla przedmiotowej rozbudowy jest wymieniona w sentencji działka nr (...). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pouczył także inwestorów, iż w przypadku niespełnienia nakazów wymienionych w sentencji postanowienia nakaże rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy.

Postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego sprostował z urzędu oczywistą omyłkę zawartą w sentencji ww. postanowienia, a dotyczącą określenia terminu przedłożenia dokumentów, i określił ten termin na 30 kwietnia 2005 r..

Decyzją z dnia 6 maja 2006 r., nr (...), wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A. i P. W. rozbiórkę rozbudowanej na działce nr (...) w J. części budynku gospodarczego o wymiarach 2,10 m x 5,56 m oraz zamurowanie otworu drzwiowego stanowiącego przejście z zaadoptowanej na mieszkanie części budynku do pokoju w rozbudowanej części podlegającej rozbiórce.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż inwestorzy nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r.. Wyjaśnił także, iż wykonany przez inwestorów (bez stosownego pozwolenia) otwór drzwiowy - wskazany w sentencji decyzji - łączy rozbudowaną część budynku z budynkiem istniejącym.

W odwołaniu od powyższej decyzji A. i P. W. wnieśli o jej "unieważnienie" i ponowne zakreślenie im terminu do dostarczenia wymaganych dokumentów. Odwołujący się wyjaśnili, iż uważali, że decyzja wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2005 r., nr (...), którą organ II instancji w wyniku dowołania A. i P. W., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 stycznia 2005 r., nr (...). nakazującą A. i P. W. przywrócenie stanu poprzedniego zaadaptowanej na mieszkanie części budynku inwentarskiego zlokalizowanego na działkach nr (...) w J., gmina N.W. L. dotyczy obu spraw tj. sprawy nr (...) i nr (...) Zobowiązali się także dostarczyć wymagane dokumenty do dnia 15 czerwca 2005 r..

Decyzją z dnia 21 czerwca 2005 r., nr (...) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji prowadzi odrębne postępowanie dotyczące wykonanej samowolnie w 2000 r. adaptacji istniejącego na działce nr (...) budynku gospodarczego na cele mieszkaniowe. Natomiast przedmiotem niniejszego postępowania jest wykonana w 2001 r. rozbudowa tego budynku, polegająca na dobudowaniu do zaadaptowanego na cele mieszkaniowe budynku gospodarczego, bez pozwolenia na budowę, obiektu o wymiarach 2,10 m x 5,56m, w którym znajduje się pokój i część korytarza.

Jak wyjaśnił nadto organ II instancji - dobudowując samowolnie ww. obiekt - inwestorzy naruszyli przepisy art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, co zobligowało organ nadzoru budowlanego do wydania rozstrzygnięć określonych w art. 48 ww. ustawy. Stosownie do przepisów art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego wstrzymał postanowieniem roboty budowlane i nałożył na inwestorów obowiązki, których A. i P. W. nie wykonali do chwili wydania decyzji przez organ odwoławczy. Zgodnie z przepisami art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa wyżej, stosuje się przepisy art. 48 ust. 1 tj. nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a zatem zaskarżona decyzja jest merytorycznie uzasadniona.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji stwierdził, iż art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego. Zaznaczył przy tym, iż mimo upływu terminu wskazanego w odwołaniu, skarżący nie dostarczyli żądanych postanowieniem dokumentów.

W skardze na powyższą decyzję A. i P. W. wnieśli o ponowne rozpatrzenie ich sprawy. Wskazali, iż adaptację pomieszczenia gospodarczego na potrzeby mieszkaniowe uzgodnili ustnie z Urzędem Gminy. Wyjaśnili także, iż nie znają przepisów, a Urząd Gminy wydawał im pozwolenia ustne. Ponieważ są w trudnej sytuacji materialnej i nie stać ich na kupno mieszkania - Gmina zgodziła się na rozbudowę budynku gospodarczego. Skarżący stwierdzili także, iż adaptacja budynku gospodarczego została zalegalizowana, a remont i rozbudowa twego budynku stanowiły dla nich bardzo duży wydatek. Do skargi skarżący załączyli dokumenty dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do treści skargi organ dodatkowo wyjaśnił, że dołączona do niej ekspertyza techniczna, oceniająca wpływ zmiany sposobu użytkowania na konstrukcję budynku, również nie stanowi wykonania obowiązku nałożonego na skarżących postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r..

Uczestnicy postępowania - B. S., D. M., J. K., T. K., W. G. oraz R. G. - w złożonych pismach procesowych nie wyrazili zgody na legalizację przedmiotowej dobudowy.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Również z treści art. 16 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego jedynie z powodu ich niezgodności z prawem.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 września 1998 r. (sygn. akt III SA 1691/97, Baza Orzeczeń LEX nr 44801) w ramach sądowej kontroli zaskarżonych decyzji Sąd nie może oceniać decyzji z punktu widzenia słusznościowego, celowościowego czy też zasad współżycia społecznego (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 czerwca 2004 r., sygn. akt II SA 1599/03, Baza Orzeczeń LEX nr 146748 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 1995 r., sygn. akt SA/Łd 1966/94, Baza Ozeczeń LEX nr 27145, zob. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r., sygn. akt IV SA 4621/02, Baza Orzeczeń LEX nr 148855).

Tym samym wskazywane przez A. i P. W. w skardze okoliczności dotyczące ich trudnej sytuacji materialnej i bytowej pozostają bez znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze, iż bezspornym w niniejszej sprawie pozostawało, że skarżący dobudowali - na działce nr (...), zlokalizowanej w J., w 2001 r., do istniejącego budynku inwentarskiego pomieszczenia stanowiące samodzielną całość o wymiarach 2,10 m x 5,56 m (pokój i korytarz) i wykonali otwór drzwiowy w ścianie łączący rozbudowaną część budynku z budynkiem istniejącym.

Z treści art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynika, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jedyne wyjątki od tej zasady przewiduje art. 29 Prawa budowlanego, który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Co za tym idzie w chwili rozpoczęcia przedmiotowej rozbudowy, inwestorzy winni legitymować się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Inwestorzy takiego pozwolenia nie posiadali. Skarżący wprawdzie w skardze podnosili, iż uzyskali ustne pozwolenie na wykonanie tych prac, jednakże ich twierdzenia były gołosłowne.

Zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustęp 2 ww. artykułu stanowi, iż jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu tym organ ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 Prawa budowlanego (art. 48 ust. 3).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 cytowanego artykułu organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego).

Skoro organy administracji w niniejszej sprawie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, iż poprzez fakt dokonania samowolnej rozbudowy obiektu budowlanego inwestorzy dopuścili się naruszenia obowiązku z art. 28 Prawa budowlanego, zobligowane były do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania z art. 48 Prawa budowlanego. Uznając natomiast wstępnie zgodność samowolnej rozbudowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stwierdzając brak naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie dobudowanej części obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji prawidłowo wszczął procedurę legalizacji zaistniałych nieprawidłowości poprzez nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w terminie zakreślonym dla wykonania obowiązków legalizacyjnych skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów, a zatem spełnione zostały, określone w art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego, przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego samowolnie. Niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego stanowi bowiem przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki. W wyniku uchybienia terminu strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i, w efekcie, sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.

Sąd miał przy tym na uwadze, iż skarżący nie przedłożyli wymaganych dokumentów także w postępowaniu toczącym się przed organem II instancji - mimo, iż w odwołaniu zobowiązali się do tego, wskazując, iż przedłożą przedmiotowe dokumenty w terminie do 15 czerwca 2005 r..

Reasumując - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Organy administracji obu instancji rozstrzygając niniejszą sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, przeprowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe Sąd - kierując się treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezpodstawną oddalił.