II SA/Gd 624/18 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2567389

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2018 r. II SA/Gd 624/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. U. i Z. U. na decyzję Wojewody z dnia 2 sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie faktyczne

A. U. i Z. U. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody z dnia 2 sierpnia 2018 r. nr (...), która utrzymano w mocy decyzję prezydenta Miasta z dnia 23 września 2016 r., nr (...) udzielającej Spółce A pozwolenia na budowę dla inwestycji: rozbiórka istniejącego zagospodarowania terenu (dwóch pawilonów handlowych) oraz budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego z funkcją handlową, garażem podziemnym, obsługą komunikacyjną i infrastrukturą techniczną obejmującą: przyłącza elektroenergetyczne, linie kablowe, przyłącza kanalizacji sanitarnej, sieci kanalizacji sanitarnej, przyłącze i sieci kanalizacji deszczowej, zbiornik retencyjny kanalizacji deszczowej, przyłącza wodociągów, zmianę lokalizacji hydrantu HP80, przyłącze ciepłownicze, zewnętrzną instalację odbiorczą oraz instalacjami wewnętrznymi budynku (w tym instalacją wentylacji mechanicznej) przy ul. S. (...) w G., na terenie obejmującym działki nr (...), (...), (...), (...), (...), (...) obręb W. (...) (numery archiwalne (...), (...), (...), (...), (...), (...) KM-(...) obręb G.

W skardze skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania wskazując, że jej wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci istotnej i trwałej zmiany otoczenia nieruchomości sąsiadujących z projektowaną inwestycją, w tym nieruchomości należącej do skarżących. W uzasadnieniu podnieśli, że charakter i rozmiary planowanej budowy - wielopiętrowy budynek mieszkalny z funkcja handlową, na terenie, na którym dominuje niska zabudowa mieszkalna - będzie w sposób istotny wpływała na dotychczasowy sposób korzystania przez właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania. Inwestycja oddziaływać będzie na sąsiednie nieruchomości w zakresie przesłaniania, zacienienia i nasłonecznienia, a także poprzez pogorszenie warunków ruchu drogowego poprzez jego zwiększenie, a w konsekwencji także zwiększenie hałasu i zanieczyszczenie powietrza. Przywrócenie stanu poprzedniego będzie się zaś wiązać z dużym nakładem sił.

Ponadto skarżący zwrócili uwagę, że w toku pozostaje sprawa o wznowienie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, która może zakończyć się uchyleniem ostatecznej decyzji w sprawie warunków zabudowy.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), daj jako p.p.s.a., stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże, zgodnie z art. 61 § 3 tej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Z przywołanej regulacji wynika, że istnieją dwie alternatywne przesłanki wstrzymania przez sąd zaskarżonego aktu a są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Przy czym przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego tj. np. w sytuacji, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia. Zaś trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Ciężar wykazania tych przesłanek ciąży na stronie, która domaga się wstrzymania wykonania aktu. Strona ta powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej a uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami. Nie wystarcza więc jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia.

Sąd zauważa jednocześnie, że rozpoznanie żądania wstrzymania wykonania aktu lub czynności i wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może abstrahować od potrzeby uwzględniania poszanowania praw wszystkich uczestników postępowania, albowiem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków może zachodzić nie tylko po stronie wnoszącego skargę (wnioskodawcy), ale również po stronie innych uczestników postępowania. Uzasadnia to konieczność przeprowadzenia oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do innych niż skarżących uczestników postępowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 643/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przedstawiona przez skarżących argumentacja nie uzasadnia twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji miałoby spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki.

Wyłączyć bowiem należy możliwość wstrzymania wykonania decyzji w odniesieniu do przypadku, w którym niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody ma wymiar wyłącznie hipotetyczny, albowiem opiera się na przypisywaniu robotom budowlanym negatywnych skutków, które realizować się mają dopiero w przyszłości w stosunku do nieistniejącego (planowanego) zamierzenia budowlanego. Nie ma charakteru realnego obawa, iż wykonanie robót budowlanych przez inwestora wymusi inne niż zamierzone rozporządzanie przez skarżących swoją własnością, podporządkuje i uzależni zagospodarowanie nieruchomości od powstałego obiektu i zmian rzędnych naturalnego ukształtowania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OZ 749/16, dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Co więcej, należy zwrócić uwagę, że co do zasady wykonanie decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego nie może powodować trudnych do odwrócenia skutków. Ustalone bowiem w art. 4 ustawy - Prawo budowlane prawo zabudowy jest prawem podmiotowym każdego, kto posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane (w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego) i podlega ono szczególnej ochronie. Wszelkie ograniczenia w tym zakresie (tj. wprowadzone przez prawo budowlane ograniczenia praw rzeczowych właściciela gruntu) muszą być podyktowane koniecznością ochrony dóbr o szczególnym znaczeniu - np. bezpieczeństwa, zapewnienia odpowiednich warunków zdrowotnych i higienicznych, ochrony środowiska. Dlatego też w każdym przypadku zarówno sama ingerencja w omawiane prawo jak i zakres tej ingerencji musi być usprawiedliwiony dobrem ogółu. (por. A. Skoczylas, Wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonalności pozwolenia na budowę w świetle orzecznictwa NSA, w: Administracja, 2006 r., nr 2, s. 24 - 25) a podmiotowi korzystającemu z wolnościowego prawa zabudowy należy zapewnić realny system gwarancji przed nieuzasadnioną ingerencją innych podmiotów w tę wolność (zob. W. Jakimowicz, Konstrukcja i istota wolnościowego prawa zabudowy, w: Samorząd Terytorialny, 2005 r., nr 6, s. 59). Dlatego też, nie można z góry przyjąć, że wykonanie każdej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bez przytoczenia konkretnych okoliczności, które wskazywałyby na takie właśnie niebezpieczeństwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1041/08, LEX nr 527673). Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, a nie prawnym i wobec tego nie prowadzi do skutku, który można określić jako nie dający się odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do skutków o charakterze nieodwracalnym.

Jednocześnie, należy mieć na względzie, że wszelkie skutki wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę dotyczą przed wszystkim interesów inwestora, który ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez sąd i winien liczyć się z możliwością ewentualnego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 1202/07, dostępne na stronie internetowej https://orzecznia.nsa.gov.pl).

Także samo powołanie się przez skarżących na wznowienie postępowania w przedmiocie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji nie realizuje przesłanki trudnych do odwrócenia skutków w świetle art. 61 § 3 ustawy (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1161/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek skarżących oparty na okoliczności, iż na skutek postępowania wznowieniowego może zostać wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja ustalająca warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji jest w istocie oparty jedynie na domniemaniu i subiektywnym przekonaniu strony. Niewątpliwie nie jest to realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, które może zaistnieć w wypadku wykonania zaskarżonej decyzji (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 43/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Ponieważ brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd nie zastosował w niniejszej sprawie instytucji kaucji na zabezpieczenie, o której mowa w art. 35a ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten ma bowiem zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w danej sprawie jest zasadne z uwagi na wykazanie przez skarżącego przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., a interes inwestora przemawia za zabezpieczeniem jego ewentualnych roszczeń odszkodowawczych związanych ze wstrzymaniem realizacji inwestycji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.