Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2195465

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 4 stycznia 2017 r.
II SA/Gd 581/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz.

Sędziowie WSA: Dariusz Kurkiewicz Dorota Jadwiszczok (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2016 r., nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości

1.

uchyla zaskarżone postanowienie,

2.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. S. kwotę 597 zł. (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2016 r., nr SKO (...).

Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wójt Gminy decyzją z dnia 24 września 2015 r., nr (...), ustalił jednorazową opłatę w wysokości 5146,31 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - działki nr (...) obręb K. oraz 2/40 udziału działki nr (...), w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którą obciążył A. S.

Decyzja ta została wysłana A. S. na adres: Uniwersytet (...) - A. S. ul..A. S. Z adnotacji znajdującej się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że przesyłkę tą odebrał w dniu 29 września 2015 r. pod wskazanym adresem "up. pracownik znany osob.".

W dniu 1 grudnia 2015 r. A. S. wniósł odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia 24 września 2015 r., do którego załączył wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr (...), odmówiło A. S. przewrócenia terminu do złożenia odwołania.

Następnie, zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2016 r., wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie przez A. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 24 września 2015 r., wskazując, że termin ten upłynął bezskutecznie w dniu 13 października 2015 r.

We wniesionej do Sądu skardze skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia podnosząc, że wydane zostało ono z naruszeniem: art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie ze swojej winy uchybił terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżący prawidłowo złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem oraz wykazał, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych i nie ponosi on za nie winy; art. 58 § 1 k.p.a. - poprzez uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy podczas, gdy wykazał on, że nie ponosi winy za uchybienie terminowi i jednocześnie dopełnił wszystkich obowiązków nałożonych na niego przez ustawę wymaganych przy składaniu prośby o przywrócenie terminu; art. 43 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego decyzji Wójta Gminy poprzez odbiór przesyłki przez pracownika sekretariatu, podczas, gdy nie była to osoba upoważniona do odbioru korespondencji, ani nie była to osoba wskazana w katalogu naruszonego przepisu.

Uzasadniając zarzuty skarżący podkreślił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie wynikło z jego winy. Jak wyjaśnił, jest wykładowcą, profesorem zwyczajnym na Wydziale (...) Uniwersytetu (...) oraz Kierownikiem (...). Z uwagi na pełnione obowiązki, w semestrze zimowym roku akademickiego 2015/2016 tj. od początku września do 25 listopada 2015 r., przebywał na urlopie naukowy w Stanach Zjednoczonych. Korespondencja, zawierająca decyzję Wójta Gminy, została przekazana mu na adres: Sekretariatu Uniwersytetu i odebrana przez B. B., która nie posiada ani nigdy nie posiadała uprawnienia do otwierania i zapoznawania się z treścią korespondencji kierowanej bezpośrednio do osób fizycznych będących pracownikami wydziału, w szczególności korespondencji prywatnej. Skarżący podkreślił przy tym, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu, jak i nie został o nim wyraźnie zawiadomiony. Jak twierdzi, otrzymał jedynie informację o sporządzeniu operatu szacunkowego dla nieruchomości, a zawiadomienie to dla przeciętnej osoby nie wskazuje jednoznacznie na wszczęcie postępowania, dlatego też nie widział on potrzeby ustanawiania pełnomocnika do odbioru poczty W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo Kolegium wskazało, że organ I instancji wysłał decyzję z dnia 24 września 2015 r. na adres podany przez skarżącego, pod którym miał on odbierać kierowaną do niego korespondencję. Adres ten to adres miejsca zatrudnienia skarżącego. Pisma wysyłane na adres miejsca zamieszkania nie były przez skarżącego odbierane a adresem miejsca zatrudnienia skarżący posługuje się konsekwentnie w całym postępowaniu. Wskazał on go również we wniosku o przywrócenie terminu złożonym wraz z odwołaniem, a także w skardze do Sądu. Ponadto, Kolegium uznało za niezasadny zarzut mówiący o braku upoważnienia osoby odbierającej korespondencję w miejscu zatrudnienia do dokonania tej czynności. Dlatego też, w ocenie Kolegium, doręczenie decyzji na adres miejsca zatrudnienia strony znajduje podstawę prawną w art. 42 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2016 r. nr SKO (...) wydane zostało z naruszeniem prawa.

Mocą kontrolowanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdziło uchybienie przez A. S. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 24 września 2015 r.

Niewątpliwe, art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.

Zwrócić jednak należy uwagę, że aby przesądzić kwestię, czy odwołanie zostało złożone w terminie, należy znać datę doręczenia decyzji stronie, której dotyczy odwołanie i ocenić czy doręczenie to spełnia warunki pozwalające uznać je za doręczone ze skutkiem prawnym. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania liczy się więc od dnia ogłoszenia lub od dnia doręczenia decyzji stronie w postaci i w sposób czyniący zadość wymaganiom ustawowym, czyli zgodnie z przepisami art. 39-49 k.p.a. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Dopiero przesądzając kwestię skuteczności doręczenia stronie przesyłki z decyzją, organ może przejść do następnego etapu, tj. do etapu badania terminu, w jakim strona może wnieść odwołanie od decyzji Dokonana w tym zakresie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ocena skuteczności doręczenia A. S. przesyłki zawierającej decyzję Wójta Gminy z dnia 24 września 2015 r. - jest błędna.

Decyzja Wójta Gminy z dnia 24 września 2015 r. została wysłana A. S. na adres jego miejsca pracy tj. "Uniwersytet (...) - A. S. ul. A. S". Adres ten wskazał skarżący podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Gminy, jako adres do doręczeń. Przesyłka ta została odebrana pod wskazanym adresem przez "up. pracownik znany osob.".

Niewątpliwe, art. 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Co więcej, przepis ten nie ustanawia wiążącej organ prowadzący postępowanie kolejności miejsc, w których doręczenie może nastąpić. Podkreślić jednak należy, że art. 42 reguluje jedynie przypadki doręczenia właściwego tj. bezpośrednio adresatowi pisma (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., str. 292). Doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu pracy może być dokonane wyłącznie adresatowi (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2002 r., sygn. akt III RN 115/02, OSNP 2004, Nr 1, poz. 3). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono ponadto, że doręczenie w miejscu pracy musi nastąpić do rąk adresata, a pokwitowanie odbioru przez osobę upoważnioną do odbioru pism kierowanych do zakładu pracy nie powoduje skutecznego doręczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA/Kr 129/98, LEX nr 39698). Regulacja zawarta w kodeksie postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości doręczenia pisma w miejscu pracy osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru pism (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2159/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy prawa nie przewidują doręczenia zastępczego w miejscu pracy, które winno zawsze nastąpić do rąk adresata (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 620/06, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niedoręczenie przesyłki zawierającej decyzję Wójta Gminy "do rąk własnych" skarżącego uczyniło to doręczenie sprzecznym z wymogami art. 42 k.p.a. a tym samym nieskutecznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Ke 779/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jeżeli doręczenie nie może być uznane za doręczone ze skutkiem prawnym, to nie rozpoczyna się dla strony bieg terminu do złożenia odwołania. Termin do złożenia odwołania rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia skutecznego doręczenia decyzji stronie. Brak doręczenia decyzji stronie, ewentualnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów kodeksu postępowania administracyjnego traktujących o doręczeniu, oznacza, iż termin ten nie rozpoczął swojego biegu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt SA/Ka 2966/95, niepubl.).

Wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania przy nieskutecznym doręczeniu przesyłki zawierającej kwestionowaną w tym odwołaniu decyzję czyni to postanowienie wydanym z naruszeniem przepisów prawa w tym również art. 7 i art. 77 k.p.a. nakładających na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), uchylił kontrolowane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2016 r., o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd orzekł zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.