Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2554592

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 4 września 2018 r.
II SA/Gd 422/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.).

Sędziowie WSA: Mariola Jaroszewska, Dariusz Kurkiewicz.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 4 września 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi C. W. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2018 r. nr (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Skarga C. W. i M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2018 r., nr (...), wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu 16 lipca 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanego przez skarżących budynku gospodarczo-inwentarskiego zlokalizowanego przy ul. T. w B., na działce nr (...) w gminie P.

Podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 31 lipca 2012 r. organ ustalił, że: inwestorem budowy budynku gospodarczo-inwentarskiego jest M. W.; przedmiotowy obiekt wykonany został w latach 2003-2004 bez pozwolenia na budowę; wymiary zewnętrzne budynku w rzucie poziomym wynoszą 5 m x 6 m a jego wysokość ok. 4 m; budynek posiada fundamenty betonowe monolityczne; konstrukcja budynku jest murowana; konstrukcja dachu jest drewniana; dach pokryty jest blachą trapezową.

W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 4 października 2012 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), organ I instancji nałożył na M. W. obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w terminie do dnia 30 listopada 2012 r.

Z uwagi na niewykonanie tego obowiązku decyzją z dnia 18 listopada 2015 r., nr (...), wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał obojgu skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczo-inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr (...) przy ul. T. w miejscowości B., gmina P.

Po rozpoznaniu odwołania skarżących, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 22 marca 2016 r. uchylił decyzję z dnia 18 listopada 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, że wobec rozpatrywanego budynku gospodarczo - inwentarskiego organ I instancji prawidłowo zastosował procedurę z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Budowa przedmiotowego budynku gospodarczo-inwentarskiego wymagała bowiem uzyskania pozwolenia na budowę a decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia 23 lipca 1997 r. nie obejmuje tegoż budynku, wybudowanego w 2003-2004 r., jako że inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę tylko dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, aczkolwiek dysponował warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu na oba te budynki. Postanowieniem z dnia 4 października 2012 r. organ I instancji nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i z uwagi na ich nieprzedstawienie nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu.

Jednakże, organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji nie może pozostać w obrocie prawnym, bowiem skarżący, w toku postępowania odwoławczego potwierdzili, że oboje są inwestorami. Skoro zaś postanowieniem z dnia 4 października 2012 r., nałożono obowiązek tylko na M. W., to wydanie decyzji nakazującej obojgu skarżącym rozbiórkę było wadliwe. Obowiązek w postanowieniu powinien być bowiem nałożony również na oboje skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, oddalił skargę C. W. i M.W.na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2016 r.

Sąd stwierdził bowiem, że w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zebrany w postępowaniu przed organem I instancji materiał dowodowy nie pozwalał na wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Organ I instancji nie ustalił bowiem podmiotu, do którego powinien zostać skierowany nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu. Wskazując na art. 52 Prawa budowlanego, Sąd wyjaśnił, że organ powinien był przede wszystkim ustalić, kto wybudował ten obiekt. Wadą postępowania przed organem I instancji było to, że nakaz rozbiórki został skierowany do obojga skarżących, z uwagi na niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem, wydanym w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, które nie zostało skierowane do tych osób, a jedynie do jednej z nich. Nie jest zaś dopuszczalne, aby po nałożeniu obowiązków w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane na jeden podmiot, obciążyć nakazem rozbiórki dodatkowe podmioty, niewymienione w postanowieniu. Ustalenie podmiotów, będących inwestorami, powinno nastąpić przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

Jednocześnie, Sąd stwierdził, że organy obu instancji słusznie przyjęły, że przedmiotowy budynek gospodarczo-inwentarski został wybudowany w latach 2003 - 2004 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd wyjaśnił w tym miejscu, że projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 lipca 1997 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, dotyczył wyłącznie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego na działce nr (...) przy ul. T. w B. Takiej inwestycji dotyczyła również ww. decyzja o pozwoleniu na budowę i stanowi o tym wyraźnie treść zawartego w niej rozstrzygnięcia. Dokumentacja stanowiąca załączniki do tej decyzji zawiera wyłącznie projekt budowlany domu jednorodzinnego wolnostojącego (załącznik nr 1) oraz projekt budowlany osadnika gnilnego (załącznik nr 2), który nie jest objęty zakresem niniejszego postępowania. Brak jest natomiast jakiejkolwiek dokumentacji, czy to w formie odrębnego załącznika, czy też w ramach dokumentacji ww. projektów budowlanych stanowiących załączniki do ww. decyzji, która dotyczyłaby budowy budynku gospodarczo - inwentarskiego w ramach jednego zamierzenia inwestycyjnego. Zawarta w projekcie budowlanym domu jednorodzinnego mapa stanowiąca plan sytuacyjny zawiera uwidocznione jedynie budynek mieszkalny, zbiornik bezodpływowy i przyłącze wody. To na tym opracowaniu uwidoczniony ostatecznie został zakres zamierzenia inwestycyjnego. Jako tego rodzaju dokumentacji nie można traktować natomiast mapy do celów projektowych, na której sporządzono plan realizacyjny domu jednorodzinnego wolnostojącego. Wprawdzie na planie tym uwidoczniono projektowany na działce nr (...) budynek inwentarski, jednakże nie zmienia to oceny, że ostatecznie skarżący wnieśli jedynie o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, jak i wydana z tego wniosku decyzja z dnia 23 lipca 1997 r. dotyczyła tylko pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Skarżący, wnosząc w dniu 3 lipca 1997 r., o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie objęli wnioskiem budowy budynku gospodarczego, wybudowanego - według oświadczenia inwestora - w latach 2003-2004. Budynku tego nie dotyczy zatem decyzja z dnia 23 lipca 1997 r. o pozwoleniu na budowę.

Powyższe uwagi, jak wskazał Sąd, znajdują potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 734/14, oddalającym skargę C. i M. W. na postanowienie Wojewody o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego m.in., że integralną częścią projektu zatwierdzonego opisaną wyżej decyzją z dnia 23 lipca 1997 r. o pozwoleniu na budowę jest plan realizacyjny, na którym zaprojektowane są wszystkie elementy budowy, zaś budynek inwentarski (gospodarczy) jako projektowany wyszczególniony jest w poz. nr 2. Sąd, oddalając skargę tym wyrokiem, stwierdził bowiem, że na rzecz skarżących wydano decyzję z dnia 23 lipca 1997 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia jedynie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego na nieruchomości położonej w B. przy ul. T. na działce nr (...). Załącznikiem nr 1 do tej decyzji był "Projekt architektoniczno-budowlany domu jednorodzinnego - wolnostojącego", składający się z dwóch części: I - opisu technicznego i II - części rysunkowej. W części rysunkowej, w punkcie 1. znajduje się "Plan realizacyjny" rysunek nr 01. Pozostałe części to rzuty, przekroje, elewacje, stropy, szczegóły oraz "Instalacja wod.-kan., przyłącze" rysunek nr 17 i "Instalacja elektryczna, przyłącze" rysunek nr 18. Wydana decyzja nie obejmowała zatem realizacji budynku gospodarczego. Sąd ten ustalił także, po przeanalizowaniu projektu przedłożonego przez inwestora, że "Plan realizacyjny" - rysunek nr 01 przedstawia granice działki, projektowane: budynek mieszkalny, budynek inwentarski, usytuowanie zbiornika gazu, elektrownię wiatrową, zbiornik gospodarczy, zbiornik bezodpływowy, studnię, zieleń ogrodzenie działki, dojazd, rozprowadzenie wody, kanalizację sanitarną oraz istniejące: budynek mieszkalny na działce (...), budynek mieszkalny na działce (...), budynek inwentarski na działce (...), budynek inwentarski na działce sąsiada, zbiornik wody przemysłowej sąsiada, zbiornik bezodpływowy. Ponadto, stwierdził, że - jak to wynikało z dokumentacji organu pierwszej instancji - w "Projekcie architektoniczno-budowlanym domu jednorodzinnego - wolnostojącego" brak jest ww. rysunku nr 01 oraz brak jest również rysunków o numerach 5, 6, 16, 17 i 18. Jako ostatni w projekcie znajduje się rysunek zawierający uzgodnienie podłączenia instalacji wod.-kan. z siecią miejską przez "A.". Ze spisu zawartości teczki organu pierwszej instancji, dotyczącej pozwolenia na budowę z dnia 23 lipca 1997 r. wynika, że opisany powyżej rysunek nr 01, z oryginalnymi uzgodnieniami, znajduje się w aktach sprawy, jednak nie w zatwierdzonym projekcie budowlanym, lecz pod pozycją nr 10 i został opisany jako "Odrębne opracowanie mapy jednostkowej do celów projektowych" i nie jest integralną częścią zatwierdzonego projektu budowlanego. W opisanej powyżej sprawie, zdaniem Sądu, organy opierając się na dokumentacji pozostającej w ich posiadaniu nie mogły wydać zaświadczenia w oparciu o dokumentację przedstawioną przez skarżących. Nie potwierdzono bowiem w toku postępowania istnienia stanu faktycznego lub prawnego pozwalającego na ustalenie faktu, że budynek gospodarczy (inwentarski) był objęty ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Organ słusznie uznał zatem, że znajdująca się w aktach dokumentacja nie potwierdza okoliczności, że integralną częścią zatwierdzonego projektu budowlanego jest plan realizacyjny, na którym w pozycji 2 wyszczególniony jest jako projektowany budynek inwentarski (gospodarczy). W sprawie brak było możliwości wydania zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność.

Ponadto, w wyroku z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, Sąd wyjaśnił, że w świetle powyższych uwag uzasadnieniem stanowiska skarżących nie mogła być także uzyskana przez nich decyzja o warunkach zabudowy dotycząca budynku mieszkalnego i gospodarczego, skoro ostatecznie skarżący wnieśli o pozwolenie na budowę jedynie dla budynku mieszkalnego i taką decyzję uzyskali. Również, nie mogły być uwzględnione twierdzenia skarżących, w których podnosili, że na budowę przedmiotowego budynku inwentarskiego (gospodarczego) dokonali "zgłoszenia planem zagospodarowania". Zgłoszenie zamiaru wykonania określonych robót budowlanych nie odbywa się w trybie przedłożenia planu zagospodarowania a ponadto przez cały okres, który inwestorzy wskazali jako lata budowy budynku gospodarczego, tj. lata 2003 - 2004, obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nie zwalniała budowy obiektów gospodarczych takich jaki jest usytuowany na działce skarżących, od uzyskania pozwolenia na budowę oraz nie zezwalała na ich wykonanie na podstawie zgłoszenia. Sąd wskazał przy tym, że budynek wybudowany przez skarżących ma wymiary 5 m x 6 m, usytuowany jest na terenie niestanowiącym terenu zabudowy zagrodowej w ramach istniejącej działki siedliskowej, ani terenu działek w pracowniczych ogrodach działkowych. Jego budowa wymagała zatem pozwolenia na budowę zarówno w ww. okresie, jak i w dacie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, na które powołują się skarżący. Wynika to z treści art. 29 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. do dnia 30 maja 2004 r. oraz art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 maja 2004 r. do dnia 20 września 2005 r.

Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 27 lutego 2017 r., wezwał skarżących do wskazania inwestora budynku gospodarczo-inwentarskiego zlokalizowanego na terenie działki nr (...) (po podziale działki nr (..]) położonej przy ul. T. w B. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 21 marca 2017 r., skarżący wskazali, że oboje są inwestorami przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył więc na oboje skarżących obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 lipca 2017 r.: zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności ww. budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi uzgodnieniami, wykonanego przez uprawnionych projektantów oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2017 r., utrzymał w mocy powyższe postanowienie w części dotyczącej nałożonego obowiązku i uchylił je w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku, wyznaczając nowy termin jego wykonania na dzień 30 listopada 2017 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 721/17, oddalił skargę wniesioną przez skarżących na postanowienie organu odwoławczego.

Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 9 maja 2018 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), nakazał skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczo-inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr (...) (przed podziałem działki nr (..]) przy ul. T. w miejscowości B., gmina P. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wskazał, że skarżący nie wykonali obowiązku nałożonego na nich w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2017 r., co obligowało do zastosowania art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Organ wyjaśnił ponownie, że w dniu 3 lipca 1997 r. skarżący wystąpili do Urzędu Rejonowego o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr (...) przy ul. T. w B. i decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 lipca 1997 r. udzielono skarżącym pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na ww. działce. Z planu realizacyjnego, stanowiącego załącznik do ww. pozwolenia na budowę wynika, że uzgodniono lokalizację budynku mieszkalnego, zbiornika na ścieki sanitarne oraz linii energetycznej. Przedmiotowy plan przedstawia granice działki oraz projektowane: budynek mieszkalny, budynek inwentarski, zbiornik gazu, elektrownię wiatrową, zbiornik na wody gospodarcze, zbiornik bezodpływowy, studnię, ogrodzenie działki, dojazd, rozprowadzenie wody oraz kanalizację sanitarną. Zgodnie z treścią art. 33 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego. Skarżący wystąpili z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę jedynie budynku mieszkalnego. Dlatego też organ uznał, że zatwierdzony plan realizacyjny przesądza jedynie, że projektowane obiekty budowlane nim objęte zgodne były z ustaleniami ówcześnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak jest natomiast udzielenia pozwolenia na budowę budynku gospodarczo - inwentarskiego. Zebrany materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie wskazuje zatem, że budynek gospodarczo-inwentarski został wykonany bez pozwolenia na budowę. W związku z naruszeniem przez inwestorów art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ I instancji zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 tejże ustawy, co zostało potwierdzone w kasacyjnej decyzji organu odwoławczego oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2016 r. w sprawie II SA/Gd 257/16.

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, wydaną dnia 6 czerwca 2018 r., po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania skarżących, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie znajdując podstaw do jej uchylenia lub zmiany i w pełni podzielając stanowisko w niej zawarte. Organ wskazał, że ustalenia, iż budowa przedmiotowego obiektu wymagała pozwolenia na budowę i prowadzenia postępowania na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane dokonano w poprzednim rozstrzygnięciu organu odwoławczego i potwierdził to również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, wskazując przy tym na art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że kwestie dotyczące rys. nr 01 zostały obszernie wyjaśnione na etapie wcześniejszych rozstrzygnięć i potwierdzone również wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, Wobec tego postępowanie było kontynuowane na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy podkreślił, że legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem inwestora. Organ nie ma obowiązku legalizacji samowoli budowlanej wbrew woli strony. Nie ma też prawnej możliwości dokonania tzw. legalizacji robót budowlanych w sytuacji, gdy inwestor nie wykonuje swoich obowiązków przewidzianych w procedurze legalizacyjnej. Skoro zatem inwestorzy nie dopełnili obowiązku dostarczenia dokumentów określonych w postanowieniu, organ I instancji zobligowany był do wydania nakazu rozbiórki.

We wniesionej do Sądu skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2018 r. skarżący zarzucili, że przedmiotowy budynek gospodarczo-inwentarski wybudowany został na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 lipca 1997 r. Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji w przedmiocie nakazu rozbiórki jako wydanych bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa, a także stwierdzenie nieważności szeregu innych decyzji administracyjnych pozostających w ścisłym związku, jak również wymierzenie organom administracji kary grzywny.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuję:

Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 czerwca 2018 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 maja 2018 r. są zgodne z prawem.

Na wstępie zauważyć należy, że decyzje te wydane zostały po ponownym rozpoznaniu sprawy dotyczącej legalności budynku inwentarsko-gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr (...) (przed podziałem działki nr (..]) przy ul. T. w B. z uwagi na oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, skargi wniesionej na decyzję kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2016 r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 listopada 2015 r. i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zgodnie zaś z treścią art. 153 tej ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Związanie oceną prawną oznacza, że w tym zakresie ani organy administracji, ani też sądy nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym, i zobowiązane są do podporządkowania się jej w pełnym zakresie. W szczególności zaś, w konsekwencji związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku, stanowisko sądu administracyjnego, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracji, powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem.

Ocena prawna i wskazania wyrażone w wyroku z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 257/16, wiązały zatem w takim samym stopniu organy nadzoru budowalnego obu instancji orzekające ponownie w sprawie, a także tutejszy Sąd rozpoznający obecnie skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku inwentarsko-gospodarczego.

Dlatego też, uznać należy, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo prowadził wobec budynku inwentarsko-gospodarczego zlokalizowanego na terenie działki nr (...) (przed podziałem działki nr (..]) przy ul. T. w B. postępowanie z urzędu w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.).

Z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane wynika bowiem, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Budowa tego budynku inwentarsko-gospodarczego wymagała natomiast uzyskania pozwolenia na budowę stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, co zostało przesądzone w wyroku z dnia 16 listopada 2016 r., wydanym w sprawie II SA/Gd 257/16.

Co więcej, w sposób wiążący w tymże wyroku Sąd stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczo-inwentarski został wybudowany w latach 2003-2004 bez wymaganego przepisami Prawa budowalnego pozwolenia na budowę, jako że nie obejmowała tego obiektu uzyskana przez skarżących decyzja o pozwoleniu na budowę. Podkreślić w tym miejscu jedynie należy, że ocenę w tym przedmiocie, szczegółowo uzasadnioną, Sąd oparł na decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 23 lipca 1997 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego wyłącznie w zakresie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego zlokalizowanego na działce nr (...) przy ul. T. w B. oraz dołączonym do niej projekcie budowlanym. Dokonując powyższej oceny Sąd oparł się także na prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 734/14, którym oddalona została skarga wniesiona przez skarżących na postanowienie Wojewody o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że integralną częścią projektu zatwierdzonego decyzją z dnia 23 lipca 1997 r. jest plan realizacyjny, na którym w pozycji 2 wyszczególniony jest jako projektowany budynek inwentarski (gospodarczy).

W tej sytuacji nie mogą odnieść skutku twierdzenia skarżących, że decyzja o pozwoleniu na budowę obejmowała również budynek gospodarczo-inwentarski. Wskazać przy tym należy, że sprawa objęta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2014 r., II SA/Gd 147/17, zakończona została ostatecznie odmawiającym wydania skarżącym zaświadczenia postanowieniem, które było kontrolowane przez tutejszy Sąd właśnie prawomocnym wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 734/14 oddalającym skargę.

Wyjaśnić nadto należy, że granice rozstrzygnięcia sądu administracyjnego wyznacza sprawa administracyjna, co wynika z treści art. 134 i 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też przedmiotem niniejszej sprawy była wyłącznie kontrola zgodności z prawem decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki wydanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia 6 czerwca 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 9 maja 2018 r. Stąd też zawarte w skardze wnioski dotyczące innych rozstrzygnięć, stanowiących w ocenie skarżących wątki tej samej sprawy, nie mogły być przez Sąd rozpoznane, jako że nie dotyczą one kontrolowanej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją z dnia 6 czerwca 2018 r. Postępowanie w sprawie prowadzone było przez organy nadzoru budowlanego z urzędu i zostało wszczęte pismem z dnia 16 lipca 2012 r. Dołączony do skargi wniosek z dnia 9 maja 2012 r. nie był kierowany natomiast do organu nadzoru budowalnego, jako że adresowany był do Starosty, a został przesłany temu organowi jedynie do wiadomości.

W ocenie Sądu, w toku ponownie prowadzonego postępowania przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę organ I instancji wykonał zawarte w wyroku Sądu z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, wskazania co do dalszego postępowania dotyczące ustalenia inwestora przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ ten, na podstawie oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 21 marca 2017 r., ustalił, że oboje skarżący są inwestorami budynku inwentarsko-gospodarczego.

Jednocześnie, w ocenie Sądu, przeprowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego procedura legalizacyjna nie narusza dyspozycji art. 48 ustawy Prawo budowlane.

Po dokonaniu wstępnej kontroli przedmiotowej budowy pod kątem zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a także z przepisami techniczno-budowlanymi, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, organ nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 lipca 2017 r. stosownych dokumentów umożliwiających legalizację. Postanowienie to, zgodnie ze wskazaniem Sądu zawartym w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 257/16, skierowane zostało do obojga skarżących, będących inwestorami przedmiotowego budynku. Termin wykonania obowiązku przedłużył następnie do dnia 30 listopada 2017 r. organ odwoławczy w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2017 r.

Z akt sprawy niespornie wynika, że w wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożyli wymaganych postanowieniem dokumentów, czego zresztą nie kwestionują w skardze.

Nieprzedstawienie zaś przez skarżących wymaganych postanowieniem, wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, dokumentów obligowało organ do orzeczenia na podstawie art. 48 ust. 1 nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczo-inwentarskiego zlokalizowanego na działce nr (...) (nr działki przed podziałem to (..]) przy ul. T. w miejscowości B., jako że przepis art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

Nakaz rozbiórki organ prawidłowo skierował przy tym do obojga skarżących, będących inwestorami przedmiotowego budynku i jednocześnie osobami, do których uprzednio skierowane zostało postanowienie z dnia 24 kwietnia 2017 r.

Z art. 52 ustawy Prawo budowlane wynika bowiem, że adresatem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego może być jedynie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. W pierwszej kolejności więc zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 158/07, LEX nr 468723).

Powyższe okoliczności świadczą, że orzekające w sprawie organy zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 257/16, a wydane rozstrzygnięcia są zgodne z przepisami Prawa budowlanego i wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania spełniającego wymogi kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji spełniają wymogi art. 107 § 3 k.p.a. a także odpowiadają wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniesioną w niniejszej sprawie skargę, jako bezzasadną, oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.