II SA/Gd 278/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555584

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 września 2018 r. II SA/Gd 278/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.).

Sędziowie Asesor, WSA: Magdalena Dobek-Rak, Dorota Jadwiszczok.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z 28 marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Gminy z 12 stycznia 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania.

Organ I instancji uzasadniając odmowę wznowienia postępowania wskazał, że w dniu 27 czerwca 2017 r. Burmistrz Gminy na wniosek M. T. wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowie budynku gospodarczo - magazynowego na terenie działki nr (...) położonej w miejscowości L. (obr. ew. L.), gmina Ż.

Decyzja ta została m.in. wysłana do J. i M. Z. na adres (...) i nie została skutecznie doręczona.

Pismem z 11 grudnia 2017 r. M.Z. powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem ww. decyzji z dnia 27 czerwca 2017 r. i uchylenie tej decyzji.

W uzasadnieniu swojego wniosku M. Z. wskazała, iż jako właścicielka działki sąsiadującej z działką nr (...), objętą przedmiotową decyzją, powinna zostać poinformowana o toczącym się postępowaniu w zakresie ustalenia warunków zabudowy dla działki nr (...). Dodatkowo, jako strona tego postępowania powinna móc w nim uczestniczyć ze wszystkimi przysługującymi prawami. Niestety o wszczęciu przedmiotowego postępowania nie została nigdy poinformowana przez Urząd Gminy. O całej sprawie dowiedziała się od sąsiadów dnia 27 listopada 2017 r., i tego dnia złożyła w Urzędzie Gminy prośbę o wydanie kopii tej decyzji. Z decyzją tą mogła zapoznać się dopiero dnia 30 listopada 2017 r. Zaistniała sytuacja nie powstała z winy wnioskodawczyni. W obecnym miejscu, tj. przy ul. S., L., zamieszkuje nieprzerwanie od października 2002 r., o czym wielokrotnie informowała Urząd Gminy i wszelkie instytucje.

Wnioskodawczyni podkreśliła, iż zachowała termin na wniesienia podania o wznowienie postępowania. O okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania - przedmiotowej decyzji z 27 czerwca 2017 r. dowiedziała się 27 listopada 2017 r., a 30 listopada 2017 r. zapoznała się z treścią ww. decyzji.

Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie wskazując, że strona uchybiła miesięcznemu terminowi na złożenie podania o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in., iż wnosząca o wznowienie postępowania dot. wydanej decyzji o warunkach z 27 czerwca 2017 r. dowiedziała się o wydaniu przedmiotowej decyzji w dniu 24 października 2017 r., składając pismo do organu, w którym to nawiązała do decyzji będącej przedmiotem sprawy oraz zgłosiła swoje uwagi dotyczące całej inwestycji, natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożyła w dniu 12 grudnia 2017 r.

Na postanowienie organu I instancji zażalenie złożyła M. Z. zarzucając mu błędne przyjęcie, iż złożenie w sprawie pismo z 24 października 2017 r. potwierdza fakt zapoznania się przez wnioskodawczynię z decyzją administracyjną, co skutkowałoby rozpoczęciem biegu miesięcznego terminu dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wznowieniu postępowania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, iż art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja.

Rozpoznając sprawę Kolegium wskazało, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ażeby sprawdzić czy jakaś z wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji. Dokonanie takiego sprawdzenia możliwe jest dopiero po wznowieniu postępowania. Jak wynika to z brzmienia art. 149 § 1 i 2 k.p.a. organ winien najpierw wznowić postępowanie w sprawie w formie postanowienia, a następnie przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy i wydać jedną z decyzji określonych w art. 151 k.p.a. Przy czym przepis art. 149 § 3 k.p.a. upoważnia również organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i literaturze przedmiotu podkreśla się, iż wydanie takiego postanowienia (o odmowie wznowienia postępowania) możliwe jest w sytuacjach gdy wniosek o wznowienie nie wskazuje na żadne przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 k.p.a. bądź nie został zachowany termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a.

Zgodnie art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i jej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja. Z kolei w wyroku z 7 września 2017 r., II SA/Sz 688/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w przez Szczecinie wyjaśnił, iż zwrot "strona dowiedziała się o decyzji", o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. należy interpretować w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające jej zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawczyni M. Z. o fakcie wydania przez Burmistrza Gminy w dniu 27 czerwca 2017 r. na wniosek M. T. decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego dowiedziała się najpóźniej dnia 23 października 2017 r.

W treści pisma opatrzonego datą 23 października 2017 r., złożonego w Urzędzie Gminy w dniu 24 października 2017 r. M. Z. wskazała sygnaturę decyzji z 27 czerwca 2017 r., oraz datę jej wydania, a także powołała się na pismo dotyczące zmiany decyzji i wyjaśniła, iż w odpowiedzi na wydaną decyzję nie wyraża zgody na budowę podpiwniczenia obiektu gospodarczo-magazynowego. Skarżąca wskazała, iż prowadzona przez M. T. działalność będzie miała niekorzystny wpływ na przebywanie w sąsiedztwie w nadmiernym hałasie poprzez magazynowanie, sztaplowanie nocną porą zabawek rekreacyjnych na samochody ciężarowe. Budynek ma powstać w poprzek działki, co wiąże się z brakiem dostępu światła do domu.

Ponadto w swoim zażaleniu na postanowienie Burmistrza Gminy z 12 stycznia 2018 r., strona wyjaśniła, iż składając w dniu 24 października 2017 r. w Urzędzie Gminy pismo z powołaniem się na sygnatury prowadzonych spraw oparła się o pismo jakie otrzymała od sąsiada T., które było oznaczone datą 25 września 2017 r.

W ocenie Kolegium z powyżej opisanego stanu faktycznego wynika jednoznacznie, iż skarżąca co najmniej począwszy od dnia 23 października 2017 r. wiedziała o fakcie wydania w dniu 27 czerwca 2017 r., decyzji i znała treść tej decyzji w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania o wznowienia postępowania. Świadczy o tym fakt, iż skarżąca znała treść ww. pisma z dnia 25 września 2017 r., w którym określono przedmiot decyzji z dnia 27 czerwca 2017 r. W piśmie tym Kierownik Referatu Urbanistyki i Nieruchomości Urzędu Gminy zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji z 27 czerwca 2017 r., ustalającej warunki zabudowy dla w inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowie budynku gospodarczo - magazynowego na terenie działki nr (...) położonej w miejscowości L. (obr. ew. L.), gmina Ż, w zakresie dopuszczenia podpiwniczenia budynku gospodarczo - magazynowego.

Strona składając w dniu 24 października 2017 r. w Urzędzie Gminy pismo w którym nie wyraziła zgody na budowę podpiwniczenia obiektu gospodarczo-magazynowego i wiedząc o fakcie wydania oraz przedmiocie decyzji z 27 czerwca 2017 r., której jej nie doręczono, mogła z zachowaniem miesięcznego terminu, określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. złożyć podanie o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Termin ten liczony od dnia 24 października 2017 r. upłynął z dniem 23 listopada 2017 r., a strona składając podanie dopiero w dniu 12 grudnia 2017 r. uchybiła temu terminowi. W świetle powyższych rozważań bez znaczenia są wyjaśnienia skarżącej, która wskazuje, iż o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tj. całej sprawie dowiedziała się od sąsiadów dnia 27 listopada 2017 r., i tego dnia złożyła w Urzędzie Gminy prośbę o wydanie kopii decyzji z 27 czerwca 2017 r., z którą mogła zapoznać się dopiero dnia 30 listopada 2017 r.

Kolegium podkreśliło, iż bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, w stopniu który pozwala na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżąca wiedziała o fakcie wydania decyzji z 27 czerwca 2017 r., co najmniej od dnia 23 października 2017 r. Skarżąca również od tego dnia w oparciu o treść pisma Kierownika Referatu Urbanistyki i Nieruchomości Urzędu Gminy z 25 września 2017 r., znała treść decyzji z 27 czerwca 2017 r. w takim zakresie który w sytuacji nie wyrażenia przez skarżącą zgody na zmianę decyzji z 27 czerwca 2017 r., jak i kwestionowanie całej inwestycji budowy budynku gospodarczo-magazynowego oraz fakt nie otrzymania przez nią decyzji z dnia 27 czerwca 2017 r., pozwalał na sformułowanie żądania wznowienia postępowania już w tej dacie.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż uchybienie terminowi do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyklucza możliwość dokonania merytorycznej oceny decyzji kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła M. Z. zarzucając błędne przyjęcie, iż złożenie w sprawie pisma z 24 października 2017 r. potwierdza fakt zapoznania się przeze skarżącą z decyzją administracyjną, co skutkowałoby rozpoczęciem biegu miesięcznego terminu dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżącą wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wznowieniu postępowania administracyjnego.

Wskazała skarżąca, że dniu 24 października 2017 r. złożyła w Urzędzie Gminy pismo z powołaniem się na sygnatury prowadzonych spraw i pismo jakie otrzymała od sąsiada T. Było to pismo oznaczone datą 25 września 2017 r. Z pisma tego nie mogła jednak wyczytać jakie są istotne elementy wniosku lub pierwotnie wydanej decyzji, a w aktach organu administracyjnego ustaliła jedynie jakie są przyszłe, nieobjęte nową decyzją zmieniającą zamierzenia inwestora. Z owego pisma skarżąca mogła jedynie wywnioskować, że jakieś postępowanie się toczy oraz, że potencjalnie jakaś (wydana w nieznanym kształcie) decyzja może ulec zmianie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej jako "p.p.s.a."), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, a które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego tryb ten mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Przechodząc do sprawy w pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten dotyczy m.in. podstawy wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (zob. wyroki NSA z 6 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 976/06 oraz z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12). Brak zaś ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., II OSK 2721/13).

Nie ulega zatem wątpliwości, że ze względu na szczególny charakter instytucji wznowienia postępowania, ustalenia organu administracji publicznej dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być jednoznaczne.

W ocenie sądu, zasadnie Kolegium uznało, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę wznowienia postępowania, skarżąca wskazała to, że sprawa zakończona kwestionowaną decyzją Burmistrza z 27 czerwca 2017 r. była rozpatrzona z pominięciem jej jako strony postępowania pomimo, że posiada ona działkę, na której zamieszkuje, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, dla której ustalono warunki zabudowy. Wskazana przez stronę podstawa wznowienia unormowana jest zatem w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Oceniając zachowanie przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania należy wskazać, że ostateczną decyzją z 27 czerwca 2017 r. Burmistrz Gminy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowie budynku gospodarczo magazynowego na terenie działki nr (...) położonej w miejscowości L. (obr. ew. L.), gmina Ż.

Zdaniem Sądu, nie budzi żadnych wątpliwości, że o opisanej wyżej decyzji organu pierwszej instancji z 27 czerwca 2017 r. skarżąca wiedziała 23 października 2017 r. sporządzając pismo, w którym wyraziła swój brak zgody na budowę podpiwniczenia budynku gospodarczo-magazynowego. Znała w tej dacie skarżąca, jak sama przyznała, treść pisma Burmistrza Gminy z 25 września 2017 r. o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budowie budynku gospodarczo magazynowego na terenie działki nr (...) położonej w miejscowości L. (obr. ew. L.), gmina Ż.

Oczywiste jest zarazem, jak prawidłowo wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że skarżąca z treści pisma z 25 września 2017 r. powzięła wiadomość o dacie wydania decyzji z 27 czerwca 2017 r., o jej przedmiocie oraz także o tym, że zostało wszczęte postępowanie w celu zmiany tej decyzji.

Z tych względów jako prawidłowe należy ocenić stanowisko Kolegium, że skarżąca, składając 12 grudnia 2017 r. wniosek w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy z 27 czerwca 2017 r. bezsprzecznie uchybiła miesięcznemu terminowi, określonemu w cytowanym przepisie art. 148 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.