Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 23 listopada 2006 r.
II SA/Gd 158/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok.

Sędziowie WSA: Jolanta Górska (spr.), Mariola Jaroszewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 stycznia 2006 r., nr (...) w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 25 listopada 2005 r., nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 25 listopada 2005 r. nr (...) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działający w imieniu Wójta Gminy odmówił B. B. przyznania zasiłku rodzinnego dla B. i M. B., dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dzieci B. i M. B. oraz dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego dla M. B.

Decyzja została wydana na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 4, 5, 6, 7, 12, 13, 24 32 i 47 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.).

W uzasadnieniu wskazano, iż w dniu 17 listopada 2005 r. B. B. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego. Dla udokumentowania wniosku przedłożyła zupełne akty urodzenia dzieci oraz oświadczenie o płaconych przez ojca dzieci dobrowolnych alimentów. W myśl art. 7 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego z rodziców. W toku postępowania nie przedłożono organowi orzeczenia sądowego o przyznaniu alimentów na rzecz małoletnich dzieci B. i M. B.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. B. wskazując, iż na podstawie odpisów zupełnych aktów urodzenia dzieci można stwierdzić, że ojcostwo dzieci nie zostało ustalone, wobec czego spełniony jest warunek z art. 7 pkt 5 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia 12 stycznia 2006 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny nie przysługuje jeżeli osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, chyba że:

-

drugi z rodziców dziecka nie żyje,

-

ojciec dziecka jest nieznany,

-

powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Z załączonego do wniosku oświadczenia, a także z treści odwołania wynika, że B. B. otrzymuje alimenty na synów od ich ojca. W tej sytuacji w ocenie Kolegium niemożliwe jest uznanie, że ojciec synów B. B. jest nieznany.

Przeciwnie, odwołująca zna ojca swych dzieci i przyjmuje od niego świadczenia na ich utrzymanie i wychowanie. Ojciec ten, mimo że nieujawniony przez matkę dzieci w akcie ich urodzenia - co było jednak jej wyborem - poczuwa się do obowiązków wynikających z ojcostwa i się z nich wywiązuje. Faktu tego nie zmienia nadanie dzieciom nazwiska matki przy sporządzaniu aktu urodzenia. Była ona (i jest nadal) panną, a więc nie zachodziło domniemanie ojcostwa męża. W sytuacji więc, gdy nie nastąpiło uznanie dziecka ani sądowe ustalenie ojcostwa, Urząd Stanu Cywilnego obowiązany był wpisać jako nazwisko ojca - nazwisko matki, jako imię ojca natomiast, imię wskazane przez matkę lub inne imię zwykle w kraju używane. Okoliczność ta nie przesądza natomiast, że ojciec B. i M. jest nieznany.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. B. powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu, a mianowicie, że na podstawie odpisów zupełnych aktów urodzenia można stwierdzić, że ojcostwo jej dzieci nie zostało ustalone, stąd też wnioskowane świadczenia powinny zostać przyznane.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodziny nie przysługuje, jeżeli sobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od jego rodzica, chyba że:

a)

rodzice lub jedno z rodziców dziecka nie żyje,

b)

ojciec dziecka jest nieznany,

c)

powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone,

d)

sąd zobowiązał jednego z rodziców do ponoszenia całkowitych kosztów utrzymania dziecka i nie zobowiązał drugiego z rodziców do świadczenia alimentacyjnego na rzecz tego dziecka.

Tak sformułowany przepis określa szczegółowe warunki, od których zależy prawo do zasiłku rodzinnego, a w konsekwencji dodatków do tegoż zasiłku, w przypadku samotnego wychowywania dziecka w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Niezasądzenie świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka wyklucza zasadniczo nabycie prawa do zasiłku. Nie stanowi jednakże ono przeszkody do nabycia prawa do zasiłku, gdy ojciec dziecka jest nieznany.

Zgodnie z treścią § 2 ust. 2 pkt 11 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) do wniosku o zasiłek rodzinny należy dołączyć odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, w przypadku gdy ojciec jest nieznany. Nadto z § 4 wynika, że osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka do wniosku o zasiłek rodzinny dołącza:

1)

kopię skróconego aktu zgonu drugiego z rodziców dziecka lub

2)

odpis zupełny aktu urodzenia dziecka, w przypadku gdy ojciec dziecka jest nieznany.

Art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jednolity Dz. U.04.161.1688) stanowi, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 tej ustawy jeżeli stosownie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki, dane dotyczące osoby ojca wpisuje się tylko w razie uznania dziecka przez ojca lub sądowego ustalenia ojcostwa. Z ust. 2 wynika natomiast, że jeżeli nie nastąpiło uznanie dziecka lub sądowe ustalenie ojcostwa, wpisuje się do akt urodzenia dziecka jako imię ojca - imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka, a w braku takiego wskazania - jedno z imion zwykle w kraju używanych oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe - nazwisko matki, z odpowiednią adnotacją w rubryce "Uwagi".

Skarżąca B. B. dołączyła do wniosku odpisy zupełne aktów urodzenia B. B. i M. B. wydane przez Urząd Stanu Cywilnego w B. dnia 27 września 2005 r. Z treści ich wynika, że jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe wpisano obu chłopcom nazwisko B. tj. nazwisko matki, zaś jako imię ojca - imię M., które wskazała matka dzieci. Wpisy te zostały dokonane na podstawie art. 42 ust. 2 Prawa o aktach stanu cywilnego. Z odpisów tychże aktów wynika więc, że ojciec dzieci jest nieznany.

W świetle powyższego uznać należy, że B. B. jest osobą samotnie wychowującą dzieci, których ojciec jest nieznany, a zatem spełnia warunki do uzyskania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania obu synów.

Orzekające w sprawie organy wbrew treści przedłożonych przez skarżącą odpisów zupełnych aktów urodzenia uznały, że ojciec dzieci jest znany, opierając się na oświadczeniu skarżącej, że otrzymuje od ojca dzieci alimenty. Tym samym organy obu instancji naruszyły cytowany wyżej art. 4 Prawa o aktach stanu cywilnego. Dokonując odmiennych ustaleń organy naruszyły również przepisy prawa postępowania w sposób mający oczywisty wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji także art. 7 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy z dnia 25 listopada 2005 r. nr (...).

Ponownie rozpatrując sprawę organ rozpozna wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dzieci, a także dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego dla M. B., w odniesieniu do którego nie zostały dokonane żadne ustalenia. W ponownym postępowaniu organ winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu.