II SA/Gd 128/19 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2639418

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2019 r. II SA/Gd 128/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...) w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Z. G. wniósł w dniu 17 grudnia 2018 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...), zezwalającą na realizację inwestycji drogowej pn. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr (...) stanowiącej dojazd do T. - odc. C.-K.".

Sprawa została wpisana pod sygnaturą II DK/Gd 52/18.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 4 lutego 2019 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania, czy skarga dotyczy decyzji Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...), czy też jak uznał organ w odpowiedzi na skargę, bezczynności i przewlekłości Wojewody w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość, w terminie 7 dni po rygorem uznania, że skarga dotyczy decyzji Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...).

W piśmie z dnia 13 lutego 2019 r., wysłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, skarżący wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...), oraz podtrzymał swoją skargę z dnia 17 grudnia 2018 r.

W związku z oświadczeniem skarżącego sprawie nadano sygnaturę akt II SA/Gd 128/19.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 18 lutego 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi z dnia 17 grudnia 2018 r. przez podpisanie skargi przysłanej pocztą elektroniczną znajdującej się w aktach sprawy, bądź ewentualnie o złożenie odpisu ww. skargi zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis oraz podpisanie pisma z dnia 13 lutego 2019 r. (skarga i wnioski o unieważnienie decyzji Wojewody z dnia 29 września 2011 r. o ukaranie grzywną) przysłanego pocztą elektroniczną znajdującego się w aktach sprawy, a będącego odpowiedzią na wezwanie Sądu z dnia 4 lutego 2019 r., sygnatura II DK/Gd 52/18, w sprawie sprecyzowania skargi ewentualnie złożenie odpisu ww. pisma zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis.

Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 21 lutego 2019 r.

W dniu 14 lutego 2019 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 4 lutego 2019 r., skarżący nadesłał podpisane pismo z dnia 13 lutego 2019 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do sprecyzowania skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

W pierwszej kolejności Sąd z urzędu bada spełnienie wymogów formalnych związanych z wniesieniem skargi w celu stwierdzenia jej dopuszczalności.

Przepis art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stanowi, że skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z treścią art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis na piśmie strony powinien być przy tym własnoręczny.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 12 maja 2014 r., sygn. I OPS 10/13 (dostępna na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) "w aktualnym stanie prawnym w postępowaniu sądowoadministracyjnym - z uwagi na treść art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 262), w tym także za pośrednictwem organu administracji publicznej, za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Pismo takie - po jego wydrukowaniu - jest bowiem dotknięte brakiem formalnym, który może być uzupełniony przez autora pisma poprzez złożenie podpisu własnoręcznego na jego wydruku" Uchwała ta, jako uchwała abstrakcyjna, ma pośrednią moc wiążącą polegającą na tym, że zajęte w jej treści stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych do chwili, w której nastąpi zmiana tego stanowiska.

Stanowisko zajęte w przywołanej wyżej uchwale pozostaje aktualne również na gruncie obecnie obowiązującej ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 162), która w art. 141 uchyliła w całości poprzednio obowiązującą ustawę o podpisie elektronicznym. Jednakże w myśl art. 131 ustawy o usługach zaufania, bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu w rozumieniu ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym jest kwalifikowanym podpisem elektronicznym w rozumieniu niniejszej ustawy.

Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570 z późn. zm.), przepisów tej ustawy nie stosuje się m.in. do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że sądy administracyjne nie są obowiązane do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których stanowi ustawa o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej. Nadal dla skuteczności pisma wnoszonego drogą elektroniczną, konieczne jest jego późniejsze opatrzenie własnoręcznym podpisem (tak również: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach m.in. z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt I OZ 759/18; z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OZ 425/18, z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt I GSK 157/18 oraz z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II OZ 1649/17, wszystkie dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnotować należy, że zmiany w powyższym zakresie wprowadza ustawa z dnia 10 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r. poz. 183 z późn. zm.), której przepisy intertemporalne przewidują nowelizację przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w omawianej kwestii z datą 31 maja 2019 r. Przewidywane zmiany zakładają m.in. nowelizację art. 46 p.p.s.a. polegającą na dodaniu § 2a w brzmieniu "Gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP lub przez zastosowanie innych mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, jeżeli takie mechanizmy zostały wprowadzone przez sąd administracyjny".

W konsekwencji, możliwość podpisania przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika pisma kwalifikowanym podpisem elektronicznym powstanie dopiero z dniem 31 maja 2019 r.

Reasumując, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wniesienia skargi, stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., dla skuteczności pisma wniesionego drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem. Przy czym brak formalny skargi w tym zakresie podlega uzupełnieniu na wezwanie Sądu w terminie 7 dni, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a.

W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, której braków formalnych stronie nie usunęła w wyznaczonym terminie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że skarga została wniesiona za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, a zatem była obarczona brakiem formalnym polegającym na braku opatrzenia jej własnoręcznym, oryginalnym podpisem skarżącego lub jego przedstawiciela ustawowego albo pełnomocnika. W związku z tym Sąd w dniu 18 lutego 2019 r. wezwał stronę skarżącą do podpisania skargi nadesłanej pocztą elektroniczną, ewentualnie do przedłożenia jej odpisu zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis. Ponadto, wezwano stronę do podpisania pisma z dnia 13 lutego 2019 r. precyzującego przedmiot zaskarżenia, ewentualnie do złożenia odpisu pisma zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis.

Odpis powyższego zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 21 lutego 2019 r.

Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 lutego 2019 r. strona nadesłała podpisane pismo z dnia 13 lutego 2019 r., lecz w zakreślonym zarządzeniem terminie, tj. do dnia 28 lutego 2019 r., skarżący - prawidłowo pouczony o konsekwencjach nieuzupełnienia braków formalnych skargi - nie wykonał ciążącego na nim obowiązku podpisania skargi przesłanej drogą elektroniczną, ewentualnie nadesłania odpisu skargi zawierającego jego własnoręczny, oryginalny podpis. Brak ten natomiast uniemożliwia przyjęcie skargi do jej merytorycznego rozpoznania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., skargę odrzucił.

Ponadto należy wskazać, że w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych, niż określone w pkt 1-5, przyczyn.

Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z oświadczenia samego skarżącego, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...), która została wydana przez Wojewodę działającego jako organ pierwszej instancji. Zgodnie z zawartym w niej pouczeniem, stronom postępowania przysługiwało odwołanie do Ministra Infrastruktury za pośrednictwem Wojewody w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jak natomiast wskazano w poświadczeniu z dnia 4 listopada 2011 r., stała się ona ostateczna z dniem 28 października 2011 r., co oznacza, że żadna ze stron nie wiosła odwołania (vide: k.112 akt administracyjnych). Tymczasem zgodnie art. 52 § 1 p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy, stosownie do treści § 2 powyższego przepisu, rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Regulacja ta ma na celu zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, najpierw przez organ pierwszej instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Dopiero wydanie rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji otwiera drogę do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego.

Wobec powyższego złożenie do Sądu skargi na decyzję organu pierwszej instancji nie może skutkować rozpatrzeniem sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli legalności decyzji organu administracji pierwszej instancji.

W świetle tego, skoro skarżący jednoznacznie określił, iż przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody z dnia 29 września 2011 r., nr (...), a decyzja ta została wydana w pierwszej instancji, to skargę taką należało uznać za niedopuszczalną.

Wobec tego podstawą odrzucenia skargi w niniejszej sprawie jest również art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.