II SA/Bk 931/17, Związany charakter decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wobec nieprzedstawienia w terminie orzeczenia lekarskiego. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2468064

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 marca 2018 r. II SA/Bk 931/17 Związany charakter decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wobec nieprzedstawienia w terminie orzeczenia lekarskiego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko.

Sędziowie NSA: Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) października 2017 r. nr (...) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

Decyzją z dnia (...) września 2017 r. nr (...) Inspektor Referatu Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w B. działający z upoważnienia Prezydenta B. zatrzymał M. C. prawo jazdy kategorii A, B, C, B+E, C+E i D+E w związku z tym, że nie przedstawił on w wymaganym terminie orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Od decyzji organu pierwszej instancji M. C., wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978; dalej powoływana jako ustawa) przez wyznaczenie niewykonalnego terminu do złożenia orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. W ocenie odwołującego decyzja organu pierwszej instancji jest niesłuszna, gdyż nie został wypełniony przez niego desygnat wskazanej normy prawnej w postaci naruszenia terminu do złożenia orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem. Podkreślono, że "z ascetycznie szczupłych akt sprawy (w aktach sprawy znajdują się 3 dokumenty: wezwanie z dni (...) czerwca 2017 r. wraz z kopertą, zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia (...) sierpnia 2017 r. z kopertą, oraz zaskarżona decyzja - pozostałe dokumenty pochodzą z innych postępowań) wynika, że w dniu (...) czerwca 2017 r. Prezydent Miasta B. wezwał odwołującego do dostarczenia orzeczenia lekarskiego wydanego przez upoważnionego lekarza do badań kierowców zatrudnionego w P. Ośrodku Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem w terminie do (...) lipca 2017 r. Przesyłkę z tym wezwaniem awizowano po raz pierwszy (...) czerwca 2017 r., po raz drugi (...) czerwca 2017 r. i doręczenie zastępcze nastąpiło z dniem (...) lipca 2017 r." Odwołujący podniósł, że wyznaczenie w dniu (...) lipca 2017 r. nadzwyczaj krótkiego terminu do złożenia stosowych orzeczeń oznacza, że w sprawie mamy do czynienia z czynnością fikcyjną organu, z założeniem z góry, że odwołujący nie zrealizuje żądania organu. Takie zachowanie jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli wobec państwa wyrażonego w art. 8 k.p.a. Jednocześnie podkreślono, że "nie sposób jest zarzucać skarżącemu, że naruszył termin do złożenia stosownych orzeczeń z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami i dał podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w sytuacji, gdy organ wyznaczył niewykonalny termin do złożenia stosownych orzeczeń." Odwołujący nie mógł dochować terminu dostarczenia orzeczeń wskazanych przez organ, ponieważ był on niewykonalny już w dniu (...) czerwca 2017 r. tj. w chwili gdy organ sporządził wezwanie do ich dostarczenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia (...) października 2017 r. nr (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podał, że treść art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy wskazuje, iż organ pierwszej instancji nie miał możliwości podjęcia decyzji według swojego uznania, lecz był bezwzględnie zobowiązany do zatrzymania prawa jazdy w sytuacji nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego uprawnionego lekarza o istnieniu lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem.

Podano, że wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest obligatoryjne dla starosty w przypadku ziszczenia się przesłanki nieprzedstawienia przez osobę posiadającą prawo jazdy w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Aby uznać, że po stronie starosty wystąpił obowiązek wydania decyzji w trybie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a, należy ustalić, czy osoba posiadająca prawo jazdy została uprzednio skierowana na odpowiednie badania lekarskie i zobowiązana do przedłożenia orzeczenia lekarskiego w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji oraz czy termin ten już upłynął.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium podało, że M. C. decyzją z dnia (...) kwietnia 2014 r., nr (...), wydaną z upoważnienia Prezydenta B. przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Obsługi Mieszkańców Urzędu Miejskiego w B., został skierowany w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji tej pouczono stronę, że na badania lekarskie należy się zgłosić do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B., w terminie 30 dni od dnia otrzymania ostatecznej decyzji, a orzeczenie pod rygorem przewidzianym art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy, dostarczyć do Referatu Praw Jazdy Urzędu Miejskiego w B. W wyniku rozpatrzenia odwołania od wskazanej wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) czerwca 2014 r. (...) utrzymało w mocy decyzję o skierowaniu M. C. na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (skarga wniesiona od powyższej decyzji została oddalona wyrokiem WSA w Białymstoku z 26 listopada 2014 r., II SA/Bk 874/14). Decyzja Kolegium została doręczona M. C. w dniu (...) lipca 2014 r., a zatem z tym dniem na zainteresowanego został nałożony, w sposób ostateczny, obowiązek poddania się badaniom lekarskim, w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji Kolegium oraz przedłożenia Prezydentowi B. orzeczenia lekarskiego - w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o skierowaniu na badania - pod rygorem zatrzymania prawa jazdy. Od dnia (...) lipca 2014 r. M. C. nie poddał się badaniom lekarskim, ani nie przedłożył orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co uzasadniało wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w trybie art. 102 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy.

Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w odwołaniu, Kolegium wyjaśniło, że pismo z dnia (...) czerwca 2017 r. w którym organ pierwszej instancji wezwał M. C. do przedłożenia orzeczenia lekarskiego, wydanego przez lekarza uprawnionego do badań kierowców z P. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, miało charakter informacyjny-przypominający zainteresowanemu o ciążącym na nim obowiązku oraz konsekwencjach niewywiązania się z tych obowiązków. Wezwanie to nie miało istotnego znaczenia procesowego, gdyż znaczenie prawne w sprawie miała okoliczność nałożenia na M. C. obowiązku poddania się badaniom lekarskim.

Mając na względzie fakt, że obowiązek poddania się badaniom lekarskim został nałożony na stronę w roku 2014, zarzuty strony, co do "nadzwyczaj krótkiego terminu do złożenia stosownych orzeczeń" oraz wyznaczenia niewykonalnego terminu do złożenia stosownego orzeczenia, Kolegium uznało za nieuzasadnione.

W ocenie Kolegium czas oczekiwania na dostarczenie przez zainteresowanego orzeczenia lekarskiego nie daje również podstaw do zarzucania organowi pierwszej instancji podejmowania fikcyjnych czynności i działania z góry powziętym założeniem, że strona zobowiązania nie zrealizuje.

Kolegium podniosło, że M. C. pomimo wszczęcia postępowania w sprawie oraz wydania przez organ pierwszej instancji decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, do dnia wydania decyzji nie przedstawił orzeczenia o istnieniu lub braku istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a zatem nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył M. C. i zarzucił naruszenie: art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a i b ustawy o kierujących pojazdami, poprzez wyznaczenie niewykonalnego terminu do złożenia orzeczeń o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem;

- art. 8 § 1 k.p.a. - zasady pogłębionego zaufania, poprzez wyznaczenie niewykonalnego terminu do złożenia stosownych orzeczeń; art. 7 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej, poprzez dokonanie przez organ jedynie fikcyjnej czynności, ze świadomością, że skarżący nie jest w stanie dokonać czynności w wyznaczonym terminie.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu generalnie powtórzono argumentację przedstawioną w odwołaniu. Mianowicie podano, że w piśmie z dnia (...) czerwca 2017 r. Prezydent Miasta B. wezwał skarżącego do dostarczenia orzeczenia lekarskiego wydanego przez upoważnionego lekarza do badań kierowców zatrudnionego w P. Ośrodku Medycyny Pracy o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdem w terminie do (...) lipca 2017 r. Między datą wydania decyzji a terminem wyznaczonym do dokonania czynności minęło zaledwie 21 dni. Pismo było dwukrotnie awizowane i skarżący odebrał je dopiero (...) lipca 2017 r. Zatem niewykonalnym było uzyskanie orzeczeń i przedłożenie ich do dnia następnego. Stąd decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest sprzeczna z prawem.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca jej wydanie decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Podstawę prawną wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy wobec skarżącego stanowił przepis art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 20141 r. o kierujących pojazdami (tj. DzU 2017.978). Stanowi on, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy jeśli osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawia w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 ustawy. Ostatnio wymieniony przepis stanowi, że uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej stosowne orzeczenie lekarskie.

Decyzja o zatrudnieniu prawa jazdy wydana na podstawie ww. przepisu nie ma charakteru fakultatywnego a obligatoryjny co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. wyroki w sprawach: I OSK 778/15 z 7 lutego 2017 r.; IV SA/Po 674/17 z 15 listopada 2017 r.; II SA/Ke 545/17 z 25 października 2017 r.; II SA/Rz 1782/16 z 6 kwietnia 2017 r. dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://www.gov.pl, dalej jako CBOSA).

Związany charakter decyzji oznacza, że obowiązkiem organu jest ustalenie, czy dana osoba poddała się badaniu lekarskiemu i z jakim wynikiem. W sytuacji nieprzedstawienia w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego organ ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy.

Te obowiązki zostały w sprawie niniejszej dochowane, a ustalenia organów obydwu instancji podlegają aprobacie sądu. Decyzje o skierowaniu na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wydano w dniu (...).04.2014 r. z uwagi na wpłynięcie informacji od lekarza rodzinnego dotyczącej stanu zdrowia skarżącego związanego z predyspozycją zdrowotną dotyczącą kierowania pojazdami.

W decyzji podano pod jaki adres skarżący ma się zgłosić na badania - w terminie 30 dni od dnia zatrzymania prawa jazdy - oraz gdzie dostarczyć ma orzeczenie lekarskie. Decyzja organu I instancji stała się ostateczna (...).06.2014 r. na skutek utrzymania jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją nr (...). Zatem od tej daty podlegała wykonaniu. Skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego została oddalona wyrokiem tutejszego Sądu w sprawie II SA/Bk 874/14 z dnia 26 listopada 2014 r. od którego NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącego wyrokiem w sprawie I OSK 1651/15 z dnia 23 marca 2017 r.

Organ I instancji - starosta - otrzymał zwrot akt postępowania w dniu (...).06.2017 r. Wezwanie z (...).06.2017 r. do przedłożenia orzeczenia lekarskiego nie stanowiło pierwotnego zobowiązania do przedłożenia orzeczenia lekarskiego jak błędnie uważa skarżący, a akt sprawy nie stanowią trzy dokumenty jak podał w odwołaniu. Skarżący miał obowiązek przedłożenia orzeczenia lekarskiego już w 2014 r., czego nie spełnił a o czym Starosta przypominał mu w wezwaniu z (...).06.2017 r. wyznaczając niejako dodatkowy termin do dnia (...).07.2017 r. Zarzuty skargi niewykonalnego terminu nie mogą się ostać. Skarżący o treści decyzji zobowiązującej do przedłożenia orzeczenia lekarskiego wiedział od daty doręczenia mu decyzji z (...).04.2014 r. Decyzja ostateczna wiązała go i wiążący był termin 30 dni określony w decyzji zobowiązującej. Z pewnością organ go nie egzekwował z tego względu, że nie dysponował aktami sprawy w związku z zaskarżeniem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji zobowiązującej a następnie wyroku sądu pierwszej instancji do NSA, co nie oznacza nieaktualności zobowiązania. Mimo tak długiego czasu, skarżący nie przedstawił do dnia wydawania zaskarżonej decyzji wymaganego orzeczenia lekarskiego. Nie może więc posługiwać się zarzutem niewykonalności rozstrzygnięcia z powodu zbyt krótkiego okresu czasu. Wyznaczony okres czasu nie wynosił jednego dnia, jak podniesiono w skardze. W piśmie z (...) czerwca 2017 r. wyznaczono termin do (...) lipca 2017 r., jednakże pismo nie było odebrane mimo dwukrotnego awizowania. Tylko z tego powodu skuteczne doręczenie nastąpiło dopiero (...) lipca 2017 r. Skarżący nie sygnalizował też organowi, że nie jest w stanie w wyznaczonym terminie poddać się badaniom, mimo, że od daty doręczenia wezwania do dnia podjęcia rozstrzygnięcia minął okres 3 miesięcy. Organ nie naruszył praw skarżącego w żadnym zakresie.

Zarzuty naruszenia art. 8 k.p.a. oraz 7 k.p.a. pozostają niczym nieuzasadnione. Starosta nie działał arbitralnie i w sposób nieuprawniony, a zobligowany był przepisem prawa wyłożonym w uzasadnieniu decyzji do podjęcia decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Nie miał obowiązku wyznaczania dodatkowego terminu a termin taki wyznaczył i był to termin możliwy do realizacji, gdyby skarżący odebrał korespondencję. Także z uwagi na związany charakter decyzji nie zachodziła potrzeba przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Podmiot zobowiązany (skarżący) został obciążany skutkami niewykonania obowiązku wcześniej na niego nałożonego, zgodnie z prawem i przepisem art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami. Przepis powyższy, wbrew zarzutom skargi, nie został naruszony. Również nie uchybiły organy przepisom i zasadom postępowania administracyjnego wskazanym w skardze a sąd nie dopatrzył się z urzędu (art. 134 p.p.s.a.) innych naruszeń prawa.

Skarżący winien zdawać sprawę z uzasadnienia restrykcyjności przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, która wynika z potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa zarówno kierującym pojazdami jak i pozostałym użytkownikom dróg. Skarżący urodził się (...) roku i już z zaświadczenia lekarskiego z (...).09.2013 r. wynika opinia lekarza, że ze względu na stan zdrowia nie powinien prowadzić pojazdów mechanicznych (k. 20 akt I instancji) Upływ kolejnych około 5 lat z pewnością nie pozostaje obojętny dla stanu zdrowia strony. W stanie faktycznym sprawy poddanej kontroli sądu nie można dopatrywać się złej woli organów orzekających, które działały w granicach prawa i na jego podstawie.

Z wyżej wskazanych względów na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002 r.

(- tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) orzeczono jak na wstępie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.