Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2029986

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 12 kwietnia 2016 r.
II SA/Bk 772/15
Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.).

Sędziowie: WSA Marek Leszczyński, NSA Danuta Tryniszewska-Bytys.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia (...) października 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie odmawiające zwolnienia od poniesienia kosztów postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z przepisami budynku oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Postanowieniem z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. z powołaniem się na art. 267 k.p.a., po rozpatrzeniu podania skarżącego J. R. z dnia (...).06.2012 r. o zwolnienie go z kosztów postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem drewnianej stodoły zlokalizowanej na działce o numerze (...) w N., orzekł o odmowie zwolnienia strony z tychże kosztów. Postanowienie zawierało pouczenie o nieprzysługiwaniu na nie zażalenia.

J. R. podjął wówczas kroki w kierunku wyeliminowania ww. postanowienia w trybach nadzwyczajnych. Postanowieniem z dnia (...).12.2012 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie żądanego przez J. R. uchylenia bądź unieważnienia postanowienia. W podstawie prawnej organ powołał przepisy art. 61 "a" w związku z art. 154, 155 i 156 k.p.a. oraz w związku z art. 126 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia J. R. na to postanowienie, postanowieniem z dnia (...).02.2013 r. (znak (...)) uchylił opisane wyżej postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że błędne jest stanowisko organu II instancji co do niezaskarżalności postanowienia PINB w H. z dnia (...).11.2012 r. znak (...), wydanego na podstawie art. 267 k.p.a. Stwierdził też, że również PINB w H. w postanowieniu z dnia (...).11.2012 r. znak (...), błędnie pouczył stronę, że na postanowienie nie służy zażalenie. Z uwagi na uznanie, że postanowienie PINB w H. z (...).11.2012 r. jest zaskarżalne, GINB stwierdził dopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego postanowienia i zalecił przeprowadzenie tego postępowania.

Postanowieniem z dnia (...).09.2015 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. ((...)) wykonując zalecenie GINB po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nieważności postanowienia PINB w H. z dnia (...).11.2012 r., odmówił stwierdzenia jego nieważności uznając, że błędne pouczenie co do zaskarżalności postanowienia nie czyni postanowienia kwalifikowanie wadliwym. Postanowienie to doręczono stronie w dniu (...).09.2015 r.

W dniu (...).09.2015. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżący skierował do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. znak (...) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W zażaleniu skarżący stwierdził, że jego zdaniem termin do wniesienia tego zażalenia rozpoczął dla niego bieg dopiero z dniem (...).09.2015 r. tj. z datą doręczenia mu postanowienia PWINB w B. z dnia (...).09.2015 r. o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia PINB w H. z dnia (...).11.2012 r.

W dniu (...).10.2015 r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał dwa postanowienia oznaczone tym samym numerem (...). Jednym z nich na podstawie art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 2 k.p.a. orzekł o odmowie przywrócenia stronie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w H. z dnia (...).11.2012 r. nr (...). Drugim zaś na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB w H. z dnia (...).11.2012 r. Pierwsze z postanowień jest przedmiotem wniesionej do WSA w Białymstoku skargi J. R. zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Bk 772/15 a drugie skargi ww. skarżącego zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Bk 771/15.

Odmawiając przywrócenia stronie terminu do wniesienia zażalenia, organ stwierdził, że strona spóźniła się ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W świetle art. 58 K.pa. wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności powinien być złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszej sprawie J, R, o błędności pouczenia co do nieprzysługiwania zażalenia na postanowienie PINB w H, z dnia (...).11.2012 r. powziął wiadomość już z treści postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2013 r. doręczonego mu w dniu (...).02.2013 r. W tej zatem dacie ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia a zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu z jednoczesnym wniesieniem zażalenia upłynął stronie w dniu (...).02.2013 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożony dopiero w dniu (...).09.2015 r. jest wnioskiem spóźnionym.

W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie J, R, zarzucił organowi:

- naruszenie art. 6,7,8,9 i 10 k.p.a. w związku z art. 58 § 1 i 2 i 59 k.p.a. poprzez brak sprostowania z urzędu błędnego pouczenia o niezaskarżalności postanowienia z dnia (...).11.2012 r. w konsekwencji którego to braku, odmówiono stronie kontroli instancyjnej postanowienia i niesłusznie odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.

- naruszenie art. 111 § 1 "a" k.p.a. w związku z art. 112 i 126 k.p.a. poprzez niesprostowanie z urzędu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. błędnego pouczenia co do możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia (...).11.2012 r., na co zwrócił uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z dnia (...).10.2015 r. nr (...)

- naruszenie art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez z jednej strony rażące prowadzenie postępowania głównego w sposób bezczynny i przewlekły a z drugiej strony odmowę dokonania kontroli instancyjnej postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów tego postępowania.

- naruszenie art. 77, 78, 80 i 81 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1, 6 i art. 7 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez odmowę dokonania kontroli postanowienia z dnia (...).11.2012 r. w następstwie błędnego pouczenia w nim zawartego co do niemożliwości wniesienia zażalenia przy jednoczesnym braku sprostowania z urzędu ww. postanowienia.

- naruszenia art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego poprzez brak zapewnienia w toku postępowania sprawiedliwości i rzetelności przy rozstrzyganiu o sytuacji jednostki,

- naruszenie art. 7 konstytucji RP poprzez naruszenie zasad praworządności,

- naruszenie art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z brakiem środka zaskarżenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r.

- naruszenie art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z ogólnie pojętym zakazem nadużywania praw przez organy administracji publicznej.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobligowanie organów nadzoru budowlanego do sprostowania błędnego pouczenia o środku zaskarżenia zawartego w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. oraz o zwrot na rzecz skarżącego kosztów stawiennictwa w sądzie.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje;

Skarga podlegała oddaleniu. W okolicznościach sprawy nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący spóźnił się ze złożeniem prośby o przywrócenie mu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)) a terminowość złożenia takiego wniosku jest konieczną przesłanką jego skuteczności.

Z art. 58 § 2 k.p.a. wprost wynika, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniając jednocześnie z wnioskiem czynności, dla której był określony termin. Przepis art. 58 § 3 k.p.a. stanowi przy tym o niedopuszczalności przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu.

W sytuacji gdy przyczyną uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego jest niewiedza strony o przysługiwaniu takiego środka, jest oczywistym, że przyczyna uchybienia terminu ustaje z momentem powzięcia przez stronę wiedzy o przysługiwaniu środka odwoławczego. W okolicznościach sprawy wiedzę o przysługiwaniu zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)), skarżący musiał nabyć z momentem doręczenia mu postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2013 r. (znak (...)) uchylającego postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w B. z dnia (...).12.2012. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia, zmiany i stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swego postanowienia nie zgadzając się ze stanowiskiem organu II i I instancji, stwierdził wprost, że na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)), dotyczące odmowy zwolnienia strony z kosztów postępowania administracyjnego z powołaniem się na art. 267 k.p.a., służy zażalenie. Stwierdzenie zaskarżalności takiego postanowienia stało się przyczyną przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)) stosownie do treści art. 126 k.p.a. Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...).02.2013 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu (...).02.2013 r. (fakt bezsporny, potwierdzony w aktach administracyjnych kopią zwrotnego potwierdzenia doręczenia - k. 16 akt administracyjnych, wspólnych dla sprawy niniejszej i sprawy II SA/Bk 771/15). 7 - dniowy zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia (...).11.2012 r. (znak (...)) upłynął dnia (...).02.2013 r. Tymczasem skarżący swój wniosek złożył dopiero w dniu (...).09.2015 r., ewidentnie po terminie.

Zarzuty skargi nie podważają legalności zaskarżonego postanowienia. Trafiają w próżnię ponieważ nie dotyczą istoty kwestionowanego rozstrzygnięcia. Myli się skarżący twierdząc, że dopiero sprostowanie pouczenia o zaskarżalności postanowienia z dnia (...).11.2012 r. otworzyłoby mu termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu a podjęte przez niego działania przeczą temu twierdzeniu skoro nie czekając na sprostowanie, wniósł o przywrócenie terminu. Skarżący nie został pozbawiony prawa do skarżenia postanowienia z dnia (...).11.2012, ale swego uprawnienia nie wykorzystał we właściwym czasie. Zarzuty naruszenia przez organ przepisów Konstytucji RP oraz Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, są zarzutami na wyrost, nieprzystającymi do realiów sprawy.

Z tych przyczyn skarga została oddalona (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.