II SA/Bk 770/17, Prawo wyboru przez strażaka świadczenia wynikające z art. 101 ust. 2 ustawy z 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2444313

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 16 stycznia 2018 r. II SA/Bk 770/17 Prawo wyboru przez strażaka świadczenia wynikające z art. 101 ust. 2 ustawy z 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.).

Sędziowie NSA: Grażyna Gryglaszewska, Danuta Tryniszewska-Bytys.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia (...) sierpnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia pieniężnego należnego z tytułu zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją personalną z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. na podstawie art. 98, art. 99 ust. 1, art. 95 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1204), dalej: "ustawa o PSP", stwierdził nabycie przez ogn. T. L. - zwolnionego z dniem (...) czerwca 2017 r. ze służby w Komendzie Miejskiej PSP w B., z dniem zwolnienia - prawa do następujących świadczeń pieniężnych:

1. Odprawy w wysokości 6 - miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym - 23 700 zł;

2. Nagrody rocznej za 2017 r. - 1 975 zł;

3. Ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane 98 dni (784 godziny) urlopu wypoczynkowego - 18 510, 24.

Organ wskazał, że ww. został zwolniony ze służby z dniem (...) czerwca 2017 r. w trybie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP, zatem przysługuje mu prawo do powyższych świadczeń pieniężnych, które ustalono na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych strażaka.

T. L. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wniósł o wydanie odrębnego rozstrzygnięcia administracyjnego dla każdego z wymienionych w decyzji pierwszoinstancyjnej świadczeń pieniężnych. Wskazał, że ponieważ co roku składał oświadczenie o wyborze świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, wnosi o wypłatę takiego świadczenia na podstawie art. 101 ustawy o PSP przez okres roku po zwolnieniu ze służby.

Decyzją personalną z dnia (...) sierpnia 2017 r. znak (...) P. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Ustalił, identycznie jak organ pierwszej instancji, że decyzją z dnia (...) czerwca 2017 r. odwołujący się został zwolniony ze służby z dniem (...) czerwca 2017 r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP. W związku ze zwolnieniem ze służby wydano w stosunku do ww. decyzję o nabyciu prawa do świadczeń pieniężnych, tj. odprawy w wysokości 6 - miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym; nagrody rocznej za 2017 r.; ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane 98 dni (784 godziny) urlopu wypoczynkowego. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja pierwszoinstancyjna którą orzeczono o powyższych świadczeniach jest zgodna z prawem, zaś odwołanie zawierające wniosek o przyznanie dodatkowego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o PSP nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśni, że w art. 98 ust. 1 ustawy o PSP ustawodawca określił składniki jakie powinna zawierać decyzja i zgodnie z tym przepisem rozstrzygnięto o prawach strony. Organ nie jest uprawniony do samodzielnej regulacji prawnej i sporządzania odrębnych decyzji na każde świadczenie. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że świadczenie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o PSP, wypłacane jest na podstawie oświadczenia o pobieraniu świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby, w którym to zwolniony funkcjonariusz określa, czy będzie pobierał świadczenie pieniężne na podstawie art. 101 ust. 1, czy na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 tej ustawy. Nie ma podstaw prawnych do regulacji w formie decyzji personalnej kwestii przyznania i wypłacenia świadczenia z art. 101 ust. 1 ustawy o PSP.

Skargę na powyższą decyzję odwoławczą złożył do sądu administracyjnego T. L., który zarzucił rażące naruszenie prawa, w tym poprzez odmowę wydania decyzji w sprawie świadczenia należnego po zwolnieniu ze służby na podstawie art. 101 ustawy o PSP wraz z pouczeniem o możliwości jej zaskarżenia. Wyjaśnił, że o przyznanie tego świadczenia zwracał się ustnie oraz pisemnie w dniu (...) lipca 2017 r., otrzymał je z opóźnieniem z uwagi na nieprawidłowe nadanie pismu biegu na polecenie Komendanta. Wniósł, aby sąd wytknął obydwu organom wydającym w sprawie decyzje, nieprawidłowe i celowe działanie na jego niekorzyść, w tym nieprawidłowe niewydanie decyzji o odmowie przyznania świadczenia. Przedstawił okoliczności, zdaniem skarżącego dowodzące negatywnego nastawienia do niego przełożonych w trakcie służby (nierespektowanie wyroków, nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji życiowej podczas wydawania decyzji personalnych, a nawet nękanie, celowe niewypłacanie należnych prawem świadczeń, nieuprawnione zaniżanie ich wysokości). Wniósł o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa "w związku z bardzo wyraźnym i wymownym, wielokrotnym odmawianiem wydania decyzji w sprawie braku wypłaty świadczenia wynikającego z art. 101 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 o Państwowej Straży Pożarnej". Wniósł także o zobowiązanie Komendanta Miejskiego PZP o dostarczenie stronom postępowania kserokopii wniosków-raportów urlopowych pisanych przez skarżącego za lata 2010-2017 oraz kserokopii list obecności z tych lat, z uwagi na podejrzenie popełniania przestępstwa fałszerstwa. Wskazał, że postępowanie obydwu Komendantów, Miejskiego i Wojewódzkiego, świadczy nie tylko o rażącym naruszaniu prawa, ale przede wszystkim o ich złośliwości i negatywnym do niego nastawieniu, w tym poprzez uniemożliwianie realizacji uprawnień procesowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że przyznanie świadczenia pieniężnego, tzw. rocznego w trybie art. 101 ustawy o PSP nie jest uzależnione od dobrej woli organu a jest obowiązkiem wynikającym wprost z ustawy.

Jest to także stricte czynność materialno-techniczna.

Skarżący swoje stanowisko sprecyzował w piśmie z dnia 15 stycznia 2018 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest decyzja P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia (...) sierpnia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie świadczeń pieniężnych należnych z tytułu zwolnienia strażaka ze służby w Państwowej Straży Pożarnej.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1204 z późn. zm.), dalej powoływana jak: "ustawa". Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy, strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 i art. 43 ust. 2 pkt 1, 2 i 5 oraz ust. 3 pkt 3-5 otrzymuje: 1) odprawę; 2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe; 3) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w danym roku przejazd, o którym mowa w art. 63. Powyższe uprawnienie stanowi konsekwencję zwolnienia strażaka ze służby w oparciu o wyżej wymienione przepisy, w tym na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, tj. zwolnienia ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do pracy.

W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący na mocy decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) utrzymanej następnie decyzją P. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. (...) sierpnia 2017 r. nr (...) został zwolniony ze służy w Państwowej Straży Pożarnej z dniem (...) czerwca 2017 r., w trybie art. 43 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy.

W następstwie tego zdarzenia, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. decyzją z dnia (...) czerwca 2017 r. utrzymaną następnie zaskarżonym rozstrzygnięciem, stwierdził nabycie przez strażaka prawa do: 1) odprawy w wysokości 6-miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami charakterze stałym należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, 2) nagrody rocznej za 2017 r. oraz 3) ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane 98 dni urlopu wypoczynkowego.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w kontekście art. 98 ust. 1 pkt 1-3 ww. ustawy, stwierdzić należy, że powyższe rozstrzygnięcie w pełni odpowiada prawu.

W szczególności zawiera ono wszystkie składniki określone w tym przepisie, tj. świadczenia pieniężne należne strażakowi z tytułu zwolnienia go ze służby we wskazanym trybie. Jeśli zaś chodzi o ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w danym roku przejazd, to z akt sprawy wynika, że został on wypłacony skarżącemu w kwietniu 2017 r. na jego wniosek złożony w marcu 2017 r., a więc jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Akta sprawy zawierają ponadto dokumentację wyjaśniającą sposób wyliczenia zaległego urlopu wypoczynkowego przysługującego skarżącemu z przytoczeniem przepisów prawa. Ustawodawca nie przewidział natomiast - jak chce tego skarżący, obowiązku wydawania przez organ, odrębnych decyzji w sprawie dla każdego z ww. świadczeń. Stąd też żądanie skarżącego wydania decyzji w powyższym przedmiocie, w tym z uwzględnieniem świadczenia należnego z art. 101 ustawy, nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i jako takie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim podkreślić należy, że świadczenie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy, nie jest objęte zakresem art. 98 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, stanowiącego podstawę kwestionowanej decyzji. Co więcej przyznanie i wypłacanie tego świadczenia w ogóle nie wymaga formy decyzji personalnej, albowiem ustawodawca nie przewidział takiego uregulowania.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy, strażakowi mianowanemu na stałe, zwolnionemu ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 3 ustawy, wypłaca się co miesiąc, przez okres roku po zwolnieniu ze służby, świadczenia pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W myśl zaś ust. 2 powołanego przepisu, strażakowi uprawnionemu do świadczenia określonego w ust. 1, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń. Treść powyższego przepisu oznacza, że świadczenie z art. 101 ust. 1 ustawy, wypłacane są na podstawie stosownego oświadczenia, w którym zwalniany strażak określa czy będzie pobierał świadczenie na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy, czy na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 (prawo wyboru świadczenia). Przyznanie, wysokość i wypłata tego świadczenia nie zależy zatem od uznania organu, czy też dobrej woli komendanta, a jest obowiązkiem wynikającym wprost z przepisów ustawy. W przypadku uzyskania stosownego stanowiska strony, organ nie ma innej możliwości jak tylko dokonać wypłaty tego świadczenia. Najistotniejsze w tej procedurze jest zatem wyraźne i jednoznaczne oświadczenie woli strażaka co do chęci skorzystania z konkretnego wskazanego uprawnienia. Jak wynika zaś z akt niniejszej sprawy, skarżący w dniu (...) lipca 2017 r. złożył do organu I instancji dwa "oświadczenia o pobieraniu świadczenia pieniężnego przez okres roku po zwolnieniu ze służby" - jedno na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy, drugie zaś na podstawie art. 101 ustawy. Następnie w dniu (...) lipca 2017 r. zwrócił się o anulowanie pierwszego z nich, wskazując, że właściwym oświadczeniem jest oświadczenie drugie, w którym powołał się na art. 101 ustawy. W tym stanie rzeczy organ zobligowany był do wypłaty tego świadczenia w oparciu o złożone oświadczenie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy wypłata tego świadczenia jest czynnością stricte materialno - techniczną. Wypłacenie należności nie wymaga zatem dalej idących działań niż zapłata określonej kwoty pieniężnej. Odmowa wypłaty albo wypłata w niższej niż żądana wysokości, również nie wymaga wydania aktu, a tym bardziej decyzji administracyjnej. Zaspokojenie roszczenia nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyr. WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2008 r.,

II SA 526/08, wyrok WSA w Poznaniu z 17 grudnia 2008 r., II SA 525/08.).

Z wyżej wskazanych powodów zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, w szczególności najdalej idący zarzut - nieważności zaskarżonej decyzji z powodu nie ujęcia w nim świadczenia, o którym mowa w art. 101 ustawy.

Pozostałe zaś kwestie wskazywane w skardze oraz piśmie procesowym z dnia 15 stycznia 2018 r. nie stanowiły przedmiotu rozpoznania sprawy, stąd też nie mogły podlegać ocenie Sądu. Dodać jedynie należy, że z akt sprawy wynika, że organy obu instancji na każdym etapie postępowania szczegółowo wyjaśniały skarżącemu zasady dokonywania wypłat wnioskowanych przez niego świadczeń pieniężnych w związku z jego zwolnieniem ze służy, w tym: "dopłat do wypoczynku", odprawy emerytalnej, ekwiwalentu na niewykorzystany w danym roku przejazd (pisma organów - k. 11 akt administracyjny, k. 21 akt sądowych).

W niniejszej sprawy nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.

W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.