Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2757610

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 10 grudnia 2019 r.
II SA/Bk 705/19
Zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości a postępowanie wyjaśniające organu administracji.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.).

Sędziowie Asesor: sądowy, WSA Elżbieta Lemańska, NSA Elżbieta Trykoszko.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. S.A. w L. Oddział B. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) sierpnia 2019 r., nr (...) w przedmiocie czasowego zajęcia nieruchomości

1. uchyla zaskarżoną decyzję,

2. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej P.S.A. w L. Oddział w B. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności:

Decyzją z (...) czerwca 2019 r. nr (...), Starosta W. potwierdził zaistnienie przesłanek czasowego zajęcia w dniu (...) maja 2019 r. przez P. Dystrybucja SA z siedzibą w L. (dalej również jako Spółka), nieruchomości oznaczonej nr (...), położonej w obrębie wsi W., gm. C., stanowiącej własność S. R., w celu usunięcia awarii sieci dystrybucyjnej linii SN 15 kV CIE-R., przez wymianę uszkodzonego słupa energetycznego nr 43 i wymianę uszkodzonych przewodów w odgałęzieniu do stacji transformatorowej 15/0,4 kV nr 9-673 W.

Decyzja ta został wydana na wniosek Spółki z dnia (...) czerwca 2019 r. We wniosku podano, że brak podjęcia natychmiastowych działań w celu usunięcia awarii spowodowałoby zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego w szczególności osób uczęszczających przebiegającą w sąsiedztwie urządzeń energetycznych drogą gminną jak również długotrwałą przerwę w zasilaniu okolicznych gospodarstw rolnych. Spółka podniosła przy tym, że właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wejście na nieruchomość celem wymiany uszkodzonych urządzeń. W związku z tym roboty zostały zrealizowane w asyście Policji.

W podstawie prawnej Starosta wskazał art. 126 ust. 1, 5, 8 i 10 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 2204 z późn. zm. - dalej: "u.g.n."). W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że wniosek został odpowiednio uzasadniony i udokumentowany. Zdaniem organu brak natychmiastowego działania wnioskodawcy w okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej mógłby doprowadzić do porażenia pądem właściciela nieruchomości lub okolicznych mieszkańców znajdujących się w bezpośredniej lub pośredniej styczności z uszkodzoną linią energetyczną. Podniesiono, że na załączonej fotografii widać, że słup energetyczny jest pęknięty, a więc w każdej chwili groziło to jego zawaleniem. Natomiast odchodzące od niego przewody były uszkodzone, co z kolei groziło ich zerwaniem a to w konsekwencji mogłoby spowodować pożar. Powyższe, zdaniem organu pierwszej instancji, świadczy o tym, że istniała nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

Organ pouczył przy tym, że zgodnie z art. 126 ust. 4 i 4 u.g.n. po upływie okresu, na który nastąpiło zajęcie nieruchomości, podmiot, który zajął nieruchomość, jest obowiązany doprowadzić nieruchomość do stanu poprzedniego. Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania. Jeżeli na skutek czasowego zajęcia nieruchomości właściciel lub użytkownik wieczysty nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, może żądać, aby podmiot, który zajął nieruchomość, nabył od niego własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości w drodze umowy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. R., który zanegował, że awaria powstała nagle. Odwołujący wskazał, że do awarii doszło około 3 lata temu w związku z tym uszkodzenie można było usunąć w innym okresie, tj. wówczas kiedy nie było zasiewów. Odwołujący podniósł, że zgodnie z uzgodnieniami słup miał być przesunięty bliżej drogi. Ostatecznie jednak podjęto decyzję, że zostanie on w tym samym miejscu. Odwołujący podał, że nie wyraził zgody na wejście na zasiew. Podniósł, że na jego gruntach stoi 5 słupów trakcji energetycznej, które utrudniają mu uprawę. Zdaniem odwołującego ten jeden słup mógł być przesunięty, ale do tego trzeba było mieć szczere chęci.

Decyzją z (...) sierpnia 2019 r. nr (...), Wojewoda P. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i odmówił potwierdzenia zaistnienia przesłanek czasowego zajęcia przez Spółkę w dniu (...) maja 2019 r. przedmiotowej nieruchomości, w celu usunięcia awarii sieci dystrybucyjnej linii SN 15 kV (...).

Analizując treść przepisów art. 126 ust. 1 i 5 u.g.n. organ odwoławczy doszedł do wniosku, że sytuacja określona w ust. 1 tego artykułu dotyczy spraw, w której wnioskodawca wnosi o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości przed jej faktycznym zajęciem. Natomiast w ust. 5 tego artykułu wskazana została sytuacja, w której wnioskodawca już podjął działania mające na celu zajęcie nieruchomości w celu zapobieżenia okolicznościom, które mogą doprowadzić do powstania znacznej szkody. W związku z tym decyzja starosty zgodnie z art. 126 ust. 8 u.g.n. ma potwierdzić zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości lub też ma potwierdzić, że nie zaistniały takie przesłanki i tym samym brak było podstaw do natychmiastowego zajęcia nieruchomości.

Wojewoda stwierdził, że w sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wnioskodawca dokonał zajęcia nieruchomości odwołującego w celu usunięcia awarii, a następnie złożył wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości. Przepis art. 126 ust. 5 u.g.n. w powiązaniu z przepisem ust. 1 tego artykułu przewiduje natomiast dwa przypadki w których organ zobowiązany jest potwierdzić zaistnienie przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości, są to: siła wyższa i nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z (...) czerwca 2019 r. Spółka zwróciła się o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości celem usunięcia awarii sieci dystrybucyjnej 15 kV i zapobieżenia powstania szkody oraz usunięcia zagrożenia wynikającego z awarii. Do wniosku załączono 6 fotografii. Organ podniósł, że z treści uzasadnienia wniosku wynika, że w dniu (...) maja 2019 r. na przedmiotowej nieruchomości zostały wykonane prace naprawcze w postaci wymiany uszkodzonego słupa oraz wymiany uszkodzonych przewodów w odgałęzieniu do stacji transformatorowej w celu zapobieżenia znacznej szkodzie. Zdaniem wnioskodawcy brak podjęcia natychmiastowych działań spowodowałaby zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, osób uczęszczających przebiegającą w sąsiedztwie urządzeń energetycznych drogą gminną jak również długotrwałą przerwę w zasilaniu okolicznych gospodarstw rolnych.

W ocenie Wojewody decyzja Starosty potwierdzająca zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości jest błędna, albowiem zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że zaistniały przesłanki do wydania takiej decyzji. Wniosek składany przez wnioskodawcę w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. nie ma na celu uzyskania tytułu prawnego do czasowego zajęcia nieruchomości, zastępującego zgodę jej właściciela, z uwagi na plany dokonania na niej w przyszłości określonych prac, lecz ma potwierdzić zasadność dokonanego już czasowego zajęcia nieruchomości. W związku z tym wnioskodawca powinien szczegółowo uzasadnić przyczynę podjęcia czynności czasowego zajęcia nieruchomości. Czynności te odnoszą się do "nagłej potrzeby zapobieżenia okolicznościom". Potrzeba musi być nagła, a szkoda nie może być wcześniej przewidywana ani tym bardziej planowana.

Zdaniem Wojewody niewystarczające jest samo stwierdzenie wnioskodawcy, że potrzebne były prace naprawcze i to jeszcze przeprowadzone natychmiast. Z treści uzasadnienia wniosku nie wynika na czym awaria miałaby polegać. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca działający w branży elektroenergetycznej powinien w tym wyjątkowym trybie zajęcia nieruchomości dochować szczególnej staranności przy udokumentowaniu podjętych czynności i z uwagi, że podjął takie czynności przed wydaniem decyzji właściwego organu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek okazania stosowanej dokumentacji (fotografii, notatek służbowych, oświadczeń pracowników, protokołu z przeprowadzonych czynności, ekspertyz czy też ewentualnie innych dokumentów potwierdzających, że zaszła nagła potrzeba zastosowania tego wyjątkowego trybu).

Organ odwoławczy zauważył, że dołączone do wniosku fotografie nie zostały ani opisane, ani nawet nie została wskazana data kiedy zostały wykonane. Na zdjęciach widoczny jest uszkodzony słup, a także uszkodzone przewody. Poza tymi zdjęciami i krótkim wnioskiem brak jest innego materiału potwierdzającego zaistnienie przesłanek wskazujących na potrzebę podjęcia nagłych czynności. Podniesiono przy tym, że związanie wnioskodawcy ustawowymi terminami złożenia wniosku może uniemożliwić przedstawienie całego materiału dowodowego. Nic jednak nie stało na przeszkodzie, aby tego typu materiał został przekazany w toku postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy stwierdził, że nie można wykluczyć, iż okoliczności wskazane we wniosku uzasadniały potrzebę podjęcia natychmiastowych czynności, jednak wnioskodawca powinien dokładnie uzasadnić przyczynę zastosowania tego szczególnego trybu. Wojewoda zwrócił uwagę, że tryb przewidziany w art. 126 ust. 5 u.g.n. dotyczy wyjątkowych sytuacji. Ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody. Podstawą udzielenia zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Takich informacji zdaniem organu odwoławczego w tej sprawie wnioskodawca nie przedstawił. Podniesiono, że nie bez znaczenia w sprawie niniejszej są także podnoszone przez odwołującego okoliczności a dotyczące tego, że uszkodzenia były widoczne od około 3 lat oraz, że prowadzono z nim rozmowy przed wykonaniem czynności naprawczych. Zdaniem organu odwoławczego stwierdzenie "nie zostanie zawarta umowa" wskazane przez odwołującego może świadczyć o tym, że były prowadzone negocjacje z właścicielem nieruchomości. Dlatego też brak jest podstaw do udzielenia zezwolenia na zajęcie nieruchomości w celu usunięcia awarii w sytuacji, gdy wcześniej takie zdarzenie można było przewidzieć z wystarczającym wyprzedzeniem i tym samym zapobiec zagrażającemu dla zasilania elektroenergetycznego niebezpieczeństwa bez uciekania się do wyjątkowego trybu wskazanego w tym artykule.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego wniosła P. S.A. w L. i zarzuciła naruszenie:

- art. 7, 75 § 1, art. 77 i art. 83 k.p.a. polegającego na niepodjęciu przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej Spółki oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;

- art. 7 i 80 k.p.a. przez dokonanie niespójnych ze sobą ustaleń, tj. stwierdzeniu, że charakteru nagłego wskazanego w dyspozycji art. 126 ust. 5 u.g.n. nie potwierdziły załączone do wniosku zdjęcia z uwagi na brak ich opisu zajęcia nieruchomości jakiego dokonano w dniu 31 maja 2019 r.;

- art. 8 k.p.a., przez wskazanie błędnego prawnie i sprzecznego ze sobą uzasadnienia zaskarżonej decyzji;

- art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji sprzecznej z prawem;

- art. 126 ust. 5 i 8 w zw. z art. 126 ust. 1 u.g.n., przez niezastosowanie tych przepisów do zaistniałego stanu faktycznego w sytuacji, gdy organ dysponował wystarczającym materiałem dowodowym potwierdzającym ziszczenie przesłanek wskazanych w wymienionych przepisach i tym samym obligujących organ do wydania zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości gruntowych w celu przeprowadzenia koniecznych prac, mających na celu usunięcie powstałego niebezpieczeństwa, skutkującego zagrożeniem życia i zdrowia osób oraz wyrządzeniem znacznej szkody.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jeżeli organ odwoławczy uznał, że dokumentacja jest zbyt lakoniczna i niewystarczająca do poczynienia niezbędnych w sprawie ustaleń powinien wezwać stronę, aby w stosownym terminie przedstawiła dowody na okoliczność, od której zależy korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy, a dopiero w przypadku niedostatecznej reakcji (współdziałania strony) mógł wyciągać negatywne dla strony konsekwencje. W niniejszej sprawie tak się jednak nie stało, pomimo, że organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji nie wykluczył, że zagrożenie opisywane przez stronę skarżącą mogłoby być podstawą do wydania decyzji w oparciu o art. 126 ust. 5 u.g.n. Organ odwoławczy wydając decyzje zaakceptował zatem sytuację, w której rozstrzygnięcie sprawy co do meritum odbyło się bez jednoznacznego ustalenia przesłanek rozstrzygnięcia. Zdaniem Spółki na podstawie przedłożonych fotografii, chociażby na podstawie doświadczenia życiowego, można było stwierdzić, że ocena stanu technicznego przedmiotowego odcinka linii 15kV wymagała podjęcia natychmiastowych działań i usunięcia awarii sieci przesyłowej poprzez wymianę uszkodzonego słupa oraz uszkodzonych przewodów. Jeśli stan linii przedstawiony na złączonych do wniosku zdjęciach budził wątpliwości to organ powinien wezwać wnioskodawcę do przedstawienia innych dowodów na potwierdzenie podnoszonych we wniosku okoliczności, takich jak np. zeznania pracowników Spółki którzy odkryli zagrożenie lub pracowników naprawiających uszkodzenie linii energetycznej w dniu następnym oraz funkcjonariuszy Policji, którzy byli obecni przy dokonywaniu czynności naprawy awarii linii. Nie dążąc do ustalenia tych okoliczności organ dopuścił się zaniechania, które doprowadziło do naruszenia zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Prowadzenie postępowania w sposób bazujący tylko na aktywności wnioskodawcy postępowania, może prowadzić do sytuacji, kiedy podmioty zobowiązane do pilnego przeciwdziałania wyrządzeniu znacznej szkody (w tym także na życiu i zdrowiu), mogą czuć obawę, czy sami podołają następczemu wykazaniu konieczności podjęcia takich działań, co może nie być obojętne także dla interesu społecznego.

Spółka podniosła, że ocena stanu technicznego przedmiotowego odcinka linii 15kV wymagała podjęcia natychmiastowych działań i usunięcia awarii sieci przesyłowej poprzez wymianę uszkodzonego słupa oraz uszkodzonych przewodów. Wskazano, że pozostawienie takiego stanu urządzeń energetycznych mogło skutkować przełamaniem się uszkodzonego słupa powodując obniżenie wysokości zawieszenia przewodów, uszkodzeniem sąsiednich stanowisk słupów, zerwaniem przewodów roboczych linii 15kV będącej pod napięciem. Taka sytuacja może spowodować bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia przebywających pod i w pobliżu uszkodzonej linii średniego napięcia ludzi i zwierząt, między innymi z powodu możliwości porażenia bezpośredniego, jak i łukiem elektrycznym, wystąpieniem pożaru tym samym wyrządzeniem znacznej szkody właścicielowi nieruchomości na której znajdują się urządzenia, działek sąsiednich jak i właścicielowi urządzeń przesyłowych. Ponadto zetknięcie z ziemią przewodów linii 15kV skutkowałoby nagłym wyłączeniem całej linii SN zaopatrującej w energię elektryczną pobliskie miejscowości - łącznie 34 stacje transformatorowe zasilane z linii 15kV C. dostarczające energię elektryczną do ok. 753 odbiorców. Powyższa awaria mogłoby spowodować trudne do oszacowania szkody u odbiorców energii elektrycznej.

Nadto wskazano, że z uwagi na lokalizację awarii (pole uprawne - zasiew kukurydzy) podjęto w dniu (...) maja 2019 r. rozmowy z właścicielem nieruchomości, który w momencie wykonania prac wycofał swoją zgodę na wejście na nieruchomość, informując że pozwoli wykonać prace pod warunkiem zmiany lokalizacji wymienianego słupa która na dzień usunięcia awarii nie była możliwa (inna lokalizacja słupa spowodowała by zmianę przebiegu linii po nieruchomości co wymaga wykonanie projektu budowlanego). Dlatego też aby móc wykonać prace wezwano funkcjonariuszy Policji którzy asystowali w otoczeniu miejsca wykonania prac awaryjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga znajduje usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n., w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku.

W myśl zaś art. 126 ust. 5 u.g.n., w przypadku, gdy nagła potrzeba zapobieżenia okolicznościom, o których mowa w ust. 1, uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji na czasowe zajęcie nieruchomości, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości ma obowiązek udostępnienia jej w celu zapobieżenia tym okolicznościom. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Podmiot, który zajął nieruchomość składa wniosek o wydanie tej decyzji w terminie 3 dni od dnia zajęcia nieruchomości. Decyzja może być wydana nie później niż po upływie 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości.

Powyższe przepisy przewidują dwa poziomy nagłości potrzeby zapobieżenia powstania znacznej szkody. Pierwszy - w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody (ust. 1). Drugi - kwalifikowany, w sytuacji gdy oczekiwanie na wydanie przez starostę decyzji na podstawie art. 126 ust. 1 u.g.n. uniemożliwiłoby zapobieżeniu powstania nagłej szkody lub innych skutków siły wyższej. Dopiero wówczas, gdy nagła potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody uniemożliwia złożenie wniosku o wydanie decyzji możliwe jest uczynienie użytku z art. 126 ust. 5 u.g.n. i czasowe zajęcie nieruchomości bez uprzedniego uzyskania stosownej decyzji na to zezwalającej (vide: wyrok NSA z 19 października 2017 r., I OSK 642/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych w skrócie CBOSA).

Na tę drugą, kwalifikowaną podstawę prawną Spółka powołała się we wniosku o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek czasowego zajęcia nieruchomości w dniu (...) maja 2019 r.

Zdaniem Sądu, okoliczność, że przepis art. 126 ust. 5 u.g.n. uprawnia w ściśle określonych w nim sytuacjach wymagających bezwzględnie natychmiastowego działania, do legalnego wejście na cudzą nieruchomość bez zgody jej właściciela, nie może jednak usprawiedliwiać działań organu uniemożliwiających wykazanie przez stronę swoich racji.

Oczywistym jest, że to organ z urzędu lub na wniosek stron podejmuje wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Niewątpliwie również, obowiązki obciążające organy w zakresie ustalania prawdy obiektywnej i prowadzenia postępowania dowodowego nie wyłączają obowiązku strony współdziałania z organem administracji w tym zakresie, zwłaszcza gdy strona dysponuje informacjami, mogącymi przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

W orzecznictwie podnosi się, że nawet w tak szczególnym trybie, jaki uregulowany został w art. 126 ust. 5 u.g.n., organ nie powinien odstąpić od podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. uregulowanej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy materialnej oraz przewidzianego w art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Na organach prowadzących postępowanie spoczywają dwa obowiązki: po pierwsze, określenie z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego i - po drugie - obowiązek przeprowadzenia niezbędnych dowodów

(z urzędu lub wskazanych przez stronę). Takie obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Kiedy ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, obowiązek organu administracji ogranicza się do wezwania jej, aby w stosownym terminie przedstawiła dowody na okoliczność, od której zależy korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku przez stronę uzasadnia wyciągnięcie w stosunku do niej negatywnych skutków określonych w ustawie (vide: wyroki NSA z 5 kwietnia 2019 r., I OSK 1597/17 i z 27 czerwca 2014 r., I OSK 790/14, oba dostępne w CBOSA oraz wyrok NSA z 28 sierpnia 2007 r., I OSK 1802/06, Lex nr 419829).

Uwzględniając powyższe, zgodzić się trzeba ze stroną skarżącą, że jeśli organ odwoławczy uznał, że przedłożona przez nią dokumentacja jest zbyt lakoniczna i niewystarczająca do poczynienia niezbędnych w sprawie ustaleń - powinien wezwać Spółkę, aby w stosownym terminie przedstawiła dowody na okoliczność, od której zależy korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy, a dopiero w przypadku niedostatecznej reakcji (współdziałania strony), mógł wyciągać negatywne dla strony konsekwencje i orzec o odmowie potwierdzenia zaistnienia przesłanek czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości. Potrzeba taka aktualizuje się zwłaszcza w okolicznościach tego przypadku, kiedy to organ pierwszej instancji wydał decyzję zgodną z wnioskiem Spółki, natomiast organ odwoławczy - na podstawie tego samego materiału dowodowego - doszedł do zupełnie innych konkluzji.

Nie bez znaczenia dla takiej oceny jest okoliczność, że podmiot, który zajął nieruchomość w trybie art. 126 ust. 5 u.g.n. ma obowiązek złożyć wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek tego zajęcia w terminie 3 dni od dnia jego dokonania, inaczej naraża się na sankcję kary w wysokości 5.000 zł za każdy dzień zwłoki (vide: art. 126 ust. 6 u.g.n.). Podmiot realizujący obowiązek przeciwdziałania wystąpienia okolicznościom nagłym, ma zatem krótki czas na wykazanie potrzeby działania, będącej wyrazem istnienia "szczególnej i pilnej nagłości" w zapobieżeniu zagrożenia powstania znacznej szkody. W takich sytuacjach może się zdarzyć, że nie zawsze i nie od razu właściwie udokumentuje konieczność skorzystania z trybu zajęcia przewidzianego w art. 126 ust. 5 u.g.n. Wojewoda wyraził zresztą w uzasadnieniu decyzji stanowisko, że w sytuacji, gdy taki podmiot nie zdoła przedstawić całego materiału dowodowego, nic nie stoi na przeszkodzie, aby taki materiał przekazał w toku ewentualnego postępowania odwoławczego. Tylko trudno jest oczekiwać takiej inicjatywy od strony, której wniosek został pozytywnie załatwiony w decyzji organu pierwszej instancji, a odwołanie zostało wniesione przez podmiot, którego prawo do nieruchomości zostało ograniczone.

Zdaniem Sądu, jeżeli zatem organ odwoławczy inaczej ocenił złożony wniosek uznając, że zebrane dowody nie są wystarczające do wydania decyzji takiej treści jaką podjął Starosta, to powinien albo uchylić rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z zaleceniem przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, albo też w ramach postępowania odwoławczego przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Wobec powyższego potwierdziły się zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a., które doprowadziły również do obrazy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania i oparcie rozstrzygnięcia na niedostatecznie wyjaśnionej sprawie przedwczesnym czyni zaś odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda uwzględni argumentację wyrażoną w niniejszym wyroku. Rzeczą organu będzie przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego bądź, gdy - w ocenie Wojewody - konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, przekraczając granice postępowania wyjaśniającego w trybie art. 136 k.p.a., uchylenie decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W każdym razie istotne jest umożliwienie stronie wykazania istnienia przesłanek czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości w dniu (...) maja 2019 r.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie o kosztach znalazło swoją podstawę w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy procesowej oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na zasądzone koszty składają się wpis sądowy w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.