Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585877

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 28 listopada 2018 r.
II SA/Bk 679/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. A. na czynność Wojewody P. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego postanawia: odrzucić skargę

Uzasadnienie faktyczne

M. A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na czynność - protokół sporządzony przez Komisję powołaną przez Wojewodę P. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...). Zdaniem Skarżącej sporządzony protokół narusza § 5 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez przeprowadzenie oszacowania przez komisję o składzie niezgodnym z przepisami, niespełniającą wymogów rozporządzenia, co skutkowało dokonaniem błędnego oszacowania. Powołując się na powyższy zarzut Skarżąca wniosła o uchylenie sporządzonego protokołu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej odrzucenie wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpatrzenia skargi na tego tupu protokół. Wyjaśnił, że komisje ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej nie są organem administracji publicznej, a sam protokół szacunkowy nie rozstrzyga w żaden sposób sprawy, przez co nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Tym samym skarga jako niedopuszczalna powinna zostać odrzucona.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sformułowany w niej przedmiot zaskarżenia nie jest objęty zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego.

Zgodnie z przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.), badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z ugruntowanego już stanowiska odnoszącego się do określonych przywołanym przepisem przesłanek warunkujących właściwość sądów administracyjnych w sprawach z tego rodzaju skarg wynika, że za akty lub czynności, o których mowa w 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. uznaje się te, które:

1)

w rozumieniu przepisów prawa materialnego i procesowego nie są decyzją lub postanowieniem;

2)

mają charakter indywidualny, co wynika z określenia ich przedmiotu, a mianowicie uprawnień lub obowiązków, których dotyczą;

3)

podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają ich autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów powszechnie obowiązującego prawa, co oznacza również, że stanowią one przejaw wiedzy organu wykonującego administrację publiczną;

4)

są podejmowane w zakresie administracji publicznej, charakteryzując się, między innymi, jednostronnością działania;

5)

są podejmowane przez podmiot wykonujący administrację publiczną (zob.

B. Adamiak, Z problematyki właściwości sądów administracyjnych, art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ZNSA 2006 nr 2, s. 18 - 19 oraz postanowienie NSA z dnia 9 września 2018 r. I GSK 3118/18).

Przedmiotem niniejszej skargi są ustalenia zawarte w protokole nr (...) z dnia (...) sierpnia 2018 r., sporządzonym przez Komisję ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej, powołaną w dniu (...) czerwca 2018 r. przez Wojewodę P. na podstawie § 5 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Jak wynika zaś z § 5 ust. 7 tego rozporządzenia Komisja, o której mowa w ust. 5, (1) składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa lub rybactwa albo co najmniej pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa, z tym że w przypadku szacowania szkód w budynkach lub budowlach służących do prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji powinna mieć wykształcenie lub doświadczenie zawodowe w zakresie budownictwa; (2) dokonuje: (a) oszacowania szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, w terminie do dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia przez producenta rolnego powstania tych szkód, (b) dwukrotnie oszacowania szkód spowodowanych przez ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź lub grad w drzewach owocowych; 3) składa protokół oszacowania szkód wojewodzie właściwemu ze względu na miejsce powstania tych szkód w terminie.

Jak wynika z powyższego komisje powołane przez wojewodów nie są organem administracji publicznej i do ich działań nie maja zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto należy stwierdzić, że sporządzony w opisanym wyżej trybie - protokół szacunkowy nie rozstrzyga w żaden sposób sprawy, a w konsekwencji nie mieści się w kategorii rozstrzygnięć, które podlegają kontroli sądów administracyjnych (tak m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 26 marca 2014 r. III SA/Kr 197/14, CBOSA). Czynności sporządzenia protokołu szacowania szkód są bowiem dopiero podstawą do wydania decyzji administracyjnej, które to rozstrzygnięcie będzie podlegało kontroli w administracyjnym toku instancji, a następnie będzie mogło zostać poddane kontroli sądowej, i w ramach tej oceny zostanie też skontrolowany - protokół szacowania zakresu i wysokości szkód, jako dowód w sprawie. Orzecznictwo sądowe w tym zakresie przyjmuje bowiem konsekwentnie, że organ podejmujący decyzję w sprawie przyznania (odmowy przyznania) pomocy finansowej powinien protokół oszacowania szkód traktować jak opinię biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a., ewentualnie jako protokół oględzin (art. 85 k.p.a.), a wartość dowodowa powinna być oceniana przez organ administracji zgodnie z zasadami określonymi w art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 k.p.a. (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 sierpnia 2013 I SA/Sz 216/13, wyroki WSA w Krakowie z dnia 2 czerwca 2014 r. III SA/Kr 465/14 i III SA/Kr 498/14, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że wniesienie skargi na protokół z szacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnych zjawisk atmosferycznych nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sąd administracyjny.

Z przedstawionych względów skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - orzekł w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.