Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2585894

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 27 listopada 2018 r.
II SA/Bk 648/18

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze sprzeciwu E. K. na decyzję Wojewody P. z dnia (...) września 2018 r. Nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia radcy prawnego.

Uzasadnienie faktyczne

E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. We wniosku przestawiła stan faktyczny sprawy i podała, iż nie posiada żadnego majątku, oszczędności ani dochodów i wydatków (wszystkie rubryki zostały wykreślone) (k. 2-5).

Pismem z dnia 5 listopada 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącą do złożenia w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oświadczenia, w którym należało wskazać posiadany majątek oraz ponoszone miesięczne wydatki związanych z bieżącym utrzymaniem. Ponadto wezwano do wykazania źródła utrzymania skarżącej oraz jego wysokości, a także z jakich środków pokrywane są bieżące wydatki. Dodatkowo wezwano do nadesłania dokumentacji potwierdzającej podnoszone okoliczności m.in. w zakresie ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów oraz wyciągów z rachunków bankowych. Dane powyższe były niezbędne do oceny stanu majątkowego wnioskodawczyni (k. 67).

Wezwanie zostało doręczone prawidłowo dnia 7 listopada 2018 r. (k. 8), pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie ustosunkowała się do wszystkich zawartych w nim pytań oraz nie nadesłała żadnych żądanych dokumentów.

Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 j.t.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 tejże ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Warunkiem zatem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, a w związku z tym uzasadniona jest pomoc Państwa.

Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi - Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).

W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż nie posiada żadnego majątku, oszczędności, dochodów i wydatków - bowiem zostały wykreślone wszystkie rubryki.

Skarżący mimo wezwania nie przedstawiła żadnych danych oraz dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, uzyskiwane dochody, czy też wyciągów bankowych.

Przedstawione powyżej dane (a w zasadzie ich brak) w zestawieniu z brakiem dokumentów potwierdzających sytuację materialną skarżącej, uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawczyni, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie bowiem danych wskazanych we wniosku należy uznać, iż treść złożonego przez skarżącą oświadczenia dotyczącego jej sytuacji majątkowej, w szczególności w zakresie wysokości uzyskiwanego dochodu miesięcznego oraz ponoszonych wydatków budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym, a wręcz jest nielogiczne. Trudno bowiem uwierzyć, że skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów i nie ponosi żadnych wydatków.

Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż skarżąca w złożonym oświadczeniu nie przedstawiła żadnych okoliczności przedstawiających jej sytuację majątkową. Należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Niemniej jednak ma ona charakter wyjątkowy i powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bez źródeł dochodu. Przy czym znamiennym jest to, że to osoba ubiegająca się o prawo pomocy winna wykazać, iż należy do kręgu takich osób.

Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2005 r. sygn. akt OZ 946/04, zawarte w przepisie art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania mu tego prawa. Orzeczenie sądu w kwestii przyznania prawa pomocy, zależy zatem od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W konsekwencji, skoro strona nie wykazuje - ani w złożonym przez siebie wniosku o udzielenie prawa pomocy, ani też w odpowiedzi na wezwanie Sądu - że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania - jej wniosek należy oddalić. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 marca 2005 r. (I OZ 6/05, opublikowany w bazie CBOIS).

Wobec powyższych okoliczności należało stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała w sposób przekonywujący, iż faktycznie znajduje się w sytuacji materialnej, która skutkuje tym, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego tj. kosztów ustanowienia pełnomocnika.

Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.