Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1512966

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 29 lipca 2014 r.
II SA/Bk 304/14
Opłata za parkowanie a kierowca, który nie jest właścicielem pojazdu.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Mieczysław Markowski.

Sędziowie: NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), WSA Andrzej Melezini.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2014 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów oddala skargę

Uzasadnienie faktyczne

Pismem z dnia (...) listopada 2013 r. zobowiązany - B. P. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. - organu egzekucyjnego - zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania w dniu (...) października 2011 r. objętej tytułem wykonawczym. Zobowiązany zarzucił naruszenie z art. 33 pkt 1, 4 i 7 oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując na: nieistnienie obowiązku, błąd co do osoby zobowiązanego, brak doręczenia upomnienia, pominięcie postępowania dowodowego. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że opłatę uiścił, co potwierdza dołączona kserokopia karty postojowej oraz że nie jest jedynym właścicielem samochodu osobowego marki B., stanowi on bowiem przedmiot współwłasności. Ponadto podniósł, że nie doręczono mu upomnienia, a poza tym organ zobowiązany do stosowania w sprawach nieuregulowanych przepisy k.p.a., całkowicie pominął postępowanie dowodowe.

Dyrektor Biura Strefy Płatnego Parkowania, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., po rozpatrzeniu zarzutów strony, postanowieniem nr (...), (...) z dnia (...) grudnia 2013 r. oddalił zarzuty jako nieuzasadnione. Organ wyjaśnił, że właściciel pojazdu mógł dowodzić, iż zobowiązanym w tej konkretnej sytuacji faktycznie nie jest, poprzez wskazanie osoby użytkującej pojazd, w terminie, w którym powstał obowiązek zapłaty. Obaliłoby to domniemanie, że ciężar uiszczenia opłaty spoczywa na właścicielu pojazdu. Jednocześnie organ stwierdził, że podmiot pobierający opłaty dokonał w oparciu o informacje uzyskaną z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, ustaleń co do osoby zobowiązanej, z których wynika, że jedynym właścicielem pojazdu o nr rej. (...) marki B. jest B. P. Obowiązek opłaty spoczywa zaś na korzystającym z drogi publicznej, a tym bez wątpienia był w dniu (...) października 2011.r zobowiązany. Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia organ powołał się na fakt dostarczenia go w dniu (...) kwietnia 2013 r., co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru. W przedmiocie zaś pominięcia prowadzenia postępowania dowodowego organ wyjaśnił, że poddał ocenie wskazywaną przez stronę jako dowód uiszczenia opłaty, kartę postojową, jednakże analiza wezwania - raportu, sporządzonego przez kontrolera w trakcie wykonywania obowiązków służbowych, który jest dokumentem urzędowym, nie daje możliwości uwzględnienia dowodu wskazywanego przez stronę.

Na powyższe postanowienie B. P. złożył zażalenie, wskazując ponownie na zarzuty podniesione w piśmie z dnia (...) listopada 2013 r., twierdząc, że fundamentalne znaczenie w sprawie ma należyte przedstawienie stanu faktycznego, jak również odpowiedź na sformułowane pytania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie I - instancyjne. W uzasadnieniu podano, że w niniejszej sprawie podniesiono zarzuty z art. 33 pkt 1, pkt 4 oraz pkt 7 w zakresie: nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, z uwagi na fakt, iż obciążony opłatami z tytułu parkowania przedmiotowego pojazdu jest tylko jeden ze współwłaścicieli tego pojazdu, a także braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Wskazano, że obowiązek uiszczenia opłat za postój w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i dotyczy korzystających z dróg publicznych. Parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania rodzi obowiązek kierującego do uiszczenia stosownej opłaty przewidzianej w uchwale rady gminy, będącej aktem prawa miejscowego. Dokonania takiej opłaty dowodzi karta parkingowa umieszczona przez cały czas parkowania za przednią szybą pojazdu w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, co do jej ważności, tak aby opłacenie czasu parkowania było w pełni czytelne dla kontrolerów strefy. Znajdujące się w aktach sprawy, wezwanie raport, będące jak słusznie zauważa organ I instancji, dokumentem urzędowym, zawiera w treści swojej zapis, iż karta postojowa jest odwrócona, co wyklucza możliwość jednoznacznego stwierdzenia, że opłata została uiszczona w sposób prawidłowy. Analiza powyższego stanowiska organu I instancji pozwala, w ocenie Kolegium, na wysnucie wniosku, że brak jest dowodu na okoliczność, iż zobowiązany w sposób prawidłowy i przez cały czas parkowania miał należycie uiszczoną opłatę. Zarzut braku istnienia obowiązku, w takim stanie rzeczy, uznać należy za bezzasadny. Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego również, w ocenie Kolegium, należy stwierdzić, że jest bezzasadny. Zobowiązanym do ponoszenia opłat za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jest korzystający z drogi publicznej. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że obowiązek taki, co do zasady spoczywa na właścicielu pojazdu. Pogląd taki opiera się na domniemaniu, faktycznym, że właściciel pojazdu jest korzystającym z drogi publicznej oraz z założenia, że jeśli w danym dniu właściciel nie korzystał z pojazdu, to wie kto z niego korzystał i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na właścicielu pojazdu. Zobowiązany nie kwestionuje, że w dniu (...) października 2011 r. to właśnie on był kierującym, powołuje się jednak na okoliczność, iż pojazd jest współwłasnością, a opłatą obciążono tylko jego, zachodzi więc błąd co do osoby zobowiązanego. Zdaniem Kolegium fakt ten pozostaje bez wpływu na prowadzoną egzekucję. Skierowanie egzekucji wobec B. P., przyjmując za skarżącym, iż samochód stanowi współwłasność, nie budzi wątpliwości. Stosownie bowiem do art. 370 k.c., jeżeli kilka osób zaciągnęło zobowiązanie dotyczące ich wspólnego mienia, są one zobowiązane solidarnie, chyba, że umówiły się inaczej. Zobowiązanie solidarne zaś, zgodnie z art. 366 § 1 k.c., daje wierzycielowi możliwość żądania całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Oznacza to, że wierzyciel może dokonać wyboru dłużnika, od którego będzie dochodził swojej należności. Stąd też należy stwierdzić, że zgłoszony przez stronę zarzut błędu co do zobowiązanego jest chybiony. Identycznie Kolegium oceniło zarzut braku doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia Nr (...) z dnia (...) marca 2013 r. wskazuje, że pismo doręczone zostało w dniu (...) kwietnia 2013 r. Fakt ten również potwierdza sam zobowiązany w piśmie z dnia (...) kwietnia 2013 r. zatytułowanym "R. dot. upomnienia z dnia (...) marca 2013 r.", powołując się na korespondencję o oznaczonym numerze, odebraną w dniu (...) kwietnia 2013 r. Potwierdza to, zdaniem Kolegium, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że upomnienie stronie zostało doręczone skutecznie. Końcowo Kolegium podało, że akta sprawy oraz uzasadnienie zaskarżonego postanowienia pozwalają stwierdzić, iż nie znajduje również oparcia zarzut naruszenia art. 18 ustawy, poprzez brak prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie zgodnie z procedurą administracyjną.

Skargę od tego postanowienia do sądu administracyjnego złożył B. P. i zarzucił:

1.

przyjęcie jako podstawy rozstrzygnięcia błędnych ustaleń faktycznych, poprzez uznanie, że mimo faktu uiszczenia opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania należy uiścić niczym nieuzasadnioną opłatę dodatkową;

2.

braki w uzasadnieniu, które zawiera nielogiczne wnioski oparte na nieprawdziwych faktach;

3.

pominięcie zasady prawdy obiektywnej przy wydaniu rozstrzygnięcia;

4.

że w sporządzonym uzasadnieniu organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniu na postanowienie wierzyciela;

5.

naruszenie art. 7 k.p.a, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego postanowienia;

6.

naruszenie przepisów art. 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej poprzez celowe pominięcie kluczowych dowodów wraz z pominięciem procedury administracyjnej;

Nadto skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na błędnym uznaniu istnienia obowiązku, będącego podstawową skarżonego tytułu, w związku bezsprzecznym faktem potwierdzenia uiszczenia opłaty w nawiązaniu poprzez wielokrotne wskazywanie karty postojowej nr (...), w szczególności w pismach kreślonych w dacie...04.2013 r., (...).05.2013 r., oraz (...).06.2013 r.;

- art. 33 pkt 4 ustawy, poprzez błąd, co do osoby zobowiązanego, gdyż jak wynika z treści otrzymanego pisma od dyrektora strefy płatnego parkowania dane przez niego uzyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, potwierdzają kwestię współwłasności przedmiotowego pojazdu;

- art. 33 pkt 7 ustawy, poprzez brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu, upomnienia po myśli art. 15 § 1 ustawy, w konsekwencji wierzyciel będący w posiadaniu informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców dokonał niczym uzasadnionego wyboru jednego z współwłaścicieli wbrew wymogom ustawy;

- art. 18 ustawy, poprzez celowe pominięcie postępowania dowodowego, w tym zatajenie głównego dowodu w postaci karty parkingowej o nr (...), w którego posiadaniu wierzyciel był od początku podjęcia czynności wyjaśniających.

Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. z 2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. - tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które miało wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy.

Przedmiotem niniejszego postępowania było postanowienie wyrażające stanowisko wierzyciela tj. Prezydenta Miasta B. w kwestii zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, które zgłosił B. P. Zarzuty zgłoszone do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w O., mogą być rozpatrzone dopiero po uzyskaniu stanowiska wierzyciela wyrażonego w formie ostatecznego postanowienia. Stanowi o tym art. 34 § 1 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm.), zwana dalej: u.e. Zgodnie z treścią art. 33 u.e. zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym można wnieść na podstawie dziesięciu okoliczności wymienionych w tym przepisie. Skarżący powołał się na trzy zarzuty wymienione w art. 33 pkt 1 - nieistnienie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej, art. 33 pkt 4 - błąd co do osoby zobowiązanego, art. 33 pkt 7 - brak doręczenia upomnienia przed wręczeniem egzekucji.

W ocenie Sądu, powyższe zarzuty nie mogły być uznane za uzasadnione w świetle istniejącego materiału dowodowego. Skarżący nie zaprzecza, że jako współwłaściciel pojazdu marki B. o nr rej. (...) korzystał w dniu (...).10.2011 r. z płatnego parkingu na terenie m. B., a karta postojowa umieszczona za szybą samochodu była odwrócona, co uniemożliwiło kontrolującym w momencie kontroli stwierdzenie czy opłata została uiszczona prawidłowo.

Twierdzenie skarżącego na temat niezwłocznie podjętej reklamacji w dniu (...).10.2011 r. i definitywnego wyjaśnienia (jego zdaniem) w siedzibie kontrolujących, prawidłowości dokonanej opłaty i anulowania wezwania - raportu Nr (...) - nie znajdują żadnego poparcia w aktach sprawy. Jeżeli skarżący faktycznie dokonał reklamacji, to powinien uczynić to w formie pisemnego wniosku z potwierdzeniem przyjęcia przez urzędnika. Taka sytuacja nie zaistniała, zaś uwagi skarżącego były przekazane ustnie, potem telefonicznie, bliżej nie określonym pracownikom kontroli. Faktem pozostaje, iż wezwanie - raport Nr (...) nie zostało anulowane i stanowiło dokument urzędowy, będący podstawą egzekucji. Obowiązek uiszczenia opłat za postój w strefie płatnego parkowania wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 260). Parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania nakłada na kierowcę obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości, ustalonej przez radę gminy (w tym przypadku Uchwała Rady Miasta Białegostoku nr XVI/158/03 w sprawie ustalenia na terenie Miasta Białegostoku strefy płatnego parkowania). Należy też nadmienić, że na odwrocie kart parkingowych widnieje pouczenie, w jaki sposób karta powinna być wypełniona oraz umieszczona za szybą w widocznym miejscu, umożliwiającym jej odczytanie.

Skarżący do powyższego obowiązku się nie dostosował. Skarżący nie przedstawił dowodu na okoliczność anulowania wezwania - raportu. Takim wiarygodnym dowodem nie może być ani ustna rozmowa z kontrolującymi, ani też egzemplarz dołączonej karty postojowej "po fakcie" dokonanej kontroli, ponieważ nie sposób stwierdzić, czy w momencie kontroli była to ta sama karta prawidłowo wypełniona, a jedynie odwrócona (nieczytelna). Stąd też, organy prawidłowo wywiodły, że zarzut braku istnienia obowiązku, nie mógł być uwzględniony (art. 33 pkt 1 u.e.). Sąd podziela stanowisko organów, bowiem ciężar dowodu spoczywał na skarżącym, który poza własnym wyjaśnieniem, nie przedłożył jakiegokolwiek pisemnego potwierdzenia przyjęcia jego reklamacji w dniu (...).10.2011 r.

Zarzut błędu, co do osoby zobowiązanego (art. 33 pkt 4 u.e.) również nie może się ostać. W dniu (...).10.2011 r. skarżący był kierowcą pojazdu i jego współwłaścicielem (co nie ulega wątpliwości). Zatem, takie dane personalne wystarczyły ku temu, by zobowiązaniem obciążyć skarżącego z pominięciem innych współwłaścicieli. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych "korzystający" z drogi publicznej ponosi opłatę za parkowanie, co oznacza, że jest nim kierowca, który nie musi być nawet właścicielem pojazdu.

Zgodnie z art. 27 § 3 u.e. wierzyciel przesyłając Urzędowi Skarbowemu w O. do realizacji tytuł wykonawczy, dołączył do niego zarówno upomnienie jak i dowód jego doręczenia z dnia (...).04.2013 r. Sam skarżący potwierdza tę okoliczność w piśmie z dnia (...).04.2013 r. zatytułowanym "R. dot. upomnienia z dnia (...).03.2013 r." Dlatego też nie sposób zgodzić się z zarzutem, jakoby osoba zobowiązana nie otrzymała upomnienia (art. 33 pkt 7 u.e.).

Sąd nie podziela zarzutów skargi w kwestii naruszenia, przez organy, przepisów art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak również naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej.

Wbrew twierdzeniom skarżącego wezwanie - raport jest potwierdzeniem stanu faktycznego, mającego miejsce w dniu (...).10.2011 r. Stanowi on dokument urzędowy (art. 76 § 1 k.p.a.) mający niepodważoną moc dowodową. Dokument stwierdza nieczytelność karty postojowej w momencie kontroli, czemu nie przeczy skarżący. Już ta okoliczność wystarczyła by uznać niewykonanie przez skarżącego obowiązku w postaci braku opłaty parkingowej, o czym skarżący był pouczony informacją widniejącą na odwrocie karty parkingowej. Sąd nie wyklucza prawdziwości twierdzeń skarżącego, że dokonywał ustnego wyjaśnienia nieporozumienia w kwestii wadliwego wyłożenia karty parkingowej. Jednakże te wyjaśnienia (ustne reklamacje) jednak okazały się bezskuteczne, skoro dokument nie został anulowany. Skarżący nie podważył mocy dowodowej wezwania - raportu, ponieważ nie legitymuje się innym dokumentem, wycofującym z obrotu prawnego wezwane - raport Nr (...) z dnia (...).10.2011 r.

Wobec powyższego, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przypadku oddalenia skargi, koszty postępowania sądowego nie podlegają zwrotowi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.