Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1682511

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 19 lutego 2015 r.
II SA/Bk 1130/14
Dodatek energetyczny - charakterystyka i termin przyznania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Roleder.

Sędziowie NSA: Grażyna Gryglaszewska (spr.), Anna Sobolewska-Nazarczyk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia (...) października 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dodatku energetycznego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności.

Decyzją z dnia (...) września 2014 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. po rozpatrzeniu wniosku skarżącej B. O. o przyznanie dodatku energetycznego orzekł o przyznaniu dodatku energetycznego w kwocie 15,77 zł za okres od 1 września 2014 r. do 31 stycznia 2015 r., odmawiając jego przyznania za okres od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. W podstawie prawnej decyzji organ powołał przepisy art. 3 pkt 13, od 5 "c" do 5 "f" ustawy - Prawo energetyczne, art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw i Obwieszczenie Ministra Gospodarki z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie wysokości dodatku energetycznego obowiązującej od 1 maja 2014 r. do 30 kwietnia 2015 r.

B. O. odwołała się od tej decyzji w części odmawiającej przyznania dodatku energetycznego za miesiąc sierpień 2014 r. twierdząc, że dodatek powinien być jej przyznany za cały okres, w którym była uprawniona do dodatku mieszkaniowego, ponieważ przysługuje on "automatycznie", z mocy prawa w okresie pobierania dodatku mieszkaniowego. Nadto podała, że decyzję o przyznaniu jej dodatku mieszkaniowego otrzymała (...) sierpnia 2014 r. (w piątek) i dopiero wówczas miała kompletną dokumentację, aby ubiegać się o dodatek energetyczny. Wniosek o jego przyznanie złożyła niezwłocznie, bo (...) września 2014 r. B. O. podniosła, że w dniach (...) i (...) lipca 2014 r. była w MOPR w B. w sprawie przyznania dwóch dodatków: mieszkaniowego i energetycznego. W ocenie skarżącej, w dniu (...) lipca 2014 r. MOPR powinien wydać decyzje o przyznaniu obydwu dodatków. Zarzuciła także opieszałość w załatwieniu obydwu spraw, naruszenie prawa procesowego oraz materialnego oraz "niespójność" przy załatwianiu tych spraw, co miało istotny wpływ na wynik sprawy - podjętą decyzję w sprawie dodatku energetycznego. Zaskarżoną decyzję strona oceniła jako niesłuszną, bezprawną i niezasadną, domagając się jednocześnie nałożenia kary finansowej na organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia (...) października 2014 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy powołując się na treść art. 5 "c" ust. 1 i 3 pkt 13 "c" ustawy - Prawo energetyczne wyjaśnił, że dodatek energetyczny przysługuje odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej, którym jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, będąca stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkująca w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Z art. 5 "d" ustawy - Prawo energetyczne wynika, że dodatek mieszkaniowy przyznaje się na wniosek odbiorcy wrażliwego. Skarżąca o dodatek energetyczny na cały okres uprawnień do dodatku mieszkaniowego wystąpiła wnioskiem z (...) września 2014 r. Organ odwoławczy podał, że z materiału dowodowego wynika iż skarżąca jest osobą uprawnioną do dodatku mieszkaniowego na okres od dnia 1 sierpnia 2014 r. do dnia 31 stycznia 2015 r. Jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Oznacza to, że jest odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej i przysługuje jej prawo do dodatku energetycznego. Kolegium podkreśliło jednak, że dodatku energetycznego nie przyznaje się automatycznie, z urzędu i równocześnie z dodatkiem mieszkaniowym ale jego otrzymanie wymaga złożenia wniosku, tj. inicjatywy odbiorcy wrażliwego. Stąd data złożenia wniosku decyduje o dacie przyznania dodatku energetycznego. Za takim rozumieniem art. 5 "d" ustawy - Prawo energetyczne przemawia dodatkowo treść art. 5 "e" ustawy - Prawo energetyczne, zgodnie z którym dodatek energetyczny wypłaca się do dnia 10 każdego miesiąca z góry, z wyjątkiem miesiąca stycznia, w którym dodatek energetyczny wypłaca się do dnia 30 stycznia danego roku. Skoro warunkiem przyznania dodatku energetycznego jest złożenie wniosku przez osobę uprawnioną i jednocześnie winien on być wypłacony z góry za dany miesiąc, nie można go przyznać z datą wsteczną na okres sprzed złożenia wniosku. Pierwszym okresem przyznania winien być miesiąc złożenia wniosku, gdyż jego miesięczna wysokość nie podlega podziałowi i stanowi 1/12 kwoty rocznej dodatku energetycznego (art. 5 "e" ust. 2 ustawy - Prawo energetyczne). Z tego względu dodatku nie przyznaje się od daty złożenia wniosku ale od początku miesiąca, w którym wniosek został złożony. Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw prawnych do tak ścisłego powiązania dodatku energetycznego z uprawnieniem do dodatku mieszkaniowego, jakiego upatruje strona skarżąca. Otrzymywanie dodatku mieszkaniowego nie jest jedynym warunkiem uznania osoby za odbiorcę wrażliwego energii elektrycznej. Nie występuje automatyzm w przyznawaniu obydwu dodatków. Otrzymywanie każdego z nich wymaga oddzielnych wniosków i innych kryteriów ustawowych określonych w dwóch różnych ustawach. Dodatek energetyczny nie jest dodatkiem do dodatku mieszkaniowego.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podało, że decyzja w sprawie przyznania dodatku została wydana w dniu złożenia przez stronę wniosku. Nie można więc podzielić zarzutów co do opieszałości działania organu I instancji. Odnosząc się do kwestii oczekiwania przez stronę ze złożeniem wniosku o dodatek energetyczny do czasu otrzymania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego Kolegium wskazało, że brak decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego nie stał na przeszkodzie złożenia wniosku o dodatek energetyczny. Ustawowym wymogiem jest załączenie do wniosku kopii umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej (art. 5d ustawy). Zdaniem organu odwoławczego chociaż niewątpliwym jest, iż wnioskodawca winien wykazać, że jest odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej, to złożenie wraz z wnioskiem informacji o fakcie, że sprawa przyznania dodatku mieszkaniowego jest w trakcie załatwiania i zobowiązanie się do dostarczenia ostatecznej decyzji rozstrzygającej prawo do dodatku mieszkaniowego byłoby wystarczającym i uzasadnionym działaniem strony. Skarżąca nie musiała zwlekać ze złożeniem wniosku o dodatek energetyczny do czasu otrzymania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. Poza tym, nawet po otrzymaniu decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego strona miała możliwość złożenia wniosku o dodatek energetyczny w miesiącu sierpniu 2014 r. Nie ma bowiem żadnego wymogu, aby składać go osobiście w MOPR, wniosek mógł być wysłany pocztą. O takiej możliwości strona wie, bowiem skorzystała z niej przy składaniu swego poprzedniego wniosku o dodatek energetyczny (wniosek z (...) lipca 2014 r. nadany na poczcie 10 lipca 2014 r.).

Skargę na tę decyzję do sądu administracyjnego złożyła B. O. i podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu. Zakwestionowała termin przyznania dodatku energetycznego, tj. odmowę jego przyznania na miesiąc sierpień 2014 r. Skarżąca podtrzymała pogląd, że dodatek energetyczny winien być jej przyznany na cały okres pobierania przez nią dodatku mieszkaniowego niezależnie od daty wpływu wniosku o jego przyznanie. Podała, że decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego otrzymała w piątek (...) sierpnia 2014 r. i dlatego wniosek o dodatek energetyczny złożyła w poniedziałek - (...) września 2014 r. Zdaniem skarżącej odmawiając przyznania dodatku energetycznego na miesiąc sierpień 2014 r. organy obu instancji nie wykonały prawa i pozbawiły ją oraz jej dzieci ustawowo należnego świadczenia naruszając ich interes. Ponadto zarzuciła organom opieszałe załatwianie sprawy. Za powyższe naruszenia domaga się nałożenia kary na organy obu instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze B. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu, albowiem przyznanie skarżącej dodatku energetycznego wyłącznie za okres od 1 września 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. było zgodne z prawem.

Zasady przyznawania dodatku energetycznego regulują przepisy Prawa energetycznego, znowelizowanego ustawą zmieniającą z dnia 26 lipca 2013 r. (Dz. U. z 2013 r. poz. 984), na mocy której to ustawy zmieniającej dodano do ustawy - Prawo energetyczne przepisy art. 5 "c", 5 "d", 5 "e", 5 "f", 5 "g", określające przesłanki nabycia prawa do zryczałtowanego dodatku energetycznego. Z wyżej wymienionych przepisów wprost wynika, że dodatek energetyczny przysługuje tzw. odbiorcy wrażliwemu energii elektrycznej (zdefiniowanemu, w dodanym do ustawy - Prawo energetyczne wspomnianą wyżej ustawą nowelizującą, punkcie 13 "c" słownika pojęć ustawy) i jest przyznawany w drodze decyzji wydawanej przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej jest osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która jest stroną umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym i zamieszkuje w miejscu dostarczania energii elektrycznej. Dodatek energetyczny jest wypłacany w okresach miesięcznych, do dnia 10 każdego miesiąca z góry, z wyjątkiem miesiąca stycznia, w którym dodatek energetyczny wypłaca się do 30 stycznia danego roku i miesięcznie stanowi on 1/12 kwoty rocznej dodatku energetycznego ogłaszanej przez ministra właściwego do spraw gospodarki, na podstawie art. 5 "c" ust. 4 ustawy - Prawo energetyczne.

Analiza przepisów ustawy - Prawo energetyczne poświęconych instytucji dodatku energetycznego, prowadzi do wniosku tożsamego z wnioskiem Kolegium, że przyznanie dodatku energetycznego wymaga inicjatywy strony, bez której to inicjatywy nie może być wszczęte postępowanie w sprawie przyznania dodatku energetycznego. Nabycie prawa do dodatku mieszkaniowego samo w sobie nie stwarza prawa do uzyskania dodatku energetycznego, gdyż dodatek ten nie stanowi części dodatku mieszkaniowego ale świadczenie wypłacane obok dodatku mieszkaniowego osobie, która wprost o dodatek energetyczny wystąpi. Z żadnego z wymienionych wyżej przepisów ustawy - Prawo energetyczne nie wynika też uprawnienie do przyznania dodatku energetycznego za okres poprzedzający wystąpienie z wnioskiem o jego przyznanie. Wprawdzie przepisy ustawy - Prawo energetyczne nie formułują zasady przyznawania dodatku energetycznego począwszy od miesiąca złożenia wniosku, ale zasadę tę należy wyprowadzić z wnioskowego charakteru postępowania w sprawie przyznania dodatku energetycznego. Każde wnioskowane świadczenie mające być wypłacanym okresowo jest przyznawane począwszy od miesiąca wystąpienia o jego przyznanie, chyba że przepis szczególny inaczej reguluje początkowy termin przyznawania świadczenia. Zauważyć należy, że w projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, będącym na etapie prac sejmowych (http:// www.sejm.gov.pl nr druku 2298 - Sejmu RP VII kadencji), przewidziane zostało uzupełnienie art. 5 "d" ustawy - Prawo energetyczne o zapis, że dodatek energetyczny przyznaje się od pierwszego dnia miesiąca po dniu złożenia wniosku o przyznanie dodatku energetycznego. Tak więc w zamierzeniach ustawodawcy jest dalej idące ograniczenie uzyskania dodatku energetycznego, pomijające nawet jego przyznawanie począwszy od miesiąca złożenia wniosku. Zamierzenie legislacyjne utwierdza co do prawidłowości przyjęcia, że dodatek energetyczny nie jest elementem dodatku mieszkaniowego a w konsekwencji okres jego otrzymywania nie musi się pokrywać z pełnym okresem pobierania dodatku mieszkaniowego. Zwrócić uwagę należy, że w samej ustawie o dodatkach mieszkaniowym, dodatek energetyczny nie został uznany za część dodatku mieszkaniowego, tak jak to ustawodawca przewidział dla ryczałtu na zakup opału, nazywając go wprost częścią dodatku mieszkaniowego (vide: art. 6 ust. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Prawidłowe są zatem wnioski organu, że nie istnieje automatyzm w przyznawaniu dodatku mieszkaniowego i dodatku energetycznego. Otrzymanie każdego z nich wymaga oddzielnych wniosków i spełnienia innych kryteriów ustawowych określonych w dwóch różnych ustawach. Pobieranie dodatku mieszkaniowego przez odbiorcę energii elektrycznej uprawnia go do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie dodatku energetycznego.

Skoro zatem skarżąca o dodatek energetyczny wystąpiła w dniu 1 września 2014 r. (co jest okolicznością bezsporną) to dodatek energetyczny nie mógł być przyznany za okres poprzedzający złożenie wniosku mimo dysponowania uprawnieniem do dodatku mieszkaniowego.

Na ocenę legalności decyzji nie miała wpływu podnoszona przez skarżącą okoliczność oczekiwania przez nią ze złożeniem wniosku o dodatek energetyczny do czasu otrzymania decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego. Zgodzić się należy, że stanowiskiem Kolegium, że brak decyzji w sprawie dodatku mieszkaniowego nie stał na przeszkodzie złożenia wniosku o dodatek energetyczny. Ustawowym wymogiem jest załączenie do wniosku kopii umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej (art. 5d ustawy - Prawo energetyczne). Słusznie organ wywiódł, że chociaż niewątpliwym jest, iż wnioskodawca winien wykazać, że jest odbiorcą wrażliwym energii elektrycznej, to złożenie wraz z wnioskiem informacji o fakcie, że sprawa przyznania dodatku mieszkaniowego jest w trakcie załatwiania i zobowiązanie się do dostarczenia ostatecznej decyzji rozstrzygającej prawo do dodatku mieszkaniowego byłoby wystarczającym i uzasadnionym działaniem strony. Nadto zasadnie Kolegium wywiodło, że skarżąca miała rzeczywistą możliwość złożenia wniosku o dodatek energetyczny jeszcze w miesiącu sierpniu 2014 r. Wniosek mógł bowiem być nadany drogą pocztową w dniu otrzymania decyzji o dodatku mieszkaniowym, tj. (...) sierpnia 2014 r. W okolicznościach sprawy niniejszej na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut opieszałego załatwienia sprawy. Organ I instancji wydał decyzję w dniu wpływu wniosku a decyzja Kolegium została wydana w ciągu 20 dni od daty przekazania odwołania.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.