Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku
z dnia 2 marca 2006 r.
II SA/Bk 1007/05

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Prutis.

Sędziowie NSA: Grażyna Gryglaszewska (spr.), Elżbieta Trykoszko.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2006 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia (...) września 2005 r. Nr (...) w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej - oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) września 2005 r. nr (...) P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...) zobowiązujące panią T. W. do wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości w wysokości 30.000 zł, stanowiącej warunek legalizacji samowolnie wykonanej drewnianej przybudówki o wymiarach 2,00 x 2,1 do budynku mieszkalnego przy ul. G. (...) w B.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

Decyzją z dnia (...) kwietnia 2002 r. nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. nakazał pani T. W., w terminie do dnia 15 czerwca 2002 wykonanie określonych czynności celem doprowadzenia do zgodności z przepisami samowolnie rozbudowanej przybudówki do budynku mieszkalnego przy ulicy G. (...) w B. oraz wykonanego komina do tego budynku.

Po rozpatrzeniu zażalenia pana J. T. G. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia (...) maja 2002 r. nr (...) uchylił ww. postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zaistniałe zdarzenie należy zakwalifikować jako samowolę budowlaną, ale przy tak zdefiniowanym zdarzeniu organ nadzoru winien określić stan robót jak i okres ich powstania, czego nie uczynił.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w nadzorze budowlanym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. ustalił, że od chwili zakończenia samowolnej budowy przybudówki drewnianej upłynął okres 5 lat. Wobec powyższego w dniu (...) czerwca 2002 r. wydał decyzję nr (...), w której nakazał pani T. W. rozbiórkę wykonanej samowolnie rozbudowanej przybudówki parterowej, drewnianej do budynku mieszkalnego wraz z kominem spalinowym murowanym.

Działający w trybie odwoławczym P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w decyzji z dnia (...) sierpnia 2002 r. nr (...) przychylił się do stanowiska organu I instancji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jednakże decyzja ta została uchylona przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku w dniu 19 grudnia 2002 r. (sygn. akt 1166/02).

Rozpatrując przedmiotową sprawę ponownie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wydał postanowienie nr (...) z dnia (...) września 2003 r., na podstawie którego wstrzymał roboty budowlane związane z rozbudową drewnianej przybudówki do przedmiotowego budynku na działce nr geod. (...)/(...) przy ulicy G. (...) w B., a także zobowiązał panią T. W. do przedłożenia, w terminie do 30 listopada 2003 r., zaświadczenia właściwego organu w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, 2 egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego wraz z oceną stanu istniejącego przez osobę uprawnioną, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania terenem oraz opinii osoby uprawnionej w zakresie określenia niezbędnych czynności w celu doprowadzenia wykonanego komina murowanego do zgodności z przepisami prawa. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami w przypadku obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych bez pozwolenia na budowę stosuje się przepisy art. 48 ust. 2. Dopiero zatem przedłożenie przez inwestora żądanych dokumentów uprawniać będzie do wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, po wcześniejszym ustaleniu opłaty legalizacyjnej.

Jako, że pani T. W. ostatecznie wypełniła ww. obowiązki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. postanowieniem z dnia (...) lipca 2005 r. nr (...), zobowiązał ją do wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 zł za wykonaną samowolnie rozbudowę drewnianej przybudówki o wymiarach w rzucie 2,00 x 2,10 m w budynku na działce o nr geod. (...)/(...) przy ul. G. (...) w B. Wielkość opłaty organ ustalił w oparciu o przepis art. 49 ust. 2, wskazując iż opłata legalizacyjna wynosi pięćdziesięciokrotność iloczynu stawki (s-300), współczynnika kategorii obiektu (k-2), współczynnika wielkości obiektu (w-1). Po pomnożeniu daje to kwotę 30.000 złotych.

W dniu (...) lipca 2005 r. pani T. W. wniosła zażalenie na ww. postanowienie.

Organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia wydał postanowienie z dnia (...) września 2005 r. nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu swego stanowiska wskazał, iż opłata legalizacyjna stanowi jeden z warunków koniecznych, warunkujących legalizacje samowoli budowlanego. Sposób naliczenia zaś opłaty regulują przepisy ustawy Prawo budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r.. W tej zatem sytuacji organy nadzoru budowlanego pozbawione są możliwości określenia w sposób uznaniowy jej wielkości, nawet w sytuacji, kiedy przewyższa ona nakłady poniesione na inwestycję.

Powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zaskarżyła pani T. W. i podniosła, iż wysokość opłaty legalizacyjnej przewyższa co najmniej 10-krotnie wartość przybudówki. Podkreśliła jednocześnie, iż prawo budowlane pozwala na wybudowane bez pozwolenia na budowę, budynku gospodarczego o powierzchni 10 m2 (a znowelizowane przepisy do 25 m2). Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie postanowienia w całości.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie. Podał, iż wykonane roboty budowlane nie dadzą się inaczej zakwalifikować jak rozbudowa istniejącego budynku mieszkalnego. Tym samym inwestor był zobligowany do uzyskania pozwolenia na budowę, a kwota opłaty legalizacyjnej została określona prawidłowo.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

-

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie bezspornym pozostaje fakt samowolnego dobudowania przez skarżącą drewnianej przybudówki do budynku mieszkalnego przy ulicy G. (...) w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe znajduje potwierdzenie w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia (...) września 2003 r. (...).

W artykule 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) - Prawo budowlane, wprowadzono możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Regulacja przewidziana ww. przepisie została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie w dniu 11 lipca 2003 r..

Na mocy art. 7 ust. 2 tej ustawy, art. 48 w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 maja 2003 r. jest stosowany także, do tych obiektów budowlanych, które zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do których postępowanie administracyjne wszczęto przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. i przed tym dniem nie zakończono go poprzez wydanie ostatecznej decyzji.

W świetle powyższego należy uznać, że zasadnie organy administracyjne w przedmiotowej sprawie zastosowały procedurę legalizacji samowoli budowlanej. Marginalnie nadmienić należy, że powyższa procedura jest rozwiązaniem korzystniejszym od stanu prawnego istniejącego przed nowelizacją, albowiem przepis artykułu 48 uprzednio przewidywał bezwzględny nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

Jednym z etapów postępowania legalizacyjnego jest ustalenie w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane wysokości opłaty legalizacyjnej. Organ administracyjny w przypadku prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest zobligowany do określenia tej opłaty albowiem przepisy ustawy - Prawo budowlane nie przewidują możliwości odstąpienia od jej określenia, nie przewidują również możliwości jej miarkowania.

Także podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż wysokość opłaty legalizacyjnej przekracza co najmniej 10 - krotnie wartość przybudówki, nie ma wpływu na ustalenie w minimalnej wysokości wymienionej opłaty legalizacyjnej lub odstąpienia od jej wymierzenia, ponieważ przepisy nie zawierają takich rozstrzygnięć.

Postanowienie zatem wydane w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej jest kolejnym etapem procedury legalizacyjnej. Skarżąca wiedziała, że taka procedura w jego sprawie została wszczęta. Ponadto ostatecznie nie kwestionowała zasadności przeprowadzonego przez organy administracyjne postępowania legalizacyjnego w zakresie stwierdzonej samowoli budowlanej. Stosownie zatem do przepisów znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2 ustawy). Współczynnik kategorii obiektu i wielkość obiektu określa załącznik do ustawy. Zgodnie z załącznikiem do ustawy do kategorii I zaliczone zostały budynki mieszkalne jednorodzinne. Współczynnik kategorii obiektu (K) wynosi dla tych budynków 2, a współczynnik wielkości obiektu (W) wynosi 1.

Wydane na podstawie art. 59f ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. z 2003, nr 120, poz. 1132) - obowiązujące w dacie wszczęcia postępowania legalizacyjnego - określiło stawkę opłaty służącą do obliczenia kary na kwotę 300 złotych.

Opłata legalizacyjna ustalona na podstawie przytoczonych przepisów wynosi więc kwotę stanowiącą iloczyn 2 x 1 x 300 x 50 = 30.000 złotych.

Sąd chciałby stanowczo podkreślić również, iż wdrożenie procedury legalizacyjnej nie ma charakteru obligatoryjnego, jest to jedynie alternatywa wobec bezwzględnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Skarżący nie ma przymusu uiszczania opłaty legalizacyjnej, niemniej jednak w przypadku jej nieuiszczenia musi liczyć się ze skutkami określonymi w treści art. 49 ust. 3 zd. 2 ustawy - Prawo budowlane a konkretnie z tym, że organ wyda decyzję o rozbiórce przybudówki.

Bezzasadny pozostaje również zarzut skarżącej, iż dobudowaną przybudówkę należy traktować jako pomieszczenie gospodarcze. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2a ustawy - Prawo budowlane, przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Nawet zatem jeśli w dobudowanej części znajduje się kotłownia - jak twierdzi skarżąca - niewątpliwe część ta stanowi lokal użytkowy stanowiący jedną całość z pozostałymi lokalami mieszkalnymi i to pozostałej części obiektu mieszkalnego służy ten lokal użytkowy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.