Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1613701

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 13 listopada 2014 r.
II SA/Bd 998/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz.

Sędziowie WSA: Joanna Brzezińska, Leszek Tyliński (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T.M. na decyzję SKO z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B., Kierownik Referatu w Wydziale Zdrowa, Świadczeń i Polityki Społecznej odmówił T. M. - zwanemu dalej "skarżącym" przyznania zasiłku dla opiekuna wnioskowanego na ojca A. M. w okresie od 1 lipca 2013 r. do 14 maja 2014 r. oraz na okres od 15 maja 2014 r. na czas nieokreślony.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Zaznaczył, że decyzją z dnia (...) r. przyznano mu świadczenie pielęgnacyjne na ojca na czas określony, ze względu na fakt, iż ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona, posiadała wówczas orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji na czas określony do 30 czerwca 2013 r. Orzeczeniem z dnia 23 lipca 2013 r. wydanym przez lekarza orzecznika ZUS matka skarżącego została zakwalifikowana jako niezdolna do samodzielnej, egzystencji: nadal (od 1 lipca 2013 r.) - na stałe. Strona nadmieniła, iż w przedmiotowej sprawie zaistniała niekorzystana dla niego zbieżność dat tzn. 1) orzeczenie lekarza orzecznika ZUS do 30 czerwca 2013 r., na podstawie którego została ustalona data ustania świadczenia; 2) wejście w życie nowych przepisów dnia 1 lipca 2013 r., na mocy których świadczenie zostało stronie odebrane. Skarżący stwierdził, iż zgodnie z posiadaną dokumentacją i stanem faktycznym na dzień 1 lipca 2013 r. posiadał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (SKO) decyzją z dnia (...) r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że skarżący w dniu 20 maja 2014 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Do akt sprawy załączono orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia (...) r. nr (...) wystawione przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B., którym zaliczono ojca skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe (pkt III), niepełnosprawność istnieje od 1999 r. (pkt IV), ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 5 maja 2008 r. (pkt V). Była to jedna z pozytywnych przesłanek, na podstawie której organ I instancji wydał decyzję z dnia (...) r., nr (...) przyznającą skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną - ojcem w okresie od 29 marca 2012 r. do 30 czerwca 2013 r.

Organ następnie powołał się na przepisy art. 2 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567).

SKO podało, że osoby, które uzyskały prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., za sprawą art. 11 ustawy nowelizującej mogli korzystać z tego świadczenia do dnia 30 czerwca 2013 r., o ile w tym czasie będą spełniać kryteria określone w dotychczasowych przepisach.

Dotyczy to wszystkich uprawnionych, a więc zarówno spełniających warunki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na nowych zasadach lub specjalnego zasiłku opiekuńczego, jak i niespełniających warunków do przyznania żadnego z tych świadczeń.

SKO wskazało, że ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów wykonuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. (K 27/2013), w którym za niezgodne z Konstytucją uznane zostały art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw.

W toku przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy ustalił, że na dzień 30 czerwca 2013 r. skarżący nie był uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego wobec czego nie spełnia podstawowej przesłanki ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, tj. nie utracił on prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wygaśnięciem decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż świadczenie stronie przyznane było do 30 czerwca 2013 r., a nie wygasło z mocy prawa.

Skarżący złożył do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję podnosząc, że nie zgadza się z jej twierdzeniem, że na dzień 30 czerwca 2013 r. nie był uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. W jego ocenie na dzień 1 lipca 2013 r. posiadał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto wskazał, że dotychczas nie podjął żadnej pracy oraz iż cały czas opiekuje się rodzicami, którzy posiadają orzeczenia o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji na stałe.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

W piśmie z dnia 27 października 2014 r. skarżący powołał się na art. 57 § 4 k.p.a. oraz stwierdził, że spełnia warunki do uzyskania świadczenia na nowych zasadach.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego, nie wkraczając przy tym w uprawnienia organów administracji do orzekania bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Sąd nie może także oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszeniu przepisów prawa materialnego, mającym wpływ na wynik sprawy. Oceniając zasadność zaskarżonej decyzji w zakresie, w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności, stwierdzić należy, iż decyzja ta nie uchybia prawu.

Na wstępie należy wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2013 r. (sygn. akt K 27/13) orzekł, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej został wprowadzony okres przejściowy uprawniający osoby dotychczas otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne do otrzymywania tego świadczenia na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach rodzinnych", przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, czyli do dnia 30 czerwca 2013 r. Po upływie tego okresu decyzje, na podstawie których było przyznane prawo do świadczeń pielęgnacyjnych, wygasły z mocy prawa.

Następnie stwierdzić należy, że materialnoprawną podstawę prowadzonego przez organy postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji z dnia 24 lipca 2014 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r. poz. 567). Powyższa ustawa weszła w życie w dniu 15 maja 2014 r. Ustawa ta określa, warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem 1 lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1).

Jest to nowy rodzaj świadczenia, zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 cyt. ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r.

Według art. 2 ust. 2 ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje:

1)

za okresy od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.;

2)

od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.

Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456, z późn. zm) dotyczące świadczeń pielęgnacyjnych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać za bezsporne, że skarżący dnia 20 maja 2014 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku dla opiekuna nad jego ojcem. A zatem w dniu złożenia wniosku obowiązywała ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Również nie jest kwestionowany fakt, że decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia (...) r. przyznano skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem skarżącego. Okres przyznania ww. świadczenia ustalono do 30 czerwca 2013 r., ponieważ żona ojca skarżącego orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 22 czerwca 2011 r. została zaliczona do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji do 30 czerwca 2013 r. Natomiast kolejnym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 lipca 2013 r. została zaliczona do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji trwale.

Powyższe oznacza, że decyzja z dnia 25 kwietnia 2012 r. nie wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, ponieważ była wydana na określony czas i z upływem tego okresu wygasła. Jest to zatem zupełnie inna sytuacja niż jaką przewiduje przepis art. 2 ust. 1 zawarty w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Sąd w orzekającym składzie rozumie sytuację w jakiej znalazł się skarżący lecz musi podzielić stanowisko orzekających organów administracji, ponieważ nie naruszyły one prawa orzekając o odmowie przyznania zasiłku dla opiekuna.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.