Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 19 grudnia 2006 r.
II SA/Bd 981/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.).

Sędziowie WSA: Grażyna Malinowska-Wasik, Asesor Ewa Kruppik-Świetlicka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi R. U. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia (...) 2006 r. Nr (...) w przedmiocie wydalenia ze służby oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Orzeczeniem Nr (...) z dnia (...) 2006 r. Komendant Miejski Policji w B. na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) wymierzył R. U. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby uznając, iż ww. wymieniony działając czynem ciągłym oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej:

w dniu 9 grudnia 2005 r. w B. przy ul. M. K., pozorując napad rabunkowy na swoją osobę, zabrał w celu przywłaszczenia worek pocztowy z zawartością gotówki, dokumentów i listów, pochodzące z dziennej działalności agencji pocztowej przy ul. N. w B., zagarniając pieniądze o wartości 60.600 złotych;

w dniu 9 grudnia 2005 r. w B. zawiadomił Komisariat Policji B. o dokonanym ww. napadzie rabunkowym, wiedząc, że przestępstwa nie popełniono;

w dniach 10 grudnia 2005 r., 5 stycznia 2006 r. i 5 kwietnia 2006 r. będąc przesłuchiwany w charakterze świadka w sprawie ww. napadu rabunkowego, złożył fałszywe zeznania; tj. czyn określony w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w zw. z art. 233 § 1 k.k., art. 238 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w czasie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego w oparciu o zeznania świadków ustalono, iż R. U. dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego działając w sposób określony wyżej. W szczególności zeznania M. K. - policjanta z patrolu zmotoryzowanego, który w czasie rzekomego napadu obserwował rejon bezpośrednio przyległy do miejsca gdzie miało dojść do napadu oraz zeznania A. K. - byłej pracownicy agencji pocztowej przy ul, N. dowodzą, że zgłoszonego przez R. U. napadu z dnia 9 grudnia 2006 r. nie było. Dodatkowo zdaniem organu I instancji o zaplanowaniu fikcyjnego napadu świadczy wysokość opłat, których R. U. dokonał w dniu 9 grudnia 2006 r. w agencji pocztowej przy ul. N., jako zapłatę prywatnych rachunków swoich i rodziny, które, jak zeznała kasjerka A. K. zostały dokonane jedynie formalnie, tj. bez wpłaty gotówki.

Ponadto wskazano, iż nierzetelność R. U., wykazana w toku postępowania, w prowadzeniu agencji pocztowej, a polegająca na pobieraniu z kasy w sposób nielegalny różnych kwot pieniężnych oraz ustalone problemy finansowe obwinionego stanowią kolejne, choć pośrednie dowody przemawiające na niekorzyść obwinionego.

Wobec powyższego Komendant Miejski Policji (dalej KMP) w B. uznał, że R. U. jest winnym zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta w związku z popełnieniem przestępstwa określonego w zarzucie. A nadto uznał, iż dotychczasowy przebieg służby obwinionego, osiągane przez niego wyniki oraz zaangażowanie w realizację zadań nie spowodowały wystąpienia okoliczności mogących łagodzić wymiar kary dyscyplinarnej. Jako okoliczności szczególnie obciążające organ pierwszej instancji uznał, że dopuszczenie się przestępstwa przez policjanta zasługuje na szczególne potępienie, gdyż ten, jako powołany do zwalczania przestępstw, powinien być wolny od najmniejszych nawet podejrzeń działalności przestępczej.

W odwołaniu R. U. wskazał m.in., iż odwołuje się od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w B. dotyczącej zwolnienia ze służby bez powołania sygnatury akt sprawy, ponieważ z powodu obawy o swoje życie i zdrowie, nie posiada dokumentów postępowania służbowego i innych prowadzonych w stosunku do jego osoby, którą podpisał w dniu 29 czerwca 2006 r. Ponadto nie posiada dokumentacji, do której mógłby ustosunkować się, z tego powodu, iż personel Aresztu Śledczego nie umożliwił mu kontaktu z obrońcą. Obwiniony wskazał również na fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego, zawieszenia w czynnościach służbowych oraz wszczęcia przeciwko niemu innego postępowania dyscyplinarnego z powodu nie załatwienia spraw związanych z obsługą fotoradaru. Podkreślił również, że w dniu 29 czerwca 2006 r. została mu dostarczona, przez funkcjonariusza KMP w B., decyzja o zwolnieniu ze służby w Policji. Podniósł także, iż jego rodzina została częściowo pozbawiona środków do życia. W ocenie obwinionego od początku postępowania był traktowany jak szmata, zwabiony podstępnie do KMP, podczas gdy, w dotychczasowych prowadzonych przeciwko niemu postępowaniach, nie było podstaw do tego, aby obawiać się o prowadzenie postępowania karnego. Pomimo, że w każdej chwili był do dyspozycji, stawiał się na wezwania i udzielał informacji, to z powodu pomówienia jego osoby przez byłą pracownicę żony, potraktowano go gorzej niż osobę, która zabiła, został odizolowany od rodziny, co w jego odczuciu "niektórzy" z tego powodu mieli ogromną satysfakcję. W konsekwencji obwiniony wniósł o rzetelne rozpatrzenie odwołania i umożliwienia obrony zgodnej z prawem, a także spowodowanie przyspieszenia postępowania karnego - zdaniem obwinionego przedłużanego przez funkcjonariuszy KMP w B. - w celu umożliwienia obrony w sądzie.

Orzeczeniem Nr (...) z (...) 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w B. na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszej instancji wskazując m.in., że R. U. nie podniósł istotnych kwestii związanych z wydanym orzeczeniem, jak również nie wskazał na inne okoliczności zdarzenia, aniżeli te ustalone i rozpatrzone w postępowaniu dyscyplinarnym. W ocenie Komendanta, zebrany materiał w pełni uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Ponadto w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., dokonana analiza akt postępowania dyscyplinarnego, pozwala na stwierdzenie, iż przełożony dyscyplinarny orzekając na podstawie ujawnionych i przeprowadzonych w postępowaniu dowodów, w tym uzyskanych za zgodą prokuratora z równolegle prowadzonego śledztwa, prawidłowo ocenił czyny popełnione przez R. U. jako przewinienie dyscyplinarne - stosownie do art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, stanowiące naruszenie zasad etyki zawodowej policjanta - i trafnie uznał, że wina wymienionego nie budzi wątpliwości. Zgodnie, bowiem z dyspozycją wyrażoną w § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta" określonych w załączniku do Zarządzenia nr 805 Komenda Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP nr 1 z 2004 r. poz. 3), w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania były przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Jednocześnie należy podzielić pogląd i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż charakter i okoliczności popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz dotychczasowy przebieg służby obwinionego pozwalają na wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Podkreślił także, iż R. U. naruszył elementarny obowiązek policjanta wyrażony w art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, bowiem zamiast ścigać sprawców przestępstw i wykroczeń, sam dopuścił się czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa, przy czym naruszył go w stopniu rażącym, bowiem kierował się niskim pobudkami, działał z chęci osiągnięcia zysku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy R. U. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. oraz o przywrócenie do służby w Policji z dniem 1 października 2006 r.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż w jego ocenie, oba orzeczenia zarówno organu I jak i II instancji, rażąco naruszają ogólną zasadę procesową "in dubio pro reo", a mianowicie zasadę domniemania niewinności. Podniósł także, iż oba organy uznały go winnym zarzucanych czynów, a Komendant Miejski Policji w B. jeszcze przed merytorycznym i formalnym zakończeniem postępowania przygotowawczego zwolnił go ze służby. Ponadto zdaniem skarżącego postępowanie dyscyplinarne winno być zawieszone do momentu zakończenia postępowania przed właściwym sądem powszechnym, gdyż merytoryczne rozstrzygnięcie przez organ administracji postępowania administracyjnego na tym etapie jest przedwczesne.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie zaskarżeniu do sądu administracyjnego poddano orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej podjęte na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy o Policji, mocą którego skarżący został uznany winnym przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 1 wskazanego aktu prawnego.

Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż zgodnie z art. 132 ust. 1 - 2 ustawy o Policji Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi zaś czyn Policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. W świetle art. 132 ust. 3 ww. ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności:

1)

odmowa wykonania albo niewykonanie rozkazu lub polecenia przełożonego, względnie organu uprawnionego na podstawie ustawy do wydawania poleceń Policjantom, z wyłączeniem rozkazów i poleceń, o których mowa w art. 58 ust. 2,

2)

zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy,

3)

niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa,

4)

wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego Policjanta, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, Policjantowi lub innej osobie,

5)

postępowanie przełożonego w sposób przyczyniający się do rozluźnienia dyscypliny służbowej w podległej jednostce organizacyjnej lub komórce organizacyjnej Policji,

6)

stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję,

7)

utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej,

8)

utrata przedmiotu stanowiącego wyposażenie służbowe, którego wykorzystanie przez osoby nieuprawnione wyrządziło szkodę obywatelowi lub stworzyło zagrożenie dla porządku publicznego lub bezpieczeństwa powszechnego,

9)

utrata dokumentu zawierającego informacje stanowiące tajemnicę państwową lub służbową.

W związku z powyższym przedmiotem sądowej kontroli jest ustalenie czy prowadzone postępowanie dyscyplinarne, które ma charakter postępowania administracyjnego było prawidłowe. Nadto Sąd winien zbadać czy organ orzekający udowodnił, iż skarżący dopuścił się w istocie zarzucanego mu czynu, a w następstwie, czy kara orzeczona za przypisane przewinienie jest adekwatna do stopnia zawinienia i przypisanego czynu.

W przedmiotowej sprawie okoliczności naruszenia zasad etyki zawodowej przez skarżącego podlegały badaniu zarówno przez organ I instancji, tj. Komendanta Powiatowego Policji w B. jak i przez organ odwoławczy, którym był Komendant Wojewódzki Policji w B. Wskazać nadto należy, iż zgodnie z art. 135m ust. 1 i 2 ustawy o Policji w sprawie powołano komisję odwoławczą, która dokonała stosownej analizy materiałów postępowania dyscyplinarnego, poddając jednocześnie swojej ocenie zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane przez organ I instancji.

Uwzględniając całokształt stanu normatywnego oraz stan faktyczny sprawy w ocenie Sądu jednoznacznie można podnieść, iż prowadzone postępowanie dyscyplinarne przeprowadzone zostało w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości patrząc przez pryzmat zarówno trafności zastosowanych przepisów prawa materialnego jak i prowadzenia postępowania zgodnie z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami proceduralnymi.

W jego wyniku jednoznacznie ustalono, iż skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, co skutkowało wydaleniem ze służby w Policji. Zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy był, bowiem wystarczający, aby przyjąć, iż miało miejsce przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej. Okoliczność, iż skarżący dopuścił się działając czynem ciągłym oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej:

w dniu 9 grudnia 2005 r. w B. przy ul. M. K., pozorując napad rabunkowy na swoją osobę, zabrał w celu przywłaszczenia worek pocztowy z zawartością gotówki, dokumentów i listów, pochodzące z dziennej działalności agencji pocztowej przy ul. N. w B., zagarniając pieniądze z dziennego wpływu do agencji o wartości 60.600 złotych;

w dniu 9 grudnia 2005 r. w B. zawiadomił Komisariat Policji B. o dokonanym ww. napadzie rabunkowym, wiedząc, że przestępstwa nie popełniono;

w dniach 10 grudnia 2005 r., 5 stycznia 2006 r. i 5 kwietnia 2006 r. będąc przesłuchiwany w charakterze świadka w sprawie ww. napadu rabunkowego, złożył fałszywe zeznania; tj. czyn określony w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) w zw. z art. 233 § 1 k.k., art. 238 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k.

została udowodniona i w materiale dowodowym znalazła swoje pełne odzwierciedlenie.

Na ocenę postępowania organów dyscyplinarnych nie ma wpływu również okoliczność, iż Sąd powszechny podjął decyzję o tymczasowym aresztowaniu skarżącego. Po za tym organ wydał swoją decyzję o zwolnieniu ze służby z uwagi na naruszenie zasad etyki a nie przepisów prawa, stąd nie jest wymagane uprawomocnienie się orzeczenia sądu karnego.

Zauważyć należy, iż uznanie przez organ orzekający w postępowaniu dyscyplinarnym oczywistości naruszenia zasad etyki zawodowej przez Policjanta jest czymś odmiennym od uznania go winnym popełnienia przestępstwa przez Sąd w postępowaniu karnym. Postępowaniem tym rządzą, bowiem inne zasady niż w postępowaniu cywilnym, administracyjnym, czy jak w niniejszej sprawie, postępowaniu dyscyplinarnym. W związku z powyższym, możliwe jest zaistnienie sytuacji, w której rozstrzygnięcie organu orzekającego o winie w postępowaniu dyscyplinarnym będzie odmienne od wyroku wydanego przez Sąd w postępowaniu karnym. Należy zaznaczyć, iż w takim przypadku Policjant będzie mógł skorzystać z uprawnienia określonego w art. 147 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 7 k.p.a. i domagać się wzruszenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., II SA 452/02, baza LEX nr 142331).

W ocenie Sądu również zasadną była kara dyscyplinarna wymierzona w przeprowadzonym postępowaniu, gdzie organy orzekające przyjęły, iż skarżący naruszył zasady etyki zawodowej.

W tym miejscu wskazać należy, iż zgodnie z art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby; na zaostrzenie zaś wymiaru kary mają wpływ okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego takie jak:

1)

działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka,

2)

popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej,

3)

poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji,

4)

działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.

Z racji tego, iż w uzasadnieniach wydanych decyzji organy orzekające wskazały, jakimi względami kierowały się przy wymiarze kary ich postępowanie należało uznać za zgodne z prawem.

Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.