Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1613635

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 7 października 2014 r.
II SA/Bd 821/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski.

Sędziowie WSA: Joanna Brzezińska (spr.), Grzegorz Saniewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi D. N. i Z. N. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) maja 2014 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego

1.

uchyla zaskarżoną decyzję,

2.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,

3.

zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżących solidarnie kwotę 774 (siedemset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia... 2014 r. znak:. Starosta Powiatu G., po rozpatrzeniu wniosku "A" Sp. z o.o. w W., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr... istniejącej linii energetycznej relacji GPZ G. W. - GPZ J. (...) etap) - część "C" S.A. (kategoria...) na działce nr... obręb R. W., gmina R. C.

D. i Z. N. w dniu... 2014 r. (data stempla pocztowego) wnieśli odwołanie od powyższej decyzji Starosty G. z dnia... 2014 r., doręczonej im... 2014 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 i art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez bezpodstawne przyjęcie, że odwołujący nie są stronami postępowania i uniemożliwienie przez to w nim udziału, oraz naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania i przebiegu linii energetycznych... KV (norma...) poprzez dopuszczenie do lokalizacji na działce nr... w miejscowości R. W. przebiegu linii nieodpowiadającego tej normie ze względu na odległość od zabudowań i utrwalając stan niezgodny z prawem. Odwołujący się wnieśli o uznanie ich za strony postępowania, zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę lub uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Odwołujący się podnieśli, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji zgłaszali swój udział w charakterze stron bowiem sporna inwestycja dotyczy ich interesu prawnego oddziałując negatywnie na nieruchomość sąsiednią stanowiąca ich własność - działkę nr.... Organ nie uwzględnił jednak ich wniosku, nie uznając ich za strony postępowania, pomijając istotną okoliczność, że postępowanie dotyczy w gruncie rzeczy zmiany przebiegu i usytuowania linii energetycznej... kV przebiegającej nad działką należącą do odwołujących się, w bliskiej odległości od należących do nich budynków. Zmiana parametrów słupa podporowego poprzez jego podwyższenie o blisko...m, zmianę miejsca usytuowania, zmianę rozstawu podstawy, zmianę punktów zawieszenia przewodów, spowodować musi zmianę usytuowania przebiegu przewodów wysokiego napięcia nad działka odwołujących się. Podnieśli także, że linia energetyczna została wybudowana w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku z naruszeniem ówcześnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Swój interes prawny odwołujący wywiedli z art. 140 Kodeksu cywilnego podnosząc, że przebudowa spornej linii energetycznej na skutek zmiany parametrów słupa podporowego jest oczywista ingerencją w ich prawo własności. Odwołujący się od lat znoszą pobudowaną niezgodnie z przepisami linię energetyczną i nie są zainteresowani aby linia ta była modernizowana w sposób utrwalający jej niewłaściwe usytuowanie.

Decyzją z...2014 r. (znak:..) Wojewoda K.-P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu organ odwoławczy, podzielając stanowisko inwestora stwierdził, że odwołania nie wniesiono w terminie. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 1762/09 strona postępowania administracyjnego niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (także wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 505/08). Organ drugiej instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie pełnomocnik firmy "A" Sp. z o.o. odebrał decyzję nr... w dniu jej wydania, tj.... 2014 r. Tym samym ostatnim dniem na skuteczne wniesienie odwołania był... 2014 r. Natomiast odwołanie D. i Z. N. wpłynęło do Starostwa Powiatowego w G.... 2014 r. a więc 7 dni po terminie.

W dalszej kolejności organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor: oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Znajdowanie się w sferze oddziaływania obiektu należy rozumieć w ten sposób, iż przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, w tym przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Organ także powołując się na orzecznictwo WSA i NSA nie uznał D. i Z. N. za strony w przedmiotowym postępowaniu wskazując, że nie wykazali interesu prawnego ani faktycznego w sprawie, a immisje pośrednie jakie powoduje linii energetyczna nie są wystarczające aby uznać ich za stronę w postępowaniu. Ponadto organ zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia... 2012 r. sygn. akt... ocenił czy D. i Z. N. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. C. z dnia... 2012 r. ustalającej lokalizację przedmiotowej inwestycji jako inwestycji celu publicznego.

Organ uznał zatem, że odwołującym się nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji Starosty Powiatu G. z dnia... 2014 r. w sprawie pozwolenia na budowę stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmiana lokalizacji słupa nr... istniejącej linii energetycznej relacji GPZ G. W. -GPZ J. (... etap) - część "C" S.A. udzielonej inwestorowi.

D. i Z. N. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. wnieśli o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7, art. 28, art. 77 i 107 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało przyjęciem przez organ, że nie są stroną postępowania i niedochowali terminu na złożenie odwołania oraz art. 138 § 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego pomimo niezaistnienia do tego przesłanek.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na normę art. 28 k.p.a. podnieśli, że swój interes prawny w przedmiotowym postępowaniu wywodzą z art. 140 Kodeksu cywilnego, ponieważ ich zdaniem inwestycja oddziałuje na nieruchomość stanowiącą ich własność, o czym świadczy chociażby fakt przebiegu modernizowanej linii energetycznej przez tą nieruchomość. Bez znaczenia jest przy tym, czy oddziaływanie przekracza dopuszczalne normy. Istotny jest bowiem sam fakt oddziaływania inwestycji w przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich, co uzasadnia konieczność zapewnieniom właścicielem działek sąsiednich udziału w postępowaniu. Zakres oddziaływania przedsięwzięcia należy badać zarówno na etapie jego realizacji, jak i późniejszej eksploatacji. Należy przy tym brać pod uwagę rzeczywisty zasięg oddziaływania, także na działki bezpośrednio niesąsiadujace z terenem inwestycji. O interesie prawnym nie decyduje bowiem fakt, że dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na drugiej działce. Zdaniem skarżących organ bezzasadnie przyjął, że nie przysługuje im przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu, co jest absurdalne, bowiem modernizowana linia elektroenergetyczna przebiega przez ich grunty. Co istotniejsze zmiana lokalizacji słupów i budowa stacji GPZ skutkować będzie istotnymi ograniczeniami w zabudowie ich nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda K.-P. wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia... 2014 r. "A" sp. z o.o. w W., reprezentowana przez adwokata W. D., wniosła o oddalenie skargi podnosząc, iż prawidłowo organ stwierdził, że odwołanie skarżących zostało wniesione po terminie, a jedyną stroną postępowania zakończonego wydaniem pozwolenia na budowę była Spółka, nie byli stronami skarżący. Termin do wniesienia odwołania, który ma charakter zawity, hipotetycznie nawet przyjmując, biegł zatem dla skarżących od daty doręczenia decyzji Spółce. Nadto Spółka podniosła z ostrożności procesowej, że kwestia braku po stronie skarżących przymiotu strony w postępowaniach dotyczących spornej inwestycji była już wielokrotnie rozpatrywana przez tutejszy Sąd (sygn. akt II SA/Bd 822/12, II SA/Bd 439/13, II SA/Bd 588/14). We wszystkich sprawach rozstrzygnięcia były dla skarżących niekorzystne, a dwa z nich są już prawomocne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Nie wszystkie jednak zarzuty skargi były zasadne.

Przedmiotem zaskarżenia stała się decyzja o charakterze procesowym, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.". Stosownie do art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:

1)

utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2)

uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3)

umarza postępowanie odwoławcze.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, ponieważ przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać z uwzględnieniem treści art. 105 k.p.a. (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 784/10, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 606/08, dostępne w CBOSA pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Natomiast stosownie do art. 105 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak możliwości załatwienia sprawy administracyjnej w przypadku braku któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1668/12, CBOSA). Elementy tego stosunku mogą mieć charakter podmiotowy albo przedmiotowy. Pierwszy z przypadków zachodzi wtedy, gdy z żądaniem występuje podmiot, któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu, drugi - gdy sprawa nie ma charakteru administracyjnego, albo gdy nastąpiło przedawnienie żądania lub gdy brak jest przedmiotu żądania (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 356/12, CBOSA).

Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego będą podobne, z tym że jej konsekwencje ograniczać się będą wyłącznie do tej fazy postępowania. Zatem w wypadku braku podmiotowego elementu stosunku materialnoprawnego, tj. w wypadku wniesienia środka odwoławczego przez osobę nie posiadającą przymiotu strony postępowania - umorzeniu podlegać będzie jedynie postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) a nie postępowanie w sprawie, tj. przed organem pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wniesienie odwołania przez osobę, nie będącą stroną w sprawie oznacza bezprzedmiotowość postępowania przed organem drugiej instancji i musi prowadzić do jego umorzenia (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 146/11; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w powołanym wyżej wyroku sygn. akt VIII SA/Wa 784/10; podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 1812/06, CBOSA).

Stwierdzić zatem przyjdzie, że ustalenie przez organ drugiej instancji, że wnoszącemu odwołanie nie przysługuje przymiot strony, uzasadnia wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. umorzenie postępowania odwoławczego.

W niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji sprowadza się zatem przede wszystkim do zweryfikowania poprawności przyjęcia przez Wojewodę K.-P., że D. N. i Z. N. nie można przyznać przymiotu strony w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia "A" Sp. z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr... istniejącej linii energetycznej relacji GPZ G. W. - GPZ J. (...) etap) - część "C" S.A. (kategoria...) na działce nr... obręb R. W., gmina R. C.

Organy administracji publicznej obowiązane są do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób odpowiadający wymogom sformułowanym przepisami k.p.a. Ogólne zasady, regulujące postępowanie wyjaśniające, dotyczą wszelkich kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym także dokonania ustaleń dotyczących kręgu stron. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne-wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel-komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz-komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., I SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131).

W postępowaniu wyjaśniającym znaczenie mają również inne zasady ogólne. W jego trakcie organy administracji publicznej, stosownie do art. 8 k.p.a., winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nadto, jak wynika z art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Zgodnie z ogólnym przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Prawo budowlane zawiera jednak szczególną definicję strony. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 z późn. zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania, stosownie do art. 3 pkt 20 ww. ustawy, rozumieć należy teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę należy zatem dokładnie określić obszar oddziaływania obiektu budowlanego, tj. terenu, na którym wskutek powstania inwestycji przepisy odrębne, w szczególności techniczno - budowlane, wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu. W tym wypadku o posiadaniu przez dany podmiot przymiotu strony decyduje zatem zaistnienie konkretnej ingerencji w sferę jego interesu prawnego. Zmiany, w szczególności zmiana możliwości zagospodarowania terenu, będącego własnością takiego podmiotu, nie mają charakteru potencjalnego, ale rzeczywisty. Celem tej regulacji było przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne inwestora jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego (por. Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, wyd. 4 z 2011 r., s. 336 i nast.).

Podkreślić także należy, że na sposób rozumienia pojęcia "obszar oddziaływania obiektu" nie pozostaje bez wpływu fakt, że dane przedsięwzięcie jest kwalifikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.). Kwestia ta odgrywa znaczenie w przypadku dużych przedsięwzięć, których oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie jest nieporównywalne w stosunku do oddziaływania standardowego obiektu budowlanego.

Istotne znaczenie dla określenia zakresu podmiotowego niniejszego postępowania może mieć również okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji obejmuje pozwolenie na realizację kolejnego z etapów zamierzenia inwestycyjnego, które nie zostało określone we wniosku jednoznacznie, Etap czwarty obejmuje budowę stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa... istniejącej linii energetycznej relacji GPZ G. W. - GPZ J. na działce nr... obręb R. W., gmina R. C.

Odnosząc się bowiem do będącej osią podnoszonych w skardze zarzutów kwestii prawidłowości ustalenia kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę realizowanej etapami dużej inwestycji budowlanej, należy przede wszystkim zauważyć, że ocena taka pozostaje w ścisłym związku z kontrolą prawidłowości zastosowania przepisów prawa budowlanego dotyczących etapowania zamierzenia budowlanego. Tylko bowiem w przypadku prawidłowego - prawem dopuszczalnego - etapowania całości zamierzenia budowlanego, krąg stron postępowania będzie mógł być oceniany w odniesieniu do danego etapu.

Organy administracji publicznej mają zatem obowiązek zbadać, jakie podmioty posiadają przymiot strony w konkretnym postępowaniu, zawiadomić je o wszczęciu postępowania (art. 61 § 1 i 4 k.p.a.), zapewnić możliwość czynnego udziału w sprawie (art. 10 § 1 k.p.a.) oraz następnie doręczyć wydane decyzje (art. 109 § 1 k.p.a.).

Uchybienie powyższym przepisom stanowi wadę kwalifikowaną skutkującą wystąpieniem przesłanki do wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wady postępowania, polegające na naruszeniu art. 10 k.p.a. mogą wywoływać różny skutek prawny. Jeżeli organy nie poczyniły ustaleń w kwestii kręgu stron, jak również nie zgromadziły na tę okoliczność odpowiednich dowodów, stan taki prowadzi do naruszenie przepisów proceduralnych - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zaś jego wystąpienie może mieć wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zgromadzony w sprawie materiał pozwala stwierdzić, że osoba (osoby), którym przysługiwał przymiot strony postępowania została bez własnej winy w nim pominięte i nie wzięły w nim udziału, uchybienie takie daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jeżeli jednak taka osoba zgłosi swój udział w postępowaniu przed jego zakończeniem decyzja ostateczną organy winny podając wszelkie niezbędne na danym etapie czynności procesowe, dla zagwarantowania jej pełnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym na skutek zgłoszonego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Nie budzi wątpliwości to, że organy administracji publicznej mogą na każdym etapie prowadzonego postępowania weryfikować interes prawny i przymiot strony podmiotów, które biorą w sprawie udział. Za każdym jednak razem w takiej sytuacji organy administracji powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające co do posiadania przez taką osobę przymioty strony w sposób szczególnie wnikliwy, rozważając wszelkie okoliczności istotne, zaś następnie bardzo dokładnie i wyczerpująco wyjaśnić, z jakich przyczyn odmawiają dalszego udziału w sprawie. Wymaga tego zasada budzenia zaufania, sformułowana w art. 8 k.p.a. Stwierdzenie, że dany podmiot - wbrew wcześniejszemu dopuszczeniu do sprawy - nie jest stroną, wymaga zatem dogłębnej analizy. Analogicznie ocena czy podmiot zgłaszający swój udział w sprawie przed jej zakończeniem, którego organ pierwszej instancji nie uznał za stronę postępowania, a który następnie po doręczeniu mu decyzji organu pierwszej instancji wniósł odwołanie faktycznie posiada czy nie przymiot strony w konkretnej sprawie administracyjnej - wymaga szczegółowej i wnikliwej analizy okoliczności i materiałów zgromadzonych w danej sprawie.

Sąd w składzie, rozpoznającym niniejszą sprawę stwierdził, że skarżona decyzja Wojewody K.-P. nie sprostała powyższym wymogom. Organ odwoławczy nie rozważył wyczerpująco wszystkich kwestii, które mają znaczenie dla prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania i stwierdzenia, czy D. N. i Z. N. posiadają taki przymiot. Umorzenie postępowania odwoławczego było zatem co najmniej przedwczesne.

Należy zaznaczyć, że dla prawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego niezbędne jest dokonanie oceny każdego elementu, który się na to zamierzenie składa. Skoro obszar oddziaływania obiektu to cały teren w jego pobliżu, gdzie na podstawie przepisów odrębnych wybudowanie tegoż obiektu wprowadzi ograniczenia w zagospodarowaniu (art. 3 pkt 20 P.b.), to należy - na podstawie stosownych przepisów - przeanalizować ograniczenia, jakie powstaną w związku z realizacją każdej części inwestycji.

Planowana inwestycja (tekst jedn.: część objęta przedmiotową decyzją) stanowi etap budowy, której nie określono precyzyjnie w decyzji ani zatwierdzonym projekcie budowlanym. W decyzji z... 2014 r. Starosta Powiatu G. wskazał, że udziela pozwolenia na inwestycję zlokalizowaną na działce nr... obręb R. W., gmina R. C. obejmującą budowę stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr... istniejącej linii energetycznej relacji GPZ G. W. - GPZ J. (... etap) cześć "C" S.A.), co wskazuje, że jest to jeden z kolejnych etapów większej inwestycji, co nie wynika jednoznacznie ze zgromadzonego materiału dowodowego. Z kolei w projekcie budowlanym, zatwierdzonym ww. decyzją na str. 6 pkt 1.1 określono przedmiot i zakres opracowania wskakując, że dokumentacja ta obejmuje II etap budowy "o roboczej nazwie tej części stacji "R." jest to część stacji przeznaczona dla "C" S.A. stacja elektroenergetyczna jest elementem sieci dystrybucyjnej... kV. Zgodnie z projektem budowlanym inwestycja ma objąć budowę budynku stacji GPZ, kontenera, stanowisko dla transformatora wraz z transformatorem o mocy... MVA, drogi, chodniki, ogrodzenie. W części elektroenergetycznej (str. 28) określono, że stacja będzie zasilana przelotowo z istniejącej linii napowietrznej... kV relacji GPZ G. W. - GPZ J. W tym celu nastąpi wymiana słupa przelotowego nr..., położonego w obrębie działki na słup odgałęźny. Wymiana słupa nie spowoduje zmiany trasy istniejącej linii (pkt 8.1). W ramach niniejszego etapu przewidziano wybudowanie rozdzielni... KV, wykonaną jako napowietrzną, dwusekcyjna, w układzie H, na konstrukcjach stalowych, wysokich. Rozdzielnia będzie powiązana z liniami wymienionymi powyżej oraz z częścią "A" i linią kablową... kV FW R. C., która jest przedmiotem oddzielnego projektu. Projekt obejmuje w zakresie obwodów wysokonapięciowych budowę: a) dwóch napowietrznych pól liniowych... kV, b) jednego napowietrznego pola liniowego kablowego... kV, c) jednego napowietrznego pola transformatorowego... kV, d) jednego napowietrznego stanowiska transformatora... kV o mocy docelowej... MVA, zamontowany zostanie transformator o mocy... MVA, (...) (pkt. 8.2).

Aby wyznaczyć obszar oddziaływania tego rodzaju przedsięwzięcia i tym samym prawidłowo ustalić krąg stron postępowania, organ administracji architektoniczno-budowlanej winien był określić zatem wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia, związane z każdym z tych elementów. Zważyć przyjdzie, że skarżący podnoszą, iż ich nieruchomość jest zabudowana między innymi budynkami mieszkalnymi, ale również stacją paliw.

Tymczasem w zaskarżonej decyzji Wojewoda K.-P. nie poddał jakiejkolwiek analizie rzeczywistego obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Nie wskazał i nie odniósł do okoliczności ninijeszej sprawy ani charakteru oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, ani właściwych w tym zakresie przepisów materialnoprawnych. Nie zostało nawet wskazane w jaki konkretnie sposób jest zabudowana i wykorzystywana nieruchomość skarżących (oznaczona nr działki...), i w jaki sposób inwestycja, mogłaby oddziaływać na możliwość jej wykorzystywania zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Skarżący już w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, powołując się na ochronę prawa własności wynikającą z art. 140 Kodeksu cywilnego, podnosili wszakże, że inwestycja ograniczy to prawo do wskazanej nieruchomości między innymi poprzez zmianę przebiegu linii energetycznej wywołaną zmianą usytuowania oraz gabarytów słupa nr... na działce... (inny rozstaw, wysokość). Te okoliczności winy zostać szczegółowo rozważone w oparciu o analizę zgromadzonego materiału dowodowego, bądź gdy jest niewystarczający jego uzupełnienie (art. 136 k.p.a.).

Podkreślenia wymaga, iż wątpliwości budzi kompletność projektu budowlanego i spełnienie wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, skoro nie zawiera informacji określających precyzyjnie zasięg oddziaływania poszczególnych elementów planowanej inwestycji, czy to elektromagnetycznego, czy to pod względem emisji hałasu. Jedynie pośrednio na podstawie przedłożonych sądowi akt administracyjnych organu pierwszej instancji (niekompletnych) można stwierdzić, że postanowieniem z dnia... 2014 r. Starosta Powiatu G. nałożył na inwestora, tj. "A" Sp. z o.o. w W., obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w toku analizy przedłożonych wraz z wnioskiem dokumentów tj.: do podania:

1)

czy oddziaływanie zaprojektowanego transformatora będzie identyczne do przyjętego w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy R. C. z dnia....2012 r.o środowiskowych uwarunkowaniach,

2)

jakie będzie oddziaływanie akustyczne na zlokalizowaną w sąsiedztwie zabudowę mieszkaniową, czy przewidywany jest ewentualny montaż ekranów akustycznych (...)

4)

czy zmiana słupa nr... spowoduje zmniejszenie odległości linii napowietrznej... kV od zabudowań zlokalizowanych na działce nr....

W piśmie z dnia... 2014 r. przedstawiciel inwestora wyjaśnił, że:

ad. 1 w decyzji środowiskowej przyjęto trzy jednostki "o mocy maksymalnej do... MVA" natomiast zaprojektowany został transformator o mocy... MVA. Oddziaływanie transformatora zależy wprost od jego mocy, więc w tym przypadku oddziaływanie zaprojektowanego transformatora będzie mniejsze od przyjętego w decyzji środowiskowej,

ad. 2 oddziaływanie akustyczne na zlokalizowaną w sąsiedztwie zabudowy nie będzie przekraczało wartości normatywnych, w związku z tym nie przewiduje się montażu ekranów akustycznych, w załączeniu przedstawiono opracowanie dotyczące oddziaływania akustycznego stacji (brak w aktach sprawy tego załącznika) (...),

ad. 4 zastąpienie istniejącego słupa nr... serii... typu... (wysokość słupa... m) projektowanym słupem nr... serii... typu... (wysokość słupa... m) zwiększy odległość między przewodami fazowymi linii... a zabudowaniami zlokalizowanymi na działce nr... w miejscowości R. W. Wymiana słupa polepszy więc odległości normowe zgodne z normą....

W istocie powyższe pismo nie wskazuje zatem zakresu elementów obszaru oddziaływania poszczególnych elementów planowanego zamierzenia na środowisko, w tym czy i w jakim stopniu będzie oddziaływać na działkę nr... stanowiącą własność skarżących. Te natomiast okoliczności maja kardynalne znacznie dla oceny czy skarżącym przysługuje przymiot stron niniejszego postępowania.

Zwrócić należy szczególną uwagę, iż w uzasadnieniu decyzji Starosty Powiatu G. nr... z dnia... 2014 r. uzasadniając przyczyny odmowy uznania skarżących za strony postępowania stwierdzono, jedynie ogólnikowo, że natężenia pola elektrycznego oraz magnetycznego oraz hałas (przy czym nie podano tu żadnych konkretnych wartości ani norm prawnych regulujących dopuszczalne normy oddziaływania) nie przekroczy wartości dopuszczalnych w środowisku oraz odpowiednich norm akustycznych. Organ powołując się na wskazaną wyżej dostarczoną przez inwestora analizę akustyczną dla przedsięwzięcia Budowa stacji... kV "B", która nie została jednak przedłożona wraz z aktami sprawy, stwierdził, iż poziom emitowanego przez... transformatory przy budynkach mieszkalnych w zabudowie zagrodowej, najbardziej zbliżonych do stacji transformatorowej będzie wynosił odpowiednio dla działki nr... -... dB (w porze dnia i nocy), a wartość ta jest niższa od dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 z późn. zm.), które określa dopuszczalny poziom hałasu w nocy na 45 dB i w dzień na 55 dB. Organ pierwszej instancji, powołując się na wykonana na potrzeby decyzji o środowiskowych uwarunkowań "Analiza Oddziaływania na Środowisko Stacji Elektroenergetycznej... kV "B"" w zakresie promieniowania elektromagnetycznego, wskazał, że potwierdziła ona że zarówno strefa ochronna I jak i II stopnia ograniczy się do terenu stacji (teren ogrodzenia) i na pewno nie wykroczy poza teren działki nr.... Oddziaływanie związane z napowietrznymi odcinkami linii (tekst jedn.: natężenie pola elektrycznego jest większe niż... kV/m) łączącymi projektowaną stacje z istniejącą linią napowietrzną... kV ograniczy się do odległości ok.... m od osi napowietrznych odcinków linii i całkowicie zmieści się w granicach działki nr.... Z analizy tej wynika, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajdująca się w odległości ok....m od terenu lokalizacji stacji (za droga wojewódzką) znajduje się w obszarach na których przebywanie nie podlega żadnym ograniczeniom. Nie zachodzi zatem konieczność utworzenia wokół stacji elektroenergetycznej obszaru ograniczonego użytkowania. Starosta stwierdził, że inwestycja projektowana jest na terenach rolniczych, a jej realizacja nie zmieni dotychczasowego ogólnego przeznaczenia terenu w bezpośrednim jej sąsiedztwie.

W ocenie Sądu, już pobieżna analiza powyższych stwierdzeń organu pierwszej instancji poddaje w wątpliwość prawidłowość jego stanowiska w zakresie przysługiwania skarżącym przymiotu stron niniejszego postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego dla inwestycji planowanej na działce nr.... Tym bardziej konieczne i wymagane, w świetle wskazanych wyżej przepisów procedury administracyjnej było szczegółowe ustalenie i zweryfikowanie przez organ odwoławczy rzeczywistego oddziaływania poszczególnych elementów planowanej inwestycji z uwzględnieniem konkretyzacji ich położenia i wielkości emisji na etapie projektu budowlanego. Analiza uzasadnienia skarżonej decyzji wskazuje, że Wojewoda K.-P. zaniedbał obowiązki w tym zakresie, całkowicie dowolnie uznając, że skarżącym nie przysługuje na tym etapie postępowania przymiot strony.

Zwrócić należy także uwagę, iż bezpodstawne jest uzasadnienie swojego braku wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych w zakresie oddziaływania planowanej i skonkretyzowanej w projekcie budowlanym inwestycji, stwierdzeniem, że D. i Z. N. nie przysługiwał przymiot strony w postepowaniach administracyjnych prowadzonych na poprzednich etapach inwestycyjnych, czyli w postępowaniu w sprawie środowiskowych oddziaływań przedmiotowego przedsięwzięcia oraz ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wskazać przyjdzie, iż mając na uwadze odmienne uregulowania prawne poszczególnych etapów procedury inwestycyjnej, zwłaszcza o takim szczególnym charakterze, nie można bez szczegółowego porównania i zweryfikowania wszelkich elementów przenosić bezrefleksyjnie ustaleń pomiędzy tymi postępowaniami. Odmiennie może kształtować się określenie szczegółowości informacji dla przedsięwzięcia koniecznych na etapie postępowań prowadzonych co do tej samej inwestycji w trybie przepisów ustawy z dnia... 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 2135 z późn. zm.), następnie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 647 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Nie można wszakże wykluczyć także i tego, że inwestor ubiegając się o udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego dokonał odstępstw od warunków określonych w tych wcześniejszych decyzjach, np. zwiększając parametry poszczególnych oddziaływań, czy tez poprzez sposób usytuowania na działce dopiero na tym etapie możliwe jest ostateczne dokonanie oceny oddziaływania na nieruchomości, w tym ewentualnie nieruchomości sąsiednie (o czym dalej będzie mowa).

Wobec powyższego okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia... 2012 r. sygn. akt... oddalił skargę D. i Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia... 2013 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego w związku z uznaniem, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji jako inwestycji celu publicznego, nie przesądza niejako "automatycznie" o tym, że nie przysługuje im przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego dla tego przedsięwzięcia.

Także stwierdzenie nawet ostateczną decyzją braku przymiotu strony w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia nie musi oznaczać, że na etapie określenia konkretnych parametrów inwestycji w projekcie budowlanym, spełniającym wymagania określone wszakże w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie okaże się, że pierwotna ocena była błędna, lub że odmienność rozwiązań może skutkować odmiennym określeniem obszaru oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji ustaleniem kręgu podmiotów, które mają interes prawny w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów ustawy Prawo budowlane. Dopiero bowiem na tym etapie następuje konkretyzacja wielu istotnych parametrów przedsięwzięcia, elementów składowych, lokalizacji na działce, zakresu oddziaływania, z uwzględnieniem przepisów techniczno-budowlanych lecz także innych norm materialnoprawnych, w tym z zakresu oddziaływania na środowisko i tereny sąsiednie.

Okoliczności te zatem winny uwzględnić organy orzekające w niniejszej sprawie.

W okolicznościach niniejszej sprawy podkreślić przyjdzie, że zgodnie z decyzją Burmistrza Miasta i Gminy R. C. z dnia... 2012 r. znak... o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego na działce nr... i... obręb R. W. gm. R. C. w zakresie budowy stacji elektroenergetycznej... KV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr... linii... kV relacji GPZ G. W. - GPZ J. oraz budowy zjazdu, planowana stacja wraz z niezbędną infrastrukturą stanowi uzupełnienie infrastruktury technicznej zespołu elektrowni wiatrowych "B". W pkt 7.2 decyzji, w zakresie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich w zakresie określenia warunków ochrony przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie wskazano, że: "oddziaływanie inwestycji w postaci promieniowania elektroenergetycznego oraz hałasu należy zamknąć w granicach działki nr... objętej inwestycją." Podkreślenia wymaga, iż na tę okoliczność zwrócił również tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku w sprawie sygn. akt..., jako jeden z istotnych elementów stanowiących podstawę stwierdzenia, że skarżącym nie przysługiwał przymiot stron w postępowaniu w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Tymczasem organ odwoławczy kwestię rzeczywistego obszaru i zakresu oddziaływania planowanego zamierzenia na otoczenie pominął, a z kolei organ pierwszej instancji zupełnie pominął to, iż nawet z treści uzasadnienia jego decyzji wynika, że co najmniej w zakresie hałasu wywoływanego przez transformatory, inwestycja będzie oddziaływała na działki sąsiednie nr... i.... Oczywistym jest w takiej sytuacji, że nieruchomości te będą znajdowały się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia - stacji elektroenergetycznej. Dla takiego stwierdzenia nie ma wszakże znaczenia, czy oddziaływanie tego przedsięwzięcia na konkretne nieruchomości będzie mieściło się w dopuszczalnych normach, czy będzie je przekraczało. Jakiekolwiek szkodliwe oddziaływanie wywołane budową planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości, mogące stanowić ograniczenie w możliwości zagospodarowania (zabudowy) lub użytkowania tej nieruchomości, daje bowiem ich właścicielom prawo do skutecznego domagania się ochrony ich praw w toku indywidualnej sprawy administracyjnej.

Wojewoda K.-P. nie zajął się również analizą wpływu na działki sąsiednie innych elementów inwestycji - stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr... istniejącej linii energetycznej. Wobec zarzutów odwołania i skargi zwłaszcza kwestia ewentualnej zmiany przebiegu linii elektroenergetycznej... KV spowodowanej zmianą lokalizacji i wymianą słupa nr..., mogący wpływać na sposób zagospodarowania chociażby części działki sąsiedniej (nr...), winien być zbadany wnikliwie.

Wypada w tym kontekście zauważyć, że w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę zagadnienia materialnoprawne mogą ściśle łączyć się z kwestiami procesowymi, w szczególności zaś od rozstrzygnięcia w zakresie przepisów prawa materialnego może zależeć prawidłowe wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu oraz kręgu stron postępowania. Część argumentów, podniesionych w odwołaniu, w wyraźny sposób porusza kwestie materialnoprawne, mogące rzutować na określenie granic obszaru oddziaływania. Rzeczą organu drugiej instancji było zatem odniesienie się do tych zarzutów albowiem mają one związek z ustaleniem kręgu stron. Bez ich rozpatrzenia umorzenie postępowania odwoławczego uznać trzeba za przedwczesne. Jeżeli nawet inne organy lub sąd w innych sprawach, nawet dotyczących wcześniejszych etapów procedury inwestycyjnej, odnosiły się do tych samych albo podobnych zarzutów, to i tak nie zwalniało go to z ponowienia tych rozważań w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Uprzednio bowiem analiza dokonywana była przez inne organy w innych warunkach.

Dodatkowo należy wskazać, iż przepisy ustawy Prawo budowlane obligowały organy do odrębnego ustalenia kręgu stron postępowania z uwzględnieniem normy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 3, niezależnie od kręgu stron postępowań toczących się na wcześniejszych etapach przedmiotowej inwestycji.

W myśl art. 5 ust. 1 Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:

1)

spełnienie wymagań podstawowych dotyczących:

a)

bezpieczeństwa konstrukcji, b) bezpieczeństwa pożarowego, c) bezpieczeństwa użytkowania, d) odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, e) ochrony przed hałasem i drganiami, f) odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii; (...)

8)

odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej;

9)

poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej.

Celem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest zawężenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę do wymienionych w tym przepisie podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z konkretnych przepisów prawa, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów w zakresie zagospodarowania ich nieruchomości. Tylko takie ograniczenia dają właścicielom, użytkownikom wieczystym i zarządcom nieruchomości położonych w sąsiedztwie planowanej inwestycji podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym z zakresu prawa budowlanego. Przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przysługuje zatem według kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, lecz dla uzyskania statusu strony tego postępowania, konieczne jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie.

Samo położenie nieruchomości w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie jest jeszcze tożsame ze znajdowaniem się tej nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. Tylko osoby, których prawo doznaje ograniczeń ze względu na realizację jakiegoś obiektu, są stronami postępowania o pozwolenie na budowę dla tego obiektu.

Jak już wyżej wskazano, organ odwoławczy ograniczył się w zasadzie do powielenia stanowiska inwestora, które z oczywistych względów nie jest obiektywne. Z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wszechstronnego ustalenai istotnych dla rozpoznania odwołania okoliczności stwierdził, że odwołanie zostało przez skarżących wniesione po terminie, niejako marginalnie i bardzo lakonicznie oceniając kwestię zasadniczą dla możliwości udziału skarżących w tym postępowaniu. Wojewoda K.-P., abstrahując od etapu niniejszego postępowania i wytycznych wynikających z przepisów regulujących jego przebieg, ograniczył się do powielenia stanowiska wyrażonego w prawomocnym wyroku WSA w B. z dnia...2013 r. sygn. akt..., którym sąd oddalił skargę D. i Z. N. na decyzję organu odwoławczego umarzającą postępowanie odwoławcze na skutek ich odwołania od decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji jako inwestycji celu publicznego. Cytując fragmenty uzasadnienia tego wyroku organ pominął odrębności zarówno formalnoprawne, jak i konieczność zweryfikowania tożsamości konkretnych parametrów planowanej inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem nakazu zgodności projektowanej inwestycji z wymogami decyzji lokalizacyjnej. Zupełnie pominął konieczność rozważenia konkretnych parametrów, rozmieszczenia, oddziaływania przedmiotowej już skonkretyzowanej w projekcie budowlanym inwestycji, mając na uwadze każdy z jej elementów. Pomimo podnoszenia przez strony w postępowaniu oraz odwołaniu oddziaływania poprzez zmianę przebiegu sieci na ich nieruchomości związaną z podwyższeniem i zmianą gabarytów słupa nr..., organ pominął konieczność zbadania czy inwestycja będzie szkodliwie oddziaływać na nieruchomość skarżących sąsiadującą np. akustycznie. W kontekście art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowalnego wszelkie szkodliwe oddziaływanie może utrudniać właścicielowi właściwe korzystanie i zagospodarowanie jego nieruchomości w przyszłości. Zwłaszcza w przypadku inwestycji, uznanych za mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, okoliczności te wymagały rozważenia w kontekście zakresu i wielkości oddziaływania oraz sposobu zagospodarowania i wykorzystania sąsiednich nieruchomości. Dopóki nie zostanie to ustalone i rozważone nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżącym przysługiwał przymiot strony w niniejszym postępowaniu czy nie.

Jeżeli budowa spornej inwestycji w tym stacji transformatorowej, spowoduje emisję hałasu na teren sąsiednich nieruchomości, w tym nieruchomości skarżących (nr działki...) - z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że o... dB, to należy przyjąć, że ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Także w świetle normy art. 28 k.p.a. nie sposób nie dostrzec, że postępowanie w sprawie budowy inwestycji dotyczy interesu prawnego właścicieli takiej nieruchomości sąsiedniej.

Z pewnością w ramach interesu prawnego właściciela nieruchomości mieści się możliwość negatywnego akustycznego czy też elektroenergetycznego oddziaływania inwestycji na teren jego nieruchomości, co nie oznacza, iż będzie mógł się on skutecznie temu sprzeciwić, jeżeli oddziaływanie będzie mieściło się w regulowanych stosownymi przepisami normach i nie naruszy jego uzasadnionych interesów znajdujących oparcie w normach prawa materialnego np. regulujących konieczność zachowania odległości konkretnej zabudowy od linii elektroenergetycznej (gdyby jej przebieg na działce nr... rzeczywiście uległ zmianie w zakresie powodującym zmianę możliwości zagospodarowania na skutek realizacji spornej inwestycji). Te kwestie należy odróżnić, co nie oznacza, że jako zgodne z przepisami prawa, można uznać w takiej sytuacji świadome niedopuszczanie do udziału w postępowaniu i odmawianie przymiotu jego strony.

Wobec takiej dowolności interpretacyjnej i niedostatecznego rozważenia czy skarżący posiadają przymiot w strony w konkretnej indywidualnej sprawie administracyjnej, należy ponownie dokonać stosownej w tym zakresie oceny.

Niezależnie od powyższego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wskazać przyjdzie, iż organ odwoławczy również przedwcześnie uznał, że odwołanie D. i Z. N. zostało wniesione po terminie. Zgodzić należy się ze stwierdzeniem, iż termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, który nie może być nie może być przedłużony. Co do zasady należy również podzielić pogląd, iż termin do wniesienia odwołania biegnie od daty doręczenia decyzji stronie, i w przypadku gdy udział w postępowaniu brała tylko jedna strona, to termin ten wyznacza data doręczenia tej stronie decyzji.

Jednakże w niniejszej sprawie, oceniając terminowość wniesienia przez skarżących odwołania od decyzji Starosty Powiatu G. z dnia... 2014 r. należy uwzględnić wcześniejszy przebieg postępowania i działania organu wobec skarżących. Bezsporna pozostaje okoliczność, iż D. i Z. N. w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, powołując się na swój interes prawny domagali się dopuszczenia ich do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Procedura administracyjna nie przewiduje formy procesowej wypowiedzi w takiej sytuacji organu o nieuznaniu podmiotów za strony postępowania, zatem organ pierwszej instancji pismem z dnia... 2014 r. (doręczonym... 2014 r.) poinformował skarżących, ze nie znajduje podstaw do uznania ich za strony postępowania dotyczącego budowy stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudowa i zmianą lokalizacji słupa nr... istniejącej linii elektroenergetycznej na działce nr... w miejscowości R. W. Jednocześnie Starosta G. pouczył, że ewentualne zarzuty z tytułu braku udziału w postępowaniu mogą skarżący podnieść w postępowaniu odwoławczym przed Wojewodą K.-P. o ile organ odwoławczy uzna zasadność przyznania im przymiotu strony oraz o tym, że w związku z powyższym zostaną poinformowani o wydaniu decyzji w I instancji, a kopia tej decyzji zostanie im przesłana.

Tymczasem w dniu... 2014 r. Starosta Powiatu G. wydał decyzję nr... o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego dla spornej inwestycji na działce nr... w miejscowości R. W. gm. R. C., którą w tym samym dniu odebrał przedstawiciel inwestora - "A" Sp. z o.o. w W., uznanego przez organ za jedyną stronę tego postępowania.

Dopiero w dniu... 2014 r. (pismem z dnia...) organ pierwszej instancji skierował do skarżących informację o wydaniu powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę, przekazując w załączeniu jej kopię. Pismo to wraz z kopią decyzji doręczono skarżącym... 2014 r. z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu... 2014 r. wnieśli za pośrednictwem organu pierwszej instancji do odwołanie Wojewody K.-P. od powyższej decyzji (data pisma oraz stempla pocztowego).

W ocenie Sądu, mając zatem na uwadze treść zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażonych w art. 7, art. 8., art. 9 k.p.a. nie można powyższego przebiegu działań i treści informacji organu pierwszej instancji interpretować w ten sposób, że odwołanie wniesione przez skarżących konsekwentnie wskazujących na swój przymiot stron postępowania, wniesione w terminie 14 dni od doręczenia im nieostatecznej wszakże decyzji organu pierwszej instancji, można traktować jako wniesione z uchybieniem terminu. To organ pierwszej instancji odmawiając im czynnego udziału w tym postępowaniu, prawidłowo pouczył, że weryfikacja tego może nastąpić w trybie odwoławczym. Nie budzi wątpliwości, że tryb odwoławczy ma pierwszeństwo przed uruchomieniem trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Wady stanowiące bowiem przesłanki czy to stwierdzenia nieważności, czy to wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, o ile zostaną stwierdzone już na etapie postępowania odwoławczego winny być wyeliminowane w tym postępowaniu. Przy hipotetycznym założeniu, że skarżącym, przysługuje jednak przymiot stron postępowania, sprzeczne z istotą, celem i zasadami postępowania administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy, byłoby odsyłanie ich na drogę odrębnego postępowania wznowieniowego. Wszakże prawidłowo organ pierwszej instancji wskazał skarżącym, że spór co do tego czy są stronami postępowania może zostać rozstrzygnięty właśnie w postępowaniu odwoławczym. Nie zostali oni pominięci poprzez niedoręczenie im decyzji organu pierwszej instancji.

Nadto zważyć należy, iż nawet gdyby uznać, jak chce tego inwestor, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem upływu 14 dni od dnia doręczenia decyzji jego pełnomocnikowi, czyli z dniem... 2014 r., to w pierwszej kolejności, zwłaszcza wobec wcześniejszych pouczeń organu administracji publicznej, organ odwoławczy winien pouczyć skarżących o możliwości i trybie zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania uchybionego bez winy odwołujących się (art. 58 i 59 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 9 k.p.a., organ ten jako adresat odwołania był obowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielić im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Ewentualnie, organ winien pouczyć o warunkach złożenia wniosku o wznowienie postępowania (na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wezwać do wyjaśnienia, czy pismo skarżących stanowić ma odwołanie (które organ uznaje za wniesione z uchybieniem terminu), czy wniosek o wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia... 2014 r.

Bez wyjaśnienia skarżącym powyższych okoliczności i umożliwienia im złożenia wniosku, który skutecznie służyłby ochronie ich interesów w toku postępowania, stwierdzenie przez organ odwoławczy wniesienia przez skarżących odwołania po terminie, należy uznać za co najmniej przedwczesne.

Odnosząc się do stanowiska w tym zakresie prezentowanego przez inwestora, i powielonego, bez odniesienia do okoliczności sprawy, przez organ odwoławczy należy zwrócić uwagę, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy radykalnie odbiegają od okoliczności faktycznych sprawy, która była rozstrzygana wskazanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009 r. sygn. II OSK 505/08. Jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia, organ pierwszej instancji w dniu 11 maja 1998 r. ustalił warunki zabudowy bez udziału skarżącego. Skarżący w czerwcu 1999 r. wszczął tryby nadzwyczajne celem wzruszenia tej decyzji. W trakcie tych postępowań pismami z grudnia 2002 r., a następnie stycznia 2006 r. domagał się doręczenia mu decyzji pierwszoinstancyjnej jako stronie postępowania. Organ... 2006 r. doręczył skarżącemu potwierdzoną kopię decyzji z dnia... 1998 r., od której to skarżący w dniu... 2006 r. wniósł odwołanie (a więc niemal po 8 latach).

Jeżeli zatem organ odwoławczy ustaliłby, że skarżący posiadają przymiot strony w przedmiotowej sprawie, to oczywistym jest, że przysługiwało im prawo do czynnego w niej udziału na wszystkich etapach (którego zostali pozbawieni bez swojej winy), w szczególności prawo wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Z akt sprawy wynika, iż organ pierwszej instancji poinformował skarżących o wydaniu decyzji z dnia... 2014 r. i doręczył im kopię decyzji... 2014 r., zatem odwołanie wnieśli w terminie 14 dni od jej otrzymania (....2014 r.). W takiej sytuacji okoliczność, że organ pierwszej instancji, odmówił podmiotom wskazującym, że sprawa dotyczy ich interesu prawnego, udziału w postępowaniu, nie może zamknąć drogi do zweryfikowania tego w trybie odwoławczym. Postępowanie administracyjne jest bowiem postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 k.p.a.), co oznacza, że strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść, w określonym przez ustawodawcę terminie, odwołanie do organu wyższego rzędu.

Nie wszystkie jednak zarzuty skargi są zasadne. W szczególności nie znajduje podstaw prawnych oczekiwanie przez skarżących, że w toku niniejszego postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji elektroenergetycznej... kV "B" wraz z przebudową i zmianą lokalizacji słupa nr... istniejącej linii energetycznej relacji GPZ G. W. - GPZ J. (...) etap) - część "C" S.A. (kategoria...) na działce nr... obręb R.W., gmina R. C. mogą kwestionować pierwotne, ich zdaniem naruszające prawo usytuowanie linii elektroenergetycznej i jej przebieg przez ich działkę nr.... Te okoliczności nie mogą być przedmiotem rozważań i oceny organów w niniejszej sprawie, która nie dotyczy, jak próbują to wywodzić skarżący, inwestycji polegającej na modernizacji, czy też przebudowy (zmiany przebiegu lub parametrów) spornej linii elektroenergetycznej na odcinku działki skarżących. Pośrednio z akt sprawy wynika, że skarżący w odrębnym postępowaniu (decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia... 2014 r. znak... odmawiająca uchylenia lub zmiany decyzji Głównego Architekta Wojewódzkiego w T. z dnia... 1987 r. w części dotyczącej działki nr... położonej w miejscowości R. W.). Wskazać również przyjdzie, iż z uwagi na zakres planowanego zamierzenia i jego poszczególnych elementów, nieuzasadnione jest wywodzenie interesu prawnego skarżących w niniejszym postępowaniu z samego tylko faktu (jak twierdzą niezgodnego z normami i przepisami prawa) dotychczasowego przebiegu linii elektroenergetycznej przez działkę nr.... Źródło tego interesu, w ocenie Sądu, może jednakże stanowić okoliczność (nieustalona właściwie przez organ), iż planowane zamierzenie i związane z nim roboty budowlane spowodują rzeczywistą (i jaką konkretnie) zmianę przebiegu linii elektroenergetycznej... kV przez teren ich działki w związku ze zmianą lokalizacji i wymianą słupa nr... na działce nr.... O ile przykładowo z norm prawa materialnego (w szczególności w zakresie oddziaływania elektroenergetycznego i magnetycznego, bądź akustycznego) będzie wynikał związany z tym inny niż dotychczas zasięg obszaru uniemożliwiający, czy też ograniczający zabudowę działki nr....

Zaskarżona decyzja została zatem wydana przedwcześnie i narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 oraz § 3, a także art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Uchybienia te mogły w istotny sposób wpłynąć na treść rozstrzygnięcia, a zatem zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy rozważy wszystkie okoliczności, mające wpływ na ustalenie czy D. i Z. N. służy przymiot strony w postępowaniu, uwzględniając wskazania, wynikające z rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.

O kosztach postępowania, z uwagi na jego wynik, Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 ww. ustawy, zasądzając od organu administracji publicznej na rzecz skarżących solidarnie zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego, na które złożyły się tj. wpis od skargi w wysokości 500 zł, koszty zastępstwa radcowskiego 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.) oraz uiszczonej opłaty skarbowej 34 zł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.