Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 643672

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 14 czerwca 2010 r.
II SA/Bd 149/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.).

Sędziowie WSA: Grażyna Malinowska-Wasik, Renata Owczarzak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Komendanta (...) Policji w B. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne:

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta (...) Policji w T. z dnia (...) r., nr (...)

2.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) listopada 2009 r., nr (...) Komendant Miejski Policji w (...) skierował T. B. na badania psychologiczne, wskazując, iż w okresie od dnia (...) sierpnia 2008 r. do (...) maja 2009 r. skarżący dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego za co otrzymał łącznie (...) punktów.

W odwołaniu od powyższej decyzji T. B. wskazał, iż nie kwestionuje ustaleń organu w zakresie otrzymanej liczby punktów karnych. Podniósł, iż ze względu na dużą liczbę nazbieranych punktów karnych w czerwcu zgłosił się na Komendę Policji w (...), gdzie dowiedział się, że w chwili obecnej ma (...) punktów karnych. W wyliczeniu tym nie uwzględniono wykroczeń z fotoradarów - (...).05 i (...).05 w (...) oraz (...).03. w T., o których skarżący dowiedział się dopiero w lipcu. W dniu (...) czerwca skarżący odbył kurs w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w (...) - zmniejszając w ten sposób liczbę przyznanych mu punków karnych o 6 punktów. W związku z powyższymi okolicznościami skarżący stwierdził, iż faktyczna sekwencyjna zmiana punktów na jego koncie była następująca: (...) punktów (początek czerwca) - 6 punktów ((...).06.09) + (...) punkty ((...).07.09) + (...) punkty ((...).07.09) + (...) punkty ((...).07.09) = (...) punkty ((...).07.09). Skarżący podniósł, iż w wyniku niedoskonałości systemu ewidencji i rejestracji polegającym na naliczaniu punktów z kilkumiesięcznym opóźnieniem nie potrzebnie wydał (...) zł na kurs doszkalający, na który poświęcił dzień wolnego.

Decyzją z dnia (...) grudnia 2009 r., nr (...) Komendant Wojewódzki Policji w (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, iż nie ulega wątpliwości, iż skarżący w okresie jednego roku przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym jest mowa o przekroczeniu przez kierującego pojazdem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli o punktach przypisanych kierowcy, a nie o punktach wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wprawdzie w § 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998; ze zm.), wskazano, że osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach ostatecznych lub tymczasowych dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom, niemniej z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika, aby takie zaświadczenie lub informacja były wiążące dla organów administracji prowadzących postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na egzamin prowadzących postępowanie administracyjne w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikację do kierowania pojazdami. Ponadto organ II instancji zwrócił uwagę, że skarżący wiedział ile punktów przyznano mu za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Informacja ta jest bowiem zawarta w formularzu mandatu karnego. Dodał, iż fakt odbycia szkolenia nie może powodować zmniejszenia liczby otrzymanych przez niego punktów, gdyż juz przed rozpoczęciem szkolenia przekroczył liczbę 24 punktów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...) na powyższą decyzję T. B. powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, wskazując, iż po uzyskaniu w jednostce Policji w (...) informacji o otrzymaniu w ciągu roku (...) punktów karnych niezwłocznie odbył kursu doszkalający aby zmniejszyć liczbę punktów. Dopiero po odbyciu tego kursu, dowiedział się, iż otrzymał mandat i punkty karne za przekroczenie prędkości do którego doszło w dniach (...).05.09 r., i (...).05.2009 r. w (...) oraz (...).03.09 r. w T. Ponownie podniósł, iż w tej sytuacji decydująca powinna być data, w której uzyskał informację o ukaraniu go mandatem i punktami karnymi, nie zaś dzień, w którym fotoradar zarejestrowały wykroczenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania.

Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący w okresie jednego roku otrzymał łącznie (...) punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestię sporną stanowi natomiast to czy w momencie przystąpienia do szkolenia ((...).06.2009 r.), mającego zmniejszyć liczbę punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, skarżący przekroczył liczbę 24 punktów, a zatem czy zachodziła negatywna przesłanka do zmniejszenia mu liczby punktów, o której mowa w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998; ze zm.). Zgodnie bowiem z wyżej wskazanym przepisem odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęcie dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.

Wątpliwości powyższe wynikają z tego, iż w świetle twierdzeń skarżącego z uzyskanej przez niego w czerwcu informacji w jednostce Policji wynikało, że w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego miał wpisanych tylko (...) punktów, zaś (...) punktów z wykroczeń popełnionych w dniach (...) marca 2009 r., (...) i (...) maja 2009 r. zostało mu przypisane dopiero w lipcu 2009 r., a zatem już po odbyciu kursu.

Istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przy zastosowaniu § 8 ust. 6 rozporządzenia (cyt. wyżej) należy brać pod uwagę datę wprowadzenia informacji do ewidencji czy też datę dopuszczenia się przez sprawcę naruszeń przepisów ruchu drogowego.

Dokonując wykładni § 8 ust. 6 rozporządzenia nie można uciec od analizy przyjętych w ustawie o ruchu drogowym i rozporządzeniu uregulowań dotyczących naruszania przepisów ruchu drogowego i konsekwencji takich naruszeń. Prawodawca przyjął w nich rozwiązanie, w którym dokonanie wpisów ostatecznych do ewidencji następuje wówczas, gdy zostaną one stwierdzone prawomocnymi orzeczeniami sądowymi lub mandatami karnymi. Dopuszcza się również możliwość dokonania, w pewnych przypadkach, wpisu tymczasowego, który zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia prawomocnym orzeczeniem (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Dokonanie wpisu tymczasowego ma ten skutek, że pomimo, iż fakt naruszenia przepisów ruchu drogowego nie został ostatecznie stwierdzony, ma on, w pewnych przypadkach takie samo znaczenie, jak wpis ostateczny.

Również w § 8 ust. 6 rozporządzenia przyjęto rozwiązanie, że nie jest możliwe zmniejszenie liczby punktów w związku z odbytym szkoleniem wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, uniemożliwiając tym samym skorzystanie z takiej możliwości osobom, w przypadku których naruszenie przepisów ruchu drogowego było bezsporne lub wobec których prowadzone jest postępowanie zmierzające do prawomocnego stwierdzenia tego faktu. Powyższe musi jednak wynikać z dokonanych w ewidencji wpisów, tylko w taki bowiem sposób można ustalić sumę znajdujących się tam punktów, przy czym ustalenie to winno być dokonane według stanu na dzień, w którym kierowca uczestniczył w szkoleniu. Przyjęcie odmiennej interpretacji cytowanego przepisu byłoby równoznaczne z akceptacją takiego stanu rzeczy, w którym kierowca, chcący uczestniczyć w szkoleniu znajdowałby się w stanie niepewności co do swojej sytuacji, a w tym możliwości podjęcia skutecznych działań mających na celu jej zmianę. Należy bowiem zauważyć, że w takim przypadku ani treść informacji czy zaświadczenia o wpisach ostatecznych i tymczasowych, o których mowa w § 9 rozporządzenia, ani fakt odbycia szkolenia nie dawałyby gwarancji co do usunięcia wpisanych do ewidencji punktów. Powstaje przy tym wątpliwość, przez jak długi okres czasu komendant wojewódzki Policji mógłby zwlekać z usunięciem punktów z ewidencji w trybie § 8 rozporządzenia, nie mając jeszcze informacji o dokonanym naruszeniu prawa (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Sąd nie znajduje w przepisach o ruchu drogowym odpowiedzi na tak postawione pytanie, co również wskazuje na wadliwość przyjętej przez skarżącego wykładni ww. przepisów.

Stanowisko takie znajduje też oparcie w fakcie, że ustawodawca nie wprowadził rozwiązania umożliwiającego cofnięcie skutku wynikającego z faktu odbycia szkolenia w sytuacji, gdyby już po usunięciu punktów z ewidencji okazało się, że kierowca dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego przed rozpoczęciem szkolenia. Takie uregulowanie byłoby logiczne w sytuacji, gdyby wolą prawodawcy było, aby to właśnie sama data dokonania naruszenia, nie zaś ilość wpisanych do ewidencji punktów, decydowało o możliwości zmniejszenia ilość punktów.

Trzeba przy tym zauważyć, że w omawianym przepisie § 8 ust. 6 rozporządzenia, wyraźnie wskazano, że chodzi o "sumę punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo", co oznacza, iż o możliwości braku odliczenia punktów decyduje przekroczenie liczby 24 punktów wskutek ich "wpisania" do rejestru, nie zaś ich "przypisania" za popełnione naruszenie przepisów. Konstrukcję "przypisania" przewiduje zupełnie inny przepis art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, lecz odnosi się to do innej sytuacji, polegającej na tym, że fakt naruszenia przepisów o ruchu drogowym, powoduje automatyczne "przypisanie" sprawcy określonej ilości punktów karnych i w przypadku przekroczenia ich ilości określonej w przepisach ww. ustawy, ponosi on określone w niej konsekwencje, niezależnie od momentu wpisania punktów do rejestru.

W końcu należy stwierdzić, że przyjętej przez Sąd interpretacji wymaga konstytucyjna zasada równości obywateli wobec prawa, przeciwne bowiem stanowisko prowadziłoby do różnicowania sytuacji prawnej osób znajdujących się w określonym, tym samym stanie faktycznym w zakresie możliwości odliczania punktów karnych.

Analogiczne do przyjętego przez Sąd stanowiska przyjął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 27 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 533/06.

W tym stanie rzeczy należało uznać, iż organy administracji błędnie przyjęły, iż decydujące znaczenie przy stosowaniu § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia będzie miała data dopuszczanie się przez skarżącego naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie zaś data wprowadzenia informacji do ewidencji.

Podnieść należy również, iż organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do twierdzeń skarżącego, iż informacja o wykroczeniach popełnionych w dniach (...) marca 2009 r., (...) i (...) maja 2009 r. została wprowadzona do ewidencji już po odbyciu przez skarżącego szkolenia. Z akt administracyjnych nie wynika by organ dokonywał jakichkolwiek ustaleń co do tego ile punktów skarżący miał wpisanych do ewidencji w dniu przystąpienia do szkolenia. Ustalenia te zaś, w świetle argumentacji Sądu, mają decydujące znaczenia przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. Tym samym należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, bez wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całokształtu materiału dowodowego, a zatem z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.