II SA/Bd 1366/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2696737

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2019 r. II SA/Bd 1366/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.).

Sędziowie WSA: Jarosław Wichrowski, Asesor Katarzyna Korycka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Wojewody z dnia (...) października 2018 r. nr (...) w przedmiocie statusu osoby poszukującej pracy oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...).07.2018 r., nr: 2223/mapiat/07/18 Prezydent M. B., działając na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2, ust. 4b pkt 2, ust. 4c ustawy z dnia (...) kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) w sprawie utraty statusu osoby poszukującej pracy, pozbawił R. L. statusu osoby poszukującej pracy z dniem (...).07.2018 r., ponieważ nie stawił się on w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.

Od wyżej opisanej decyzji R. L. wniósł odwołanie i w oparciu o art. 33 ust. 4a pkt 2, ust. 4b pkt 2, ust. 4c z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wniósł o przywrócenie statusu osoby poszukującej pracy, utraconego na podstawie decyzji z dnia (...) lipca 2018 r.

Skarżący podniósł, że jest osobą niewidomą, a na procesji B. C. uległ wypadkowi połamania obu rąk. Nie miał możliwości powiadomienia Urzędu Pracy z uwagi na niepełnosprawność. Jego zdaniem, "nie można na podstawie jednego braku obecności w Urzędzie Pracy skreślać osobę niepełnosprawną".

Wskazał też, że w Urzędzie Pracy jest zarejestrowany od 2016 r. a ostatnia rejestracja jest datowana na (...).06.2017 r.

Wojewoda K. - P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia (...) października 2018 r., nr: (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, iż R. L. w trybie art. 2 ust. 1 pkt 22 cytowanej ustawy od dnia (...).06.2017 r. został przyznany status osoby poszukującej pracy. Tego dnia, strona została poinformowana przez Powiatowy Urząd Pracy w B. o prawach i obowiązkach osoby posiadającej status poszukującej pracy, co potwierdziła poprzez złożenie podpisu pod kartą określającą uprawnienia i obowiązki osoby ubiegającej się o status osoby poszukującej pracy, znajdujący się w aktach sprawy.

Wskazano też, że R. L. został wyznaczony w dniu (...).04.2018 r. termin stawienia się w urzędzie pracy na dzień (...).07.2018 r., co potwierdza podpis strony w karcie rejestracyjnej osoby poszukującej pracy pod datą wyznaczonego terminu stawienia się w organie zatrudnienia. Jednakże we wskazanym terminie, w siedzibie PUP w B. strona się nie stawiła i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa.

R. L. przyczynę swojego niestawiennictwa podniósł dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dołączając dokumentację medyczną potwierdzającą uraz rąk w dniu (...).05.2018 r. oraz zaświadczenie lekarskie wykluczające stawiennictwo w Sądzie Rejonowym w B. oraz twierdząc, że nie miał możliwości powiadomienia urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa w 7 dniowym terminie, z uwagi na niepełnosprawność.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego bezspornym jest, że organ zatrudnienia wiedzę o przyczynie nie stawienia się strony w urzędzie pracy uzyskał po prekluzyjnym 7 dniowym terminie określonym przepisem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zatem oprócz tego, że strona nie zgłosiła się w urzędzie pracy w prawidłowo wyznaczonym terminie, nie powiadomiła również w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, co powoduje, że po upływie tego terminu uprawnienie do dokonania czynności wygasło, a jej dokonanie dopiero w odwołaniu od zaskarżonej decyzji jest pozbawione skutków prawnych.

Wobec powyższego, podana przez odwołującego się przyczyna niestawiennictwa w urzędzie pracy, choć ważna dla strony, zważywszy na obowiązek informowania urzędu pracy w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, nie może podlegać ocenie organu odwoławczego i nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji, ponieważ niezbędne jest dopełnienie tego obowiązku poprzez poinformowanie organu zatrudnienia w jakikolwiek sposób np. telefonicznie, czy pocztą elektroniczną, w terminie 7 dni o przyczynie swojego niestawiennictwa, także przy pomocy osób trzecich. Uraz rąk Pana R. L. nastąpił (...).05.2018 r., a termin stawiennictwa został wyznaczony na dzień (...).07.2018 r. W ocenie organu odwoławczego nic nie stało na przeszkodzie, by strona w sposób, który wskazała podczas rejestracji jako osoba poszukująca pracy (pocztą elektroniczną, pocztą tradycyjną, czy telefonicznie, z której to formy kontaktu jak wynika z akt sprawy Pan R. L. wcześniej korzystał) poinformowała urząd pracy o swojej niedyspozycji zdrowotnej. Strona uczyniła to dopiero w momencie otrzymania decyzji organu o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy. Takie działanie jest spóźnione i wyczerpuje przesłanki określone w przywołanym wyżej przepisie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co nakazuje organowi w sytuacji, gdy są one spełnione pozbawić bezrobotnego statusu osoby poszukującej pracy i umożliwia ponowną rejestrację w urzędzie po 120 dniach. Niestawiennictwo w określonym ustawowo czasie i nie podanie w ciągu 7 dni uzasadnionej przyczyny swojej absencji, w kontekście pouczeń, z których treścią odwołujący się został zapoznany, zdaniem Wojewody należy rozumieć jako brak staranności, jakiej można wymagać od osoby poszukującej pracy należycie dbającej o swoje interesy.

W skardze do Sądu R. L. zarzucił rozstrzygnięciu organu odwoławczego naruszenie art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265 z późn. zm.) i wniósł o jej uchylenie oraz przywrócenie statusu osoby poszukującej pracy.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie skarżący przyznał, że zgadza się z uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego, lecz nie może pogodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, która potraktowała go za osobę wykluczoną, a złożone wyjaśnienia, uznano za bezzasadne.

Skarżący przedstawił w dalszej treści skargi przebieg dotychczasowej drogi zawodowej wskazując, iż po redukcji etatów w ostatnim miejscu pracy stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu, dlatego został bez pracy, jednak cały czas zarejestrowany był w Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca pracy. Tak było do (...).07.2018 r., kiedy decyzją Prezydenta M. B., na wniosek Urzędu Pracy w B. został pozbawiony tego statusu.

Skarżący oświadczył, że zdaję sobie sprawę, iż nie dopełnił kilku formalności ale uważa, że powstałe uchybienia są w części usprawiedliwione, dołączając dowody na tę okoliczność.

Skarżący powołał się na "Konwencję Osób Niepełnosprawnych", która - jak wskazał - gwarantuje szczególne traktowanie przez instytucje i urzędy oraz w jego przekonaniu, usprawiedliwia jednorazową absencję osoby niepełnosprawnej w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Wojewody K. - P. z dnia (...) października 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia (...) lipca 2018 r. w przedmiocie utraty przez R. L. statusu osoby poszukującej pracy, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu, który uzasadniałby jej uchylenie.

Podstawę prawną orzekania organów administracji w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265), zwanej dalej: "ustawą". W art. 2 ust. 1 pkt 22 ustawy zawarto definicję legalną osoby poszukującej pracy. W świetle tego przepisu jest nią osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1-3, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, poszukująca zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub innej formy pomocy określonej w ustawie, zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Status osoby poszukującej pracy jest zatem w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Konsekwentnie do tego trzeba przyjąć, iż nie każdy podmiot, który pragnie znaleźć pracę, będzie posiadał taki status w rozumieniu prawa.

Istota uprawnień osoby poszukującej nie wynika z samego faktu poszukiwania lepszego źródła dochodów, lecz ustawodawca wiąże te uprawnienia z określonymi warunkami i stosowną aktywnością osoby w przezwyciężaniu sytuacji, w jakiej się znalazła (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 marca 2010 r., IV SA/Gl 716/09).

Zgodnie z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy, starosta pozbawia osobę zarejestrowaną statusu poszukującego pracy, jeśli poszukujący pracy nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, który został ustalony między poszukującym pracy a tym urzędem i nie powiadomił w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Oznacza to, że ustawodawca nałożył na osoby zarejestrowane jako poszukujące pracy obowiązek kontaktowania się z urzędem, by potwierdzać swoje zainteresowanie pomocą określoną w powołanej ustawie.

Podkreślić należy, że sformułowanie przepisu art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy ("starosta pozbawia", a nie "starosta może pozbawić") jednoznacznie wskazuje na to, że decyzja starosty o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy nie należy do decyzji uznaniowych.

W przypadku ziszczenia się przesłanek przewidzianych w tym przepisie, starosta ma obowiązek wydać decyzję o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy, zatem kluczowym jest rozstrzygnięcie, czy faktycznie w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki uprawniające organ do zastosowania art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy.

W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Nie ulega wątpliwości, że R. L. w trybie art. 2 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia (...) kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, od dnia (...).06.2017 r. został przyznany status osoby poszukującej pracy. W tym też dniu skarżący potwierdził (k. 3 akt administracyjnych), że został poinformowany przez Powiatowy Urząd Pracy w B. o prawach i obowiązkach osoby posiadającej status poszukującej pracy. Bezsporne jest także, że skarżący własnoręcznym podpisem w dniu (...) kwietnia 2018 r. potwierdził na Karcie realizacji indywidualnego planu działania, że został poinformowany o kolejnym terminie stawienia się w PUP wyznaczonym na (...) lipca 2018 r. Pomimo tych okoliczności, we wskazanym terminie w siedzibie PUP w B. strona się nie stawiła i nie powiadomiła w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Nie uczyniła tego, w imieniu skarżącego np. jego żona. Przyczynę swojego niestawiennictwa R. L. wyjaśnił dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dołączając dokumentację medyczną potwierdzającą uraz rąk w dniu (...).05.2018 r. oraz zaświadczenie lekarskie wykluczające stawiennictwo w Sądzie Rejonowym w B. oraz twierdząc, że nie miał możliwości powiadomienia urzędu pracy o przyczynie niestawiennictwa w 7 dniowym terminie, z uwagi na niepełnosprawność.

Mając na uwadze powyższe oraz odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że jakkolwiek przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 u.p.z. dopuszcza możliwość niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie, to na poszukującym pracy spoczywa wówczas obowiązek usprawiedliwienia niestawiennictwa, poprzez wskazanie uzasadnionej przyczyny w okresie 7 dni. Do organu administracji należy bowiem wyznaczenie terminu stawienia się w jego siedzibie oraz dopilnowanie realizacji tego obowiązku, natomiast na poszukującym pracy ciąży obowiązek stawiennictwa w siedzibie organu zatrudnienia, a w przypadku niemożności wypełnienia tego obowiązku - jest zobowiązany do wskazania w zawitym terminie uzasadnionej przyczyny tego niestawiennictwa. W oparciu o przedłożone przez stronę wyjaśnienia i dokumenty organ administracji uznaje bądź nie uznaje przedłożone wyjaśnienia za wystarczające.

Jakkolwiek uraz rąk skarżącego nastąpił w dniu (...).05.2018 r., a termin stawiennictwa został wyznaczony na dzień (...).07.2018 r., to słuszne jest twierdzenie organu odwoławczego, że nic nie stało na przeszkodzie, by strona w sposób, który wskazała podczas rejestracji jako osoba poszukująca pracy (pocztą elektroniczną, pocztą tradycyjną czy telefonicznie, z której to formy kontaktu jak wynika z akt sprawy skarżący wcześniej korzystał), poinformowała urząd pracy o swojej niedyspozycji zdrowotnej, natomiast skarżący uczynił to dopiero w momencie otrzymania decyzji organu o pozbawieniu statusu osoby poszukującej pracy, a takie działanie jest spóźnione i wyczerpuje przesłanki określone w przywołanym wyżej przepisie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co nakazuje organowi w sytuacji, gdy są one spełnione pozbawić bezrobotnego statusu osoby poszukującej pracy i umożliwia ponowną rejestrację w urzędzie po 120 dniach.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ zatrudnienia, wyznaczając poszukującemu pracy termin wizyty w powiatowym urzędzie pracy, nie tylko działa w celu aktywizacji takiej osoby (której głównym celem jest znalezienie zatrudnienia), ale także weryfikuje jego gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia albo innej pracy zarobkowej. Samo zatem pozostawanie bez pracy nie oznacza jeszcze, że osoba taka korzysta ze statusu poszukującego pracy, bowiem konieczna jeszcze jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. Bezrobotny, zainteresowany uzyskaniem pracy, musi więc stawić się w powiatowym urzędzie pracy - co jest jego obowiązkiem - aby wykazać swą dyspozycyjność, by organ zatrudnienia mógł ocenić jego gotowość i zdolność do podjęcia pracy. Przed rejestracją, skarżący wykonywał zawód mechanika samochodowego (v. karta rejestracyjna).

W niniejszej sprawie, jak to wyżej wykazano, skarżący nie wykazał tej dyspozycyjności. Co prawda ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy", jednak takiego wymogu z pewnością nie można utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy. Niewątpliwie osoba dążąca do uzyskania statusu poszukującego pracy w chwili rejestracji musi wprost (a nie w sposób tylko dorozumiany) i w konkretnej formie (podpisanie w obecności urzędnika formuły oświadczenia znajdującego się na karcie rejestracyjnej) uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Skoro skarżący nie stawił się na umówione spotkanie, to w jego interesie leżało przekonujące wskazanie uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa i wykazanie, że dołożył on należytej staranności, by stawić się w uzgodnionym terminie w urzędzie pracy.

Tymczasem również i temu wymogowi strona nie zadośćuczyniła, gdyż organ zatrudnienia wiedzę o przyczynie nie stawienia się strony w urzędzie pracy uzyskał po prekluzyjnym 7 dniowym terminie określonym przepisem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przywołanym na wstępie. Strona nie zgłosiła się w urzędzie pracy w prawidłowo wyznaczonym terminie, jak również nie powiadomiła w terminie 7 dni o przyczynie niestawiennictwa, co powoduje, że po upływie tego zawitego terminu, uprawnienie do dokonania czynności wygasło, a jej dokonanie dopiero w odwołaniu od decyzji organu I instancji jest bezskuteczne. Podniesiona przyczyna niestawiennictwa w urzędzie pracy, choć istotna dla skarżącego, to jednak zważywszy na obowiązek informowania urzędu pracy w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa, nie mogła podlegać ocenie organu odwoławczego i wpływać na rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji.

Mając na uwadze, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, a następnie w sposób niewadliwy dokonały jego subsumpcji do ustalonych w ustawie przesłanek utraty statusu osoby poszukującej pracy, brak jest podstaw by przyjąć, że proces decyzyjny stosowania tych regulacji przebiegł nieprawidłowo i zarazem, aby wieńcząca go zaskarżona decyzja była wadliwa.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.