Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2008030

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy
z dnia 13 stycznia 2016 r.
II SA/Bd 1000/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Klotz.

Sędziowie WSA: Elżbieta Piechowiak (spr.), Joanna Brzezińska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "F." Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia (...) czerwca 2015 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Izby Celnej w T. w dniu (...) roku wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia spółce F. z siedzibą w W. (skarżącej spółce) zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (...), udzielonego spółce decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w B. z (...), nr (...). Postępowanie zostało wszczęte w związku z kontrolą w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych w punkcie gier o nazwie (...), w wyniku której organ ustalił, iż zlokalizowany w powyższym punkcie gier automat do gier (...), nr fabr. (...), nr rej. (...) umożliwia grę za stawki wyższe niż 0,50 zł, co stanowiło naruszenie art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. Takie samo ustalenie organ poczynił w związku z kontrolą przeprowadzoną w punkcie gier p.p.h.u. (...) (automaty do gier (...), nr fabr. (...), nr rej. (...) i (...), nr fabr. (...), nr rej. (...)) oraz w punkcie gier o nazwie (...) (automat do gier (...), nr fabr. (...), nr rej. (...)).

Decyzją z dnia (...), nr (...), Dyrektor Izby Celnej w T. cofnął w całości zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (...) udzielone przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzja z dnia (...), nr (...). W uzasadnieniu decyzji organ powołał treść art. 129 ust. 1, art. 129 ust. 3 i art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, stwierdzając, iż w sprawie zakwestionowane przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego w B., a następnie poddane ocenie jednostki badającej automaty do gier o niskich wygranych nie spełniają kryteriów wynikających z przywołanych przepisów. Z uwagi na fakt, że podstawą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o grach hazardowych, organ dokonał szerokiej analizy charakteru przepisów zawartych w u.g.h., stwierdzając ich nietechniczny charakter, a w związku z tym konieczność ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie.

Pismem z dnia (...) skarżąca spółka, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w T., formułując zarzuty skupiające się na zakwestionowaniu statusu Izby Celnej w P. i Izby Celnej w B. jako jednostek badających uprawnionych do prowadzenia badań technicznych automatów, oraz wskazaniu, iż przepisy art. 129 ust. 3 i 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE i jako takie, w kontekście ich nienotyfikowania Komisji Europejskiej, nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia w sprawie.

Decyzją z dnia (...), nr (...), Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję własną z (...). W uzasadnieniu decyzji organ potwierdził prawidłowość stanowiska powziętego w rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnym, wyjaśniając, iż stwierdzone okoliczności ustalone zostały na podstawie przeprowadzonych przez funkcjonariuszy celnych czynności kontrolnych w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych dokonanych we wskazanych punktach gier, a ponadto opinie z badania sprawdzającego jednostki upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, o której stanowi przepis art. 23b ustawy o grach hazardowych. Organ odwoławczy wskazał, że badane automaty posiadają funkcję SG ("Super Gry") umożliwiającej uzyskanie wygranej znacznie powyższej ustawowego limitu jednorazowej wygranej. Stwierdził, iż jako niedozwolony ocenić należy mechanizm przelewania punktów z licznika "Kredyt" do licznika "Bank" celem kontynuowania gry za wyższe niż dopuszczalne stawki; że - zgodnie z opinią jednostki badającej - automaty nie spełniają m.in. warunku ochrony przed możliwością modyfikacji oprogramowania, co pozwalało urządzającemu gry na zmianę wysokości stawki za grę; oraz że ustalenia jednostki badającej potwierdził biegły sadowy przy Sądzie Okręgowym w B. dr inż. A. C. w opinii dotyczącej automatów (...), nr (...) oraz (...), nr (...). W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, iż badania automatów przeprowadziły upoważnione do tego przez Ministra Finansów jednostki badające: Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. i P.; że upoważnienia tych jednostek zostały wydane w oparciu o właściwą podstawę prawną i ze wskazaniem zakresu upoważnienia; oraz że, na gruncie obowiązujących przepisów prawa, nie zachodzi konieczność legitymowania się przez jednostkę badającą akredytacja dotyczącą badań automatów do gier o niskich wygranych. Odnośnie zarzutu, iż zastosowane w sprawie przepisy są przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE, organ odwoławczy odmówił mu zasadności, przedstawiając analizę przepisów art. 129 ust. 3 i 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych potwierdzającą pogląd o braku ich technicznego charakteru.

Pismem z dnia (...) spółka zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:

1.

naruszenie art. 23f ust. 1 i ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 i ust. 5 pkt 1 oraz ust. 6 i art. 129 ust. 3, art. 2 ust. 3 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych (dalej "u.g.h.") w zw. z art. 12 ust. 2 i ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (dalej "nowelizacja u.g.h.") oraz w zw. z art. 2 pkt 3. art. 15 ust. 2 pkt 3, art. 15 ust. 6, art. 16 ust. 2 pkt 5, ust. 3 i ust. 4 ustawy o systemie zgodności, jak również art. 5 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 polegające na wadliwym przyjęciu, że pomimo braku przedstawienia Ministrowi Finansów certyfikatu akredytacji łączącego się tematycznie z badaniami urządzeń mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, jakimi są automaty do gier, w tym o niskich wygranych, Izba Celna w P. i Izba Celna w B. zachowały status jednostek badających;

2.

naruszenie art. 121 § 1, art. 124, art. 187 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej przez brak podania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak organ rozumie pojęcie "stawki za udział w jednej grze" w sytuacji występujących trudności w jego interpretacji;

3.

naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 18 ust. 1 u.g.h. i art. 2 oraz art. 22 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, iż przytoczone wyżej pojęcie oznacza wszelkie wartości podlegające ryzyku w trakcie jednej gry;

4.

naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 22 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że jednorazową wygraną jest suma szeregu jednorazowych wygranych osiągniętych w wyniku rozegrania szeregu każdorazowo odpłatnych gier z niezdatnym każdorazowo do przewidzenia wynikiem każdej z tych gier;

5.

naruszenie art. 34, 36, art. 49 i art. 56 TFUE w zw. z art. 9 oraz art. 91 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 9 i 91 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie środka w postaci cofnięcia zezwolenia jako środka niewspółmiernie dolegliwego i ograniczającego swobody przedsiębiorczości;

6.

naruszenie art. 129 ust. 3 u.g.h. w zw. z art. 23a ust. 7 u.g.h. i art. 23b ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 11 i art. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 8 ust. 1 u.g.h., poprzez błędne przyjęcie, że art. 129 ust. 3 i art. 138 ust. 3 u.g.h. nie są przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE;

7.

naruszenie art. 187 i art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez oparcie się organu odwoławczego na opiniach Izb Celnych w P. i B. w sytuacji, gdy nie mają one potwierdzonych akredytacją kompetencji do przeprowadzania badań przedmiotowych urządzeń;

8.

naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez brak pozytywnego ustosunkowania się do przedstawionych przez skarżącą wniosków dowodowych.

Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu elektronicznego wygenerowanego ze strony internetowej Najwyższej Izby Kontroli na okoliczność potwierdzenia, że przed utworzeniem Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych nie zostały przeprowadzone analizy pomocne w zakresie oszacowania problemu związanego z udziałem obywateli w grach hazardowych, na okoliczność potwierdzenia braku istotnego problemu społecznego związanego z udziałem społeczeństwa w grach hazardowych ze względu na małe środki finansowe przeznaczone na realizację zadań ustawowych Funduszu, oraz na okoliczność, że w 2011 r. z uzależnienia od hazardu leczyło się 3278 osób, co świadczy o marginalności problemu uzależnienia od hazardu. Spółka wniosła ponadto o zwrócenie się przez WSA w Bydgoszczy do TSUE o orzeczenie w trybie prejudycjalnym w przedmiocie wykładni art. 56 TFUE w zw. z art. 52 ust. 1 i art. 62 TFUE w kontekście stosowania art. 138 ust. 3 i art. 129 ust. 3 u.g.h. oraz zwrócenie się do TSUE z pytaniem prawnym, czy przepis art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE powinien być interpretowany w ten sposób, że do przepisów technicznych należy przepis krajowy określający immanentne cechy automatu o niskich wygranych jako produktu wytwarzanego przemysłowo, tj. wymagane cechy w postaci parametru technicznego limitowanej kwotowo stawki za udział w jednej grze oraz parametru technicznego limitowanej kwotowo jednorazowej wygranej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu (...) pełnomocnik organu wniósł o oddalenie określonego w skardze wniosku dowodowego. Sąd postanowieniem wydanym na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił przedmiotowy wniosek dowodowy wskazując, że wydruki publikacji ze stron internetowych nie mają waloru dokumentu, a poza tym nie są przydatne do dokonania wykładni prawa przynależnej sądowi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej powoływana jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza też nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.)

Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż orzekający w obu instancjach organ celny prawidłowo ustalił stan faktyczny oraz prawny sprawy, a wydane przez niego decyzje nie naruszają przepisów prawa materialnego ani proceduralnego. Wniesiona skarga nie zasługuje więc na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia (...), nr (...), utrzymująca w mocy decyzję własną organu z dnia (...), nr (...) o cofnięciu zezwolenia, udzielonego Spółce F., na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (...). Skarżąca spółka zarzuca zaskarżonej decyzji oparcie jej na błędnie zinterpretowanych i zastosowanych przez Organy Służby Celnej przepisach prawa materialnego wyrażonych w ustawie z dnia.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 3 u.g.h. W myśl tego przepisu organ właściwy do udzielenia zezwolenia w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy cofa, w drodze decyzji zezwolenie w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym, przez gry na automatach o niskich wygranych rozumie się gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż 60 zł, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,50 zł. Jak wynika to z przytoczonych przepisów, cofnięcie spornego zezwolenia wymaga ustalenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3 u.g.h.

W ustawie z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779) ustawodawca określił zasady postępowania w sprawach dotyczących automatów o niskich wygranych, w tym odnoszące się do procedury badania sprawdzającego automatu, co do którego istnieje podejrzenie, że nie spełnia on wymogów określonych w ustawie oraz wydawania upoważnień jednostkom badającym. Istotne znaczenie w tej kwestii ma art. 23b ust. 1 u.g.h., zgodnie z którym na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu. Ustawa wskazuje jednocześnie, kto może przeprowadzić takie badania - art. 23b ust. 3 stanowi, że badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia.

Ze względu na szczególne znaczenie badań sprawdzających wykonywanych przez jednostki badające, ustawodawca, w celu zapewnienia odpowiedniego standardu, jakości, rzetelności i wiarygodności wykonywanych badań technicznych, określił jednocześnie w art. 23f ust. 1 u.g.h. warunki, jakie musi spełnić podmiot ubiegający się o status jednostki badającej. W art. 23f uregulowany został tryb udzielania i cofania upoważnień dla jednostki badającej. Stosownie do art. 23 ust. 1 u.g.h. upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier udziela minister właściwy do spraw finansów publicznych jednostce badającej, która spełnia warunki wskazane w pkt 1 - 4) tego przepisu. W myśl art. 23f ust. 2 u.g.h. upoważnienie to jest udzielane na wniosek jednostki badającej, do którego dołącza się dokumenty w szczególności wymienione w pkt 1-4 potwierdzające spełnienie warunków określonych w ust. 1. Upoważnienie jest udzielane na okres nie dłuższy niż do upływu okresu ważności akredytacji (art. 23f ust. 3). Odmowa udzielenia upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier następuje w drodze decyzji (art. 23f ust. 4).

Na podstawie art. 23f ust. 5 u.g.h. minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji:

1)

cofa upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w przypadku gdy jednostka badająca przestanie spełniać warunki określone w ust. 1 lub odmówi przeprowadzenia badania sprawdzającego, o którym mowa w art. 23b;

2)

może cofnąć upoważnienie do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, jeżeli jednostka badająca nie przeprowadzi badania sprawdzającego w terminie określonym w art. 23b ust. 3.

Zgodnie z kolei z art. 23f ust. 6 minister właściwy do spraw finansów publicznych podaje do publicznej wiadomości, na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra, wykaz jednostek badających upoważnionych do badań technicznych automatów i urządzeń do gier.

Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że jednostka badająca działa na podstawie upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, udzielonego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Przesłanki udzielenia upoważnienia jednostce badającej odnoszą się przede wszystkim do poziomu jej fachowości (art. 23f ust. 1 pkt 1 i 2), rzetelności i uczciwości (art. 23f ust. 1 pkt 3), a także bezstronności (art. 23f ust. 4), z podkreśleniem autonomii względem podmiotów prowadzących działalność w zakresie gier hazardowych oraz ich organizacji i stowarzyszeń. W szczególności chodzi o to, aby osoby zarządzające jednostką badającą oraz osoby przeprowadzające badania automatów i urządzeń do gier nie pozostawały z podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie gier hazardowych w stosunkach, które mogą wywoływać uzasadnione zastrzeżenia do ich bezstronności.

Sprawdzenie, czy jednostka badająca spełnia ustawowe warunki do uzyskania upoważnienia, o którym mowa w art. 23b ust. 3 i w art. 23f ust. 1 u.g.h. należy do Ministra Finansów i dokonywane jest wyłącznie w toku postępowania prowadzonego na wniosek zainteresowanej jednostki badającej. Postępowanie to jest sformalizowane, ponieważ badane są w jego toku złożone przesłanki wymienione w art. 23f ust. 1 u.g.h. W razie negatywnego wyniku weryfikacji tych przesłanek odmowa udzielenia upoważnienia następuje w drodze decyzji. Decyzyjna forma rozstrzygnięcia sprawy nie została natomiast przewidziana dla rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy, który w takim przypadku otrzymuje upoważnienie, a jego udzielenie przez właściwego ministra przybiera postać czynności materialno-technicznej.

Brak ustanowienia przez ustawodawcę wymogu formy decyzji administracyjnej dla udzielenia jednostce badającej upoważnienia do badań technicznych automatów i urządzeń do gry nie oznacza, że organy muszą ustalać w każdym postępowaniu, czy jednostka badająca prawidłowo otrzymała upoważnienie od Ministra Finansów, albo czy nie utraciła przymiotów, które były przesłankami udzielenia upoważnienia. Przeciwnie, z art. 23f ust. 5 u.g.h. wynika, że tylko minister właściwy do spraw finansów publicznych uprawniony jest do badania przesłanek udzielenia upoważnienia. Weryfikacja prawidłowości udzielenia upoważnienia przez Ministra Finansów nie może być dokonywana dla potrzeb konkretnej sprawy przez organy celne prowadzące postępowania w poszczególnych sprawach, w których badania sprawdzające wykonują upoważnione jednostki badające. Odnosi się to zarówno do treści wniosku o wydanie upoważnienia jak i do dokumentów wymaganych przy jego składaniu przez jednostkę badającą dokumentów. Prowadzi to do wniosku, że strona nie może kwestionować badania sprawdzającego, dokonanego dla potrzeb konkretnej sprawy przez upoważnioną jednostkę badającą, co trafnie i szczegółowo wywiedziono w zaskarżonej decyzji wykazując, że Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. oraz Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w P. zostały wymienione jako upoważnione przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych do przeprowadzania badań technicznych automatów i urządzeń do gier w oparciu o przepisy u.g.h. Niezależnie od tego, że - zdaniem Sądu - badanie, czy jednostka ubiegająca się o upoważnienie posiada wymaganą przepisem art. 23f pkt 1 ustawy akredytację należy do właściwego ministra, a nie do organu prowadzącego postępowanie w indywidualnej sprawie, to dodatkowo należy zauważyć, że przepis art. 23f ust. 1 pkt 1 u.g.h. stanowiąc, że jednostka badająca musi spełniać warunek posiadania akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji lub jednostki akredytującej państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), nie precyzuje zakresu tej akredytacji. Gdyby zakres akredytacji, o której mowa w ww. przepisie miał być adekwatny do przeprowadzania badań automatów do gier, to z pewnością zapis taki znalazłby się w ustawie, a tym samym zbędne byłoby zawieranie w ustawie pozostałych warunków, szczególnie ujętego w przepisie art. 23f ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. W związku z powyższym, twierdzenie strony skarżącej o nieposiadaniu uprawnień (akredytacji) przez Laboratorium Celne Izby Celnej w B. oraz Laboratorium Celne Izby Celnej w P. w zakresie umożliwiającym przeprowadzenie badań automatów i urządzeń do gier, należy uznać za bezpodstawne.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w toku postępowania przed organem I instancji Laboratorium Celne Izby Celnej w B. sporządziło, jako upoważniona jednostka badawcza, opinie z badań sprawdzających automat (...), nr fabr. (...) nr rej. (...) (opinia z badania sprawdzającego, k. 294 akt administracyjnych), (...) nr fabr (...), nr rej. (...) (k. 283 akt adm.), (...), nr fabr. (...), nr rej. (...) (k. 271 akt adm.) oraz (...), nr fabr. (...), nr rej. (...) (k. 252 akt adm.). Z kolei Laboratorium Celne Izby Celnej w P. przeprowadziło badanie sprawdzające automatu (...), nr fabr. (...), nr rej. (...) (k. 259 akt adm.). W ocenie Sądu, ww. opinie jednoznacznie wskazują, że sporne automaty umożliwiają przeprowadzenie na nich gier za jednorazową stawkę wyższą niż 0,50 zł, co stanowi naruszenie przepisu art. 129 ust. 3 u.g.h. W zaistniałych okolicznościach organy orzekające w sprawie zasadnie zatem uznały, że spełniona została przesłanka do cofnięcia zezwolenia w trybie art. 138 ust. 3 u.g.h., skoro z przepisu tego wynika, że organ cofa zezwolenie w całości nawet, jeżeli tylko jeden automat funkcjonujący w ramach konkretnego zezwolenia, niezależnie od punktu gier w jakim został umieszczony, nie spełnia ustawowych wymogów. Natomiast cofnięcie zezwolenia dotyczy wszystkich punktów objętych konkretnym zezwoleniem, co wynika z wykładni językowej art. 138 ust. 3 u.g.n., skoro nie ma w nim mowy o cofnięciu zezwolenia w części. Wobec jednoznacznie brzmiących opinii upoważnionych jednostek nie można było podzielić stanowiska skarżącej spółki na temat błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, a tym samym naruszenia przytoczonych w skardze regulacji ustawy - Ordynacja podatkowa.

Odnosząc się do zarzutów skargi podnoszących błędną wykładnię pojęcia stawki za udział w jednej grze oraz jednorazowej wygranej, Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 grudnia 2015 r., II SA/Rz 519/15, w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 4 lutego 2014 r., II SA/Bk 756/13, oraz w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 29 grudnia 2011 r., II SA/Ol 894/11 (wszystkie dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Według składu orzekającego, mechanizm gry pozwalający na jej kontynuowanie za uzyskane wygrane prowadzi do przyjęcia wyższej niż ustawowa stawki za udział w jednej grze i w konsekwencji do wyższej niż ustawowa maksymalnej wygranej. Nie można przyjąć, że skoro ustawodawca nie określił, z ilu losowań (etapów) składa się jedna gra, to może się ona składać z nieskończonej ilości losowań. Podobnie nie można przyjąć, że w jednej grze na automatach do gier o niskich wygranych może wystąpić nieskończona liczba jednorazowych wygranych, każda o wartości nie wyższej niż określona w ustawie, gdyż oznaczałoby to brak jakiegokolwiek pułapu limitującego górną granicę wygranej. W takiej sytuacji nie byłoby także różnicy pomiędzy automatem do gier, który może być eksploatowany w kasynie a automatem do gier o niskich wygranych eksploatowanym w punkcie gier na automatach o niskich wygranych. Poprzez podział jednej gry na nieskończoną ilość etapów (losowań) oraz kumulację wielokrotnej liczby jednorazowych wygranych w jednej grze, gra na automacie do gier o niskich wygranych pozwalałaby grającemu na osiągnięcie podobnych efektów, jak gra na automatach urządzonych w kasynie. Za jedną grę w rozumieniu art. 129 ust. 3 u.g.h. należało więc uznać zamknięty cykl rozpoczynający się uruchomieniem gry i kończący się wraz z jej finałem, niezależnie od tego, czy dana gra ma przebieg jednoetapowy, czy też składający się z wielu etapów (losowań), a pod pojęciem maksymalnej stawki za udział w jednej grze należy uznać kwotę najwyższej opłaty, jaką grający może poddać ryzyku w trakcie tak rozumianej jednej gry. Rację ma więc organ celny skoro przyjął, że jedna wygrana odpowiada jednej grze, zaś pojedyncza gra to zespół zdarzeń rozpoczynający się wypłatą a kończący wpłatą.

Sąd podziela stanowisko organu, że przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. nie podlegał obowiązkowi notyfikacji. Przepisu tego nie można bowiem uznać za techniczny z uwagi na to, że nie ustanawia warunków uniemożliwiających lub ograniczających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogących wpływać na sprzedaż takich automatów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie II FSK 1195/12 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził pogląd, że art. 129 ust. 3 u.g.h. definiuje i określa cechy gry na automatach o niskich wygranych, określając przedmiot wygranej w tych grach oraz sposób ich urządzania. Nie odnosi się on natomiast do cech automatu jako produktu i nie określa żadnej obowiązkowej cechy produktu. NSA doszedł do przekonania, z czym w pełni zgadza się Sąd orzekający w niniejszej sprawie, że przepisu tego nie można traktować jako specyfikacji technicznej. Przepis art. 129 ust. 3 u.g.h. jest tożsamy z poprzednio obowiązującą ustawą o grach i zakładach wzajemnych, która w art. 2 ust. 2b definiowała gry na automatach o niskich wygranych jako gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro. W związku z powyższym wejście w życie u.g.h. nie wpłynęło negatywnie na definicję gier na automatach o niskich wygranych. W ocenie Sądu podobnie trzeba uznać, że art. 138 ust. 3 u.g.h. (w którym znajduje się odwołanie do art. 129 ust. 3 u.g.h.) także nie podlegał obowiązkowi notyfikacji.

W odniesieniu do zarzutu zastosowania środka nieproporcjonalnie uciążliwego wobec skarżącej spółki, Sąd w składzie orzekającym w całości popiera wyrażone w tej kwestii stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, I SA/Bk 160/15 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Cofnięcie zezwolenia było w rozpatrywanym przypadku konieczne i uzasadnione w kontekście zastosowanych przez organy przepisów oraz prawidłowo poczynionych ustaleń, że spółka prowadziła działalność gospodarczą niezgodnie z warunkami określonymi w art. 129 ust. 3 u.g.h. Jeszcze raz trzeba podkreślić, że powyższy przepis zawierający definicję gry na automacie o niskich wygranych nie ustanawia warunków ograniczających lub uniemożliwiających prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier i nie ma wpływu na sprzedaż takich automatów, a tym samym nie narusza fundamentalnych zasad wyrażonych w art. 34, art. 49 i art. 56 TfUE, dotyczących swobodnego przepływu towarów, usług oraz swobody przedsiębiorczości. Uznać też należy, że art. 138 ust. 3 u.g.h. nie może być dyskryminujący dla spółki, której sytuacja jest odmienna od podmiotów respektujących obowiązujące warunki urządzania gier na automatach o niskich wygranych. TSUE wielokrotnie podkreślał, że w tej szczególnej dziedzinie, jaką są gry hazardowe, organy krajowe dysponują swobodnym uznaniem wystarczającym do ustalenia wymogów, z jakimi związana jest ochrona konsumenta i porządku społecznego, oraz że o ile warunki ustanowione przez orzecznictwo TS są ponadto spełnione, do państw członkowskich należy dokonanie oceny, czy w kontekście założonych przez te państwa i zgodnych z prawem celów konieczny jest całkowity lub częściowy zakaz tego rodzaju działalności, czy też wystarczające jest jedynie ograniczenie tej działalności i ustanowienie w tym celu mniej lub bardziej ścisłych zasad kontroli (orzeczenia w sprawach: C-46/08; C-186/11 i C-209/11). Trybunał przyznawał jednocześnie, że w dziedzinie gier i zakładów, których nadmiar ma szkodliwe konsekwencje społeczne, krajowe przepisy mające na celu uniknięcie pobudzania popytu poprzez ograniczanie wykorzystywania ludzkiej skłonności do gry mogą być uzasadnione (orzeczenia w sprawach: C-275/92; C-124/97; C-67/98). W tym kontekście Trybunał podkreślał, że względy moralne, religijne lub kulturowe jak też konsekwencje moralnie i finansowo szkodliwe dla jednostek i społeczeństwa, które wiążą się z grami i zakładami, mogą uzasadniać istnienie dyskrecjonalnych uprawnień władz krajowych wystarczających dla ustalenia, zgodnie z ich własną skalą wartości, wymogów w zakresie ochrony konsumentów i porządku społecznego (orzeczenia w sprawach: C-243/01; C-338/04, C-359/04 i C-360/04; C-42/07; C-316/07; od C-358/07 do C-360/07; C-409/07 i C-410/07). Państwa członkowskie mają pełną swobodę w wyborze systemu regulacji sektora hazardowego - w tym w wyborze wartości, które decydują się chronić poprzez taki system. W ramach tej swobody państwa mogą wybrać pomiędzy absolutnym zakazem urządzania gier hazardowych, częściowym zakazem bądź przyzwoleniem połączonym z systemem nadzoru i kontroli nad sektorem (wyrok w sprawie C-124/97), przy zachowaniu wymogu proporcjonalności (wyrok w sprawach połączonych C-338/04, C-359/04 i C-360/04; wyrok w sprawie C-65/05). Zdaniem Sądu, w kontekście przedstawionych w uzasadnieniu do projektów u.g.h. motywów legislacyjnych (druki sejmowe Nr VI.2481 i Nr VI.2482 - Sejm VI kadencji) i zastosowanych w u.g.h. instrumentów prawnych, nie można ustawodawcy - nakazującemu cofnięcie zezwolenia w przypadku stwierdzenia, że automat o niskich wygranych umożliwia grę o wygrane wyższe lub stosowanie stawek wyższych, niż przewidziane w art. 129 ust. 3 - postawić skutecznego zarzutu niezachowania zasady proporcjonalności, rozumianej jako zachowanie kryterium adekwatności przyjętego środka krajowego do realizowanego celu. Celem tym jest zaś uzasadniony interes państwa w monitorowaniu i regulowaniu rynku gier hazardowych związany z zagrożeniem uzależnienia od hazardu. Cofnięcie zezwolenia w związku z prowadzeniem działalności niezgodnie z art. 129 ust. 3 u.g.h. nie stanowi środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między Państwami Członkowskimi.

Końcowo stwierdzić jeszcze przyjdzie, iż - wbrew żądaniom skargi - Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się z pytaniami prawnymi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Na marginesie jedynie wskazać należy, że możliwość wystąpienia z takim pytaniem jest uprawnieniem Sądu, a nie jego obowiązkiem.

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.