Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54537

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 30 sierpnia 2001 r.
II SA 899/01

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA M. Flasiński.

Sędziowie: NSA J. Bała (spr.), del. S. O. Z. Romanowski.

Protokolant: M. Grzelak.

Uzasadnienie faktyczne

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 6 marca 2001 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia 2 lutego 2001 r., którą to decyzją - wydaną na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.) - odmówiono p. Janinie Z. przyznania świadczenia w drodze wyjątku na dzieci Izabelę i Roberta, po zmarłym w dniu 31 sierpnia 2000 r. ojcu Mieczysławie S. W uzasadnieniu decyzji podano m.in., iż ojciec dzieci zmarł w wieku 43 lat, a na przestrzeni całego życia udowodnił okres ubezpieczenia zaledwie w ilości 12 lat i 4 miesięcy, przy czym w czasie ostatniego 10-lecia tylko w ilości 10 miesięcy i 24 dni. Nie wykonywał zatrudnienia w latach 1979-1982, 1989-1998 oraz od kwietnia 1999 r. do dnia zgonu. Trudno zaś uznać za szczególną okoliczność uniemożliwiającą mu uzyskanie ustawowych uprawnień do renty faktu, iż kilkakrotnie przebywał w zakładach karnych.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego p. Janina Z. domagała się przyznania świadczenia w drodze wyjątku zarzucając m.in., iż wraz z dziećmi znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, gdyż po śmierci ojca dzieci ZUS zaprzestał wypłacania świadczeń alimentacyjnych. Ona wraz z dziećmi nie miała żadnego wpływu na to, że ojciec dzieci nie wypełnił obowiązków męża i ojca, a to czy poprzednio pracował nikogo do tej pory nie obchodziło.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 ze zm.), ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nie przekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Dzieci skarżącej spełniają niewątpliwie dwa z tych warunków. Są osobami, które ze względu na wiek nie mogą podjąć pracy, ani działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz nie mają niezbędnych środków utrzymania. W ich przypadku nie został jednak spełniony trzeci warunek. Nie są one osobami pozostałymi po ubezpieczonym, który tylko wskutek szczególnych okoliczności nie mógł uzyskać prawa do renty na podstawie ustawy.

Świadczenie dla dzieci jest pochodne od świadczenia przysługującego ojcu. Tymczasem Mieczysław S. w ostatnim dziesięcioleciu przed zgonem przepracował zaledwie 10 miesięcy i 24 dni, zamiast wymaganych ustawowo 5 lat pracy. Nie wykazano przy tym żadnych szczególnych okoliczności, które uniemożliwiłyby ojcu dzieci wykonywanie zatrudnienia w wymiarze pozwalającym na przyznanie ustawowych świadczeń rentowych. Za taką szczególną okoliczność nie może być bowiem uznany fakt przebywania przez niego w zakładach karnych, skoro nie była to okoliczność od niego niezależna, lecz wynikała ze świadomego naruszania prawa.

Dlatego też, ani wiek, ani trudna sytuacja materialna dzieci skarżącej nie uprawniają ich do przyznania świadczenia z art. 83 powołanej na wstępie ustawy o emeryturach i rentach z FUS, gdyż wszystkie przesłanki przewidziane w tym przepisie muszą być spełnione łącznie.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.