Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 54539

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 17 lipca 2001 r.
II SA 671/01

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA K. Jarząbek (spr.).

Sędziowie NSA: A. Robotowska, I. Wiszniewska.

Protokolant: K. Semeniuk.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewoda decyzją z dnia 20 lutego 2001 r. na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2 w związku z art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jednolity tekst Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56), oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa - po rozpoznaniu odwołania Pana Jana R. od decyzji Starosty Powiatu z dnia 28 grudnia 2000 r. w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że Pan Jan R. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. w dniu 30 października 2000 r. Na mocy decyzji z dnia 2 listopada 2000 r. Starosta Powiatu orzekł o uznaniu wyżej wymienionego z dniem 30 października 2000 r. za osobę bezrobotną, przyznając mu jednocześnie prawo do zasiłku od dnia 7 listopada 2000 r. w wysokości 446,70 zł miesięcznie.

Od decyzji tej Pan R. złożył odwołanie, które zostało potraktowane przez urząd jak wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W dniu 28 grudnia 2000 r. decyzją Starosta zmienił decyzję własną i przyznał skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia 24 listopada 2000 r., odmawiając jednocześnie przyznania mu prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Od decyzji tej Pan R. złożył odwołanie, w którym domaga się przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Zdaniem Wojewody odwołanie Pana Jana R. nie jest zasadne albowiem na podstawie art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku jeżeli:

1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

2) w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub

3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy.

Zdaniem organu odwoławczego z dokumentacji sprawy wynika, że Pan R. nie spełnia żadnego z wymienionych w wyżej powołanym przepisie warunków, dlatego też nie można mu przyznać prawa do świadczenia przedemerytalnego.

W skardze do Sądu Pan R. wniósł o uchylenie ww. decyzji Wojewody i wydania stosownego orzeczenia odnośnie przyznania mu świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu jej podniósł, że w decyzji pominięto kwestie prawne obowiązujące w ramach restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych. Zagadnienia te regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów (Dz. U. Nr 40, poz. 464), na podstawie tych przepisów "do uzyskania świadczenia przedemerytalnego wystarczy 38 lat pracy i okresów równoważnych".

Zdaniem skarżącego posiada wymagany okres zatrudnienia, albowiem od 12 roku życia, tj. od 1 stycznia 1960 r. do 26 października 1966 r. pracował w gospodarstwie rolnym swoich dziadków. Praca ta była jedynym źródłem jego utrzymania. Ta okoliczność została udokumentowana "przez odpowiedni organ władzy państwowej". W świetle powyższego okres zatrudnienia oraz przytoczone argumenty prawne uzasadniają przyznanie mu świadczenia przedemerytalnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, podkreślając jednocześnie, że z dokumentacji sprawy nie spełnia żadnego z warunków określonych w art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż w chwili rejestracji skarżący nie ukończył 52 lat, a okres uprawniający go do emerytury wynosi 34 lata, 3 miesiące i 12 dni.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania, a nie orzekanie pod względem merytorycznym. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd obowiązany jest skargę oddalić.

Z akt wynika, że skarżący posiada okres zatrudnienia wynoszący 34 lata, 3 miesiące i 12 dni. Wobec tego nie spełnia wymienionych warunków określonych w art. 37k cyt. ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W myśl zaś § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 2000 r. w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy z przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", objętego programem restrukturyzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz. U. Nr 4, poz. 464) osoby spełniające warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, które do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy przez przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe" osiągnęły okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 33 lata dla kobiet i 38 lat dla mężczyzn, są uprawnione do świadczenia przedemerytalnego. Również i w tym przypadku skarżący nie spełnia warunków do otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Co się zaś tyczy twierdzenia skarżącego, że do pracowniczego stażu powinien mieć zaliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym dziadka, w którym pracował od 12-go roku życia to stwierdzić należy, że zagadnienia te regulują przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310).

Art. 1 tej ustawy stanowi:

ust. 1 "Ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo postanowienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależy uprawnienie pracownika wynikające ze stanowiska pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także:

1) okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka,

2) przypadająca przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście wraz ze współmałżonkiem,

3) przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domowników w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków rodzin.

ust. 2 Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w myśl danego przepisu lub postanowienia do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży albo okresu pracy na określonych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach".

Z powyższego wynika, że postanowienia art. 1 ust. 1 pkt 1-3 cyt. ustawy nie mają zastosowania do sytuacji przedstawionej przez p. Jana R. w skardze.

Do powyższego dodać należy, że okres pracy w gospodarstwie rolnym (o czym mowa wyżej) nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Okresy pracy lub innej działalności uprawniające do tych świadczeń zostały wymienione enumeratywnie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a więc okresy wykonywania innego rodzaju pracy nie mogą być zaliczone do stażu zasiłkowego.

Z przepisów ustawy o zaliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy wynika, że okresem tego wliczenia są objęte jedynie uprawnienia pracowników wynikające ze stosunku pracy. Uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych nie wynika ze stosunku pracy i aktualizuje się po jego ustaniu, nawet jeżeli jest ze stosunkiem pracy związane w tym sensie, że wcześniejsze pozostawanie w zatrudnieniu pracowniczym warunkuje nabycie uprawnień zasiłkowych - lecz stosunek pracy nie jest źródłem tego uprawnienia. Dodać też należy, że zarówno zasiłek przedemerytalny jak i świadczenie przedemerytalne są realizowane na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a zatem mogą być przyznane po spełnieniu warunków określonych w przepisach tej ustawy.

Z wyżej przytoczonych powodów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.