Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 84204

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 2 czerwca 2003 r.
II SA 305/02

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Wiszniewska-Białecka (spr.); Sędziowie NSA: Stanisław Gronowski, Kazimierz Jarząbek; Protokolant: Paweł Rzepiela

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2003 r. sprawy ze skargi Spółki Zakłady Urządzeń Okrętowych W. SA z siedzibą w G. na decyzję Urzędu Patentowego z dnia 7 kwietnia 2000 r., Nr Sp. 242/99 w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego z rejestracji wzoru zdobniczego

1)

uchyla zaskarżoną decyzję,

2)

zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej Spółki Zakłady Urządzeń Okrętowych W. SA z siedzibą w G. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 7 kwietnia 2000 (Sp. 242/99) po rozpoznaniu wniosku Zakładów Urządzeń Okrętowych W. S.A. z siedzibą w G. (spółka Skarżąca) przeciwko "C.C." Sp. z o.o. z siedzibą w B. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy Rz 15649 pt.: "Umywalka przyścienna" na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1, art. 82 ustawy o wynalazczości oraz § 11, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych (Dz. U. Nr 8, poz. 45), wniosek oddalił.

Z akt sprawy wynika, że podanie o rejestrację wzoru zdobniczego pt.: "Umywalka przyścienna" Spółka "C.C." złożyła dnia 5 grudnia 1996 r. Wzór został zarejestrowany dnia 24 kwietnia 1998 r. Przedmiotem wzoru jest umywalka przyścienna przeznaczona do ustawiania głównie w miejscach publicznych jako punkt czerpania wody. Zastrzeżenia ochronne wzoru zostały sformułowane w następujący sposób: "Umywalka przyścienna w postaci płaskiej płyty ozdobnej osadzonej na przyziemnej podstawie zawierającej odpływ, znamienna tym, że podstawę stanowi prostokątny plaster o zaokrąglonych rogach i gładkich brzegach, od frontu poszerzony owalem częściowo mieszczącym okrągłą ozdobną kratkę zakrywającą nieckę odpływową, przy czym w tylnej części podstawy osadzona jest pionowa płyta ozdobna złożona z trzech stref zdobniczych, gdzie pierwsza dolna ma boki w formie płaskich gładkich pilastrów oraz środek wpuszczony w głąb z wypukłym prostokątnym płaskim plafonem o narożach obciętych ćwierćkołem z umieszczoną pośrodku stylizowaną koroną, natomiast druga środkowa strefa ma dwa boczne pilastry w postaci półkolumn z pionowymi kandelurami, bazami i głowicami, zaś na wpuszczonym w głąb środku umieszczony jest motyw dekoracyjny w postaci pionowego harpuna, na którego drzewcu opleciony jest wąż, zaś w tle, po obu stronach, odchylone są na boki wiechy tataraku, pod którymi mieszczą się na małym postumencie fantazyjnie wygięte liście tatarakowe, ponadto między głowicami kolumn pośrodku znajduje się wieniec, zdobiący miejsce mocowania kranu, zaś po bokach symetryczny wzór podwójnego pawiego oka, natomiast trzecią górną strefę stanowi półokrągłe zwieńczenie z płaskim półkolistym brzegiem i środkiem wypełnionym wzorem rąbkowym rozchodzącym się promieniście od osi wieńca, jak pokazano na załączonych fotografiach fig. 1-3".

Z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego na ten wzór skarżąca Spółka wystąpiła dnia 14 października 1999 r. po otrzymaniu od Spółki uprawnionej z rejestracji pisma informującego o rejestracji wzoru i konsekwencjach naruszenia udzielonego prawa. W uzasadnieniu wniosku podkreśliła, że od wielu lat jawnie stosuje i wystawia ten wzór na targach. Jego pierwowzory pochodzą z przełomu XVIII/XIX w. z Holandii. Skarżąca Spółka w 1993 r. uzyskała ten wzór do przedsiębiorstwa "M." z B.; został on opracowany na podstawie wzoru przywiezionego z Holandii. Do wniosku załączona została opinia konstruktora i wzory wyrobów produkowanych przez skarżącą Spółkę.

Spółka uprawniona z rejestracji wzoru w odpowiedzi na wniosek podniosła, że przeciwstawiony rysunek z katalogu dotyczy podobnej, ale jednak innej umywalki przyściennej. Podobnie przeciwstawione wyroby firmy K.S. V. z Holandii też mają inną postać. Przeciwstawiona umywalka ma inny kształt podstawy, w pierwszej strefie zdobniczej nie ma stylizowanej korony, w drugiej strefie zdobniczej nie ma motywu dekoracyjnego w postaci pionowego harpuna, na którego drzewcu opleciony byłby wąż, oraz nie ma w tle po obu stronach odchylonych na boki wiech tataraku, pod którymi mieszczą się na małym postumencie fantazyjnie wygięte liście tatarakowe, a ponadto przeciwstawienie nie ma po bokach mocowania kranu symetrycznego wzoru podwójnego pawiego oka i nie ma w trzeciej strefie zdobniczej wzoru rąbkowego jak w chronionym rozwiązaniu.

Urząd Patentowy decyzją z dnia 7 kwietnia 2000 r. oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór zdobniczy pt.: "Umywalka przyścienna". W uzasadnieniu podkreślono, że z merytorycznego porównania rozważanych rozwiązań wynika, iż "Umywalka przyścienna" wg wzoru Rz 15649 zdecydowanie różni się od przeciwstawionej w swoim kształcie, właściwościach powierzchni i układzie linii. Umywalka wg wzoru zdobniczego ma m.in. w pierwszej strefie zdobniczej, tuż nad podstawą stylizowaną koronę, nieco wyżej znajduje się na motywie dekoracyjnego harpuna opleciony wąż, a w tle po obu stronach odchylone są na boki wiechy traktatu, a nieco niżej są wygięte liście tatarakowe, zaś obok kranu znajduje się symetrycznie usytuowany wzór podwójnego pawiego oka, oraz u góry umywalka ma rąbkowy kształt rozchodzący się promieniście od osi wieńca. Takich cech przeciwstawiona umywalka nie posiada. "Cechy zastrzegane według spornego wzoru wyraźnie wyróżniają ją od przeciwstawionej dla odbiorcy - widza".

W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że Urząd Patentowy w sposób lakoniczny opisał rzekome różnice między wyrobami; różnice te określone zostały na podstawie pism Spółki uprawnionej z rejestracji. Z takim uzasadnieniem decyzji skarżąca Spółka nie może się zgodzić; obydwa wyroby prawie niczym się różnią, a dla przeciętnego odbiorcy są identyczne. I tak np. nikt z użytkowników umywalki nie może się domyślić, że pewien element zdobniczy może przypominać podwójne oko pawia. Element ten został tak nazwany przez przeciwnika wniosku, a Urząd Patentowy w swej decyzji powtarza to, mimo że do określenia i nazwania takiego elementu podwójnym okiem pawia z pewnością potrzeba wiadomości z dziedziny biologii. Urząd Patentowy powinien poza kwestią podobieństwa rozważyć, czy wyrób ma cechy nowości i czy wcześniej był powszechnie znany i stosowany. Na te ostatnie okoliczności skarżąca Spółka zwracała podczas rozprawy Urzędowi uwagę i przedłożyła stosowne dokumenty, z których jasno wynikało, że wyrób nie ma cech nowości i jest odwzorowaniem wyrobów retro pochodzących z Francji i Holandii. Skarżąca Spółka zwróciła uwagę, że fakt ten zresztą został przyznany przez uczestnika postępowania, pana Dana G. Ponadto przedłożona przez Spółkę uprawnioną z rejestracji dokumentacja techniczna jej wyrobu ma charakter rysunków zestawieniowych, a nie szczegółowych. Tymczasem dopiero w rysunkach szczegółowych kryją się detale techniczne, na podstawie których można ocenić zewnętrzną architekturę wyrobu. Dopiero na podstawie rysunków technicznych można dokonać porównania i identyfikacji wyrobów, czego nie uczynił Urząd Patentowy.

Zdaniem skarżącej Spółki pomiędzy obydwoma wyrobami różnic nie ma. Na dowód załączyła opis techniczny produkowanej przez nią umywalki przyściennej, podnosząc, że z opisu tego wynika, iż wyrób ten posiada wszystkie te elementy, których istnienie Urząd Patentowy kwestionuje. Skarżąca Spółka załączyła ponadto rysunek techniczny produkowanego przez nią wyrobu wraz ze zdjęciami fotograficznymi.

W piśmie z dnia 30 listopada 1999 r. Spółka uprawniona z rejestracji wniosła o oddalenie odwołania. W uzasadnieniu podniosła, że nie zgadza się z poglądem, iż umywalka przyścienna będąca przedmiotem wzoru zdobniczego nr Rz-15649 nie spełniała w dacie zgłoszenia wymagania nowości, że jest odwzorowaniem wyrobów retro pochodzących z Francji i Holandii oraz że jest znana z własnej produkcji Spółki skarżącej, ponieważ załączone dowody nie są wiarygodne i nie zawierają daty pewnej, potwierdzającej, że sporny wzór zdobniczy był znany przed dniem 5 grudnia 1996 r. Wzór zdobniczy nr Rz-15649 nie był przed dniem 5 grudnia 1996 r. jawnie stosowany, nie był też wcześniej wystawiony na widok publiczny.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) Sąd ten jest powołany do badania legalności zaskarżonych decyzji, to jest ich zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz przepisami prawa materialnego. Badając zaskarżoną decyzję w tym zakresie, Sąd stwierdził naruszenie prawa.

Do czasu wejścia w życie ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 508) odwołania w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji wzorów zdobniczych rozpatrywane były w Komisji Odwoławczej (§ 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych, Dz. U. z 1963 r. Nr 8, poz. 45 w zw. z art. 82 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.). W związku z wejściem w życie dnia 22 sierpnia 2001 r. powołanej ustawy - Prawo własności przemysłowej, sprawa, stosownie do art. 318 ust. 2 tej ustawy, przekazana została do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, który zgodnie z przepisami określającymi jego właściwość oraz stosownie do art. 317 ustawy - Prawo własności przemysłowej odwołanie to potraktował jako skargę.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów zdobniczych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem 22 sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru zdobniczego zarejestrowanego w 1995 r., są zatem przepisy powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych.

Stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 1963 r. w sprawie ochrony wzorów zdobniczych za wzór zdobniczy uważa się nową postać przedmiotu, przejawiającą się w kształcie, właściwościach powierzchni, układzie linii, rysunku lub barwie, nadającą przedmiotowi swoisty i oryginalny wygląd, przeznaczoną do odtworzenia w produkcji przemysłowej lub rękodzielniczej i zmierzającą do celów estetycznych.

Z definicji wzoru zdobniczego wynika, że wzór zdobniczy musi charakteryzować się nowością i oryginalnością. Na wymaganie oryginalności wskazuje sformułowanie, że nowa postać przedmiotu ma nadawać mu swoisty i oryginalny wygląd.

W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego pt.: "Umywalka przyścienna", uznając, że przeciwstawiony mu wyrób nie charakteryzuje się niektórymi cechami wymienionym w zastrzeżeniach ochronnych co powoduje, że zdecydowanie różni się od przeciwstawionej w swoim kształcie, właściwościach powierzchni i układzie linii. Urząd podniósł, że umywalka wg wzoru zdobniczego ma m.in. w pierwszej strefie zdobniczej, tuż nad podstawą stylizowaną koronę, nieco wyżej znajduje się na motywie dekoracyjnego harpuna opleciony wąż, a w tle po obu stronach odchylone są na boki wiechy tataraku, a nieco niżej są wygięte liście tatarakowe, zaś obok kranu znajduje się symetrycznie usytuowany wzór podwójnego pawiego oka, oraz u góry umywalka ma rąbkowy kształt rozchodzący się promieniście od osi wieńca. Zdaniem Urzędu takich cech przeciwstawiona umywalka nie posiada; cechy zastrzegane według spornego wzoru wyraźnie wyróżniają ją od przeciwstawionej dla odbiorcy - widza.

W ocenie Sądu to uzasadnienie w świetle materiału dowodowego sprawy budzi wątpliwości. Na zdjęciach załączonych przez skarżącą Spółkę do akt sprawy przedstawiona jest bowiem umywalka, która ma wszystkie cechy, poza stylizowaną koroną, których Urząd jej odmawia i których brak, jak wynika z uzasadnienia decyzji, zadecydował o oddaleniu wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego.

Wobec tego, że sprawa wymaga wyjaśnienia, Sąd uznał, że decyzję należało uchylić.

Z tych względów, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.

O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.