Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 41905

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 4 lutego 1999 r.
II SA 1704/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA M. Flasiński.

Sędziowie NSA: B. Zdziennicki, I. Darmochwał (spr.).

Protokolant: M. Chmielewska.

Uzasadnienie faktyczne

Andrzej Ł. w dniu 31.07.1998 r. zarejestrował się w Rejonowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna, bez prawa pobierania zasiłku.

W tym dniu, po przedłożeniu dokumentów, wypełniono kartę rejestracyjną i ustalono datę stawienia w Urzędzie na 2.09.1998 r. w celu wykazania się gotowością do podjęcia pracy, co wnioskodawca potwierdził własnoręcznym podpisem.

W dniu tym A. Ł. nie stawił się w powyższym Urzędzie i w ciągu 5-ciu kolejnych dni nie powiadomił o przyczynie swojej nieobecności.

W związku z powyższym, decyzją z dnia 8.09.1998 r. Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w S. orzekł w stosunku do skarżącego utratę statusu osoby bezrobotnej na okres 3 miesięcy z dniem 2.09.1998 r.

Od tej decyzji A.Ł. odwołał się zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, głównie art. 6 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu... i wniósł o jej uchylenie.

W motywach odwołania podniósł, że decyzję pochodzącą rzekomo z dnia 5.08.1998 r. o uznaniu za bezrobotnego bez prawa do zasiłku otrzymał łącznie z decyzję z dnia 8.09.1998 r. o pozbawieniu statusu bezrobotnego, o utracie statusu bezrobotnego na okres 3 miesięcy.

Skarżący wyraził pogląd, że status bezrobotnego uzyskuje się z chwilą wydania decyzji w tym przedmiocie, a nie wypełnienia karty rejestracyjnej.

W dniu 31.07.1998 r. istotnie zarejestrował się w RUP w S., gdzie oświadczono mu, iż ma uzupełnić dane o numer NIP.

Czekał na doręczenie mu pisemnej decyzji i dlatego nie zgłosił się w wyznaczonym terminie.

Decyzją z dnia 15.10.1998 r. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy stwierdzając, że status bezrobotnego uzyskuje się z dniem przedłożenia kompletu dokumentów, wypełnienia karty rejestracyjnej oraz poświadczenia własnoręcznym podpisem prawdziwości danych i oświadczeń zamieszczonych w karcie. Doręczona skarżącemu w dniu 2.09.1998 r. decyzja przyznająca status bezrobotnego ma charakter wyłącznie deklaratoryjny.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. Ł. podtrzymał swoją argumentację, że status bezrobotnego uzyskuje się w dacie doręczenia decyzji w tym zakresie, a nie dokonania rejestracji, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 6 ust. 2 ustawy o bezrobociu.

Skarżący wyraził w związku z tym pogląd, że obowiązki wynikające m.in. z art. 13 ust. 2 tej ustawy obciążają bezrobotnego po dacie wydania decyzji przez kierownika RUP w przedmiocie uznania danej osoby za bezrobotną.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. również podtrzymał swoje stanowisko, że obowiązki wynikające m.in. z art. 13 cyt. ustawy o bezrobociu... mają miejsce już z datą rejestracji w RUP, na co wskazuje także przepis § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131).

Zdaniem organu odwoławczego, dzień dokonania czynności związanych z rejestracją jest potwierdzeniem, że osoba odpowiada kryteriom, według których zalicza się ją do grona bezrobotnych, a zatem jest dniem nabycia statusu bezrobotnego i związanego z nim prawa żądania określonych ustawą świadczeń, a także wypełnienia obowiązków. Doręczona skarżącemu w dniu 14.09.1998 r. decyzja miała charakter wyłącznie deklaratoryjny, stwierdza bowiem nabycie statusu bezrobotnego z dniem 31.07.1998 r., tj. z dniem złożenia dokumentów i podpisania oświadczenia.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Problem prawny istniejący w niniejszej sprawie sprowadza się do określenia, od kiedy bezrobotny uzyskuje status bezrobotnego, czy od daty rejestracji, jak to przyjęły organy administracji, czy też od daty wydania w tej mierze decyzji (jak należy domniemywać prawomocnej) - jak to z kolei wywodzi skarżący.

Kwestia ta ma istotne znaczenie dla określenia momentu, od którego rejestrujący się nabywa określone uprawnienia i obowiązki.

Kwestie te normuje ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (jedn. tekst Dz. U. Nr 25, poz. 128) oraz wydane na podstawie tej ustawy rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy (Dz. U. Nr 25, poz. 131).

Art. 13 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że rejonowe urzędy pracy rejestrują bezrobotnych i prowadzą ich karty rejestracyjne. Z ustępu drugiego tego artykułu wynika natomiast, że bezrobotni mają obowiązek zgłaszania się do właściwego urzędu w celu potwierdzenia gotowości do pracy.

Z kolei § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia stanowi, że rejestracja bezrobotnego następuje w dniu przedłożenia koniecznych dokumentów, po wypełnieniu i podpisaniu przez niego karty rejestracyjnej w obecności pracownika.

Nie ulega zatem wątpliwości, że akt rejestracji bezrobotnego dokonany jest w dacie spełnienia przez bezrobotnego (a także urząd) powyższych warunków.

Tak więc to z datą rejestracji, a nie wydania decyzji, bezrobotny nabywa określone uprawnienie, o którym mowa w powyższych aktach prawnych.

A skoro tak, to bezrobotnego, z tą samą datą, muszą obciążać określone obowiązki, w tym m.in. zgłaszanie się w rejonowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie.

Świadczy o tym zestawienie treści wymienionych wyżej przepisów art. 2 i 1 cyt. art. 13 ustawy mówiących o uprawnieniach "rejonowych urzędów pracy" a nie jego kierownika, który musiałby wydawać w tej mierze decyzję.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący dopełnił wszelkich czynności rejestracyjnych w dniu 31.07.1998 r. i właśnie z tą datę uzyskał status bezrobotnego.

W dniu tym ustalony został konkretny termin stawiennictwa w miejscowym urzędzie i skarżący zobowiązał się do jego przestrzegania, a mimo to obowiązku w tym zakresie nie dopełnił.

Przepis art. 13 ust. 3 pkt 5 cyt. ustawy przewidujący konsekwencje niedopełnienia tego obowiązku ma charakter materialnoprawny i ustala konieczne w tym zakresie terminy. Początek biegu terminu to "... wyznaczony czas...", a więc 2 września 1998 r., a nie data wydania i doręczenia decyzji.

Decyzja, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 1, ma istotnie charakter deklaratoryjny, a więc nic w tym zakresie nie może zmienić, a jedynie potwierdzić ustalony już wcześniej stan faktyczny i prawny.

Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko organów orzekających w sprawie i dlatego oddalił skargę na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.