Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 41846

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 5 maja 1998 r.
II SA 147/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA A. Kuba (spr.).

Sędziowie NSA: K. Jarząbek, J. Rajewska.

Protokolant: L. Kado.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia 3 października 1997 r. Prezes Krajowego Urzędu Pracy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Wiesława J. od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. z dnia 31.07.1997 r., odmawiającej umorzenia odsetek od pożyczki udzielonej Krzysztofowi K. przez Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w W. w dniu 1.10.1991 r. oraz odmawiającej rozłożenia na raty kwoty głównej w/w pożyczki zasądzonej nakazem zapłaty z dnia 9 września 1992 r. - utrzymał mocy powyższy decyzję Dyrektora WUP w S.

W uzasadnieniu decyzji Prezes KUP stwierdził, że nakazem zapłaty z dnia 9 września 1992 r. Sąd Rejonowy w G. Roki Sądowe w W. zobowiązał Krzysztofa K., Wiesława J. i Bożenę T. do zapłaty na rzecz Rejonowego Urzędu Pracy w W. kwoty 43.114.200 zł (przed dominacją) z ustawowymi odsetkami od dnia 23.07.1997 r. do dnia zapłaty.

Swój wniosek o umorzenie wszystkich odsetek od kwoty pożyczki odwołujący się Wiesław J. uzasadniał tym, że od 6 lat jest na zasiłku dla bezrobotnych, a jego sytuacja mieszkaniowa i materialna jest trudna.

Stan przyznaje wprawdzie, że posiada działkę budowlaną i garaż, ale jej zdaniem majątek ten nie pokryje całości zadłużenia i fakt ten w pełni uzasadnia umorzenie wszystkich odsetek od należności Funduszu Pracy i rozłożenia spłaty kwoty głównej zadłużenia na raty do końca bieżącego roku.

Podstawowe należności pieniężne, w tym także przysługujące Funduszowi Pracy, stosownie do treści art. l dekretu z dnia 16.05.1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz. U. Nr 17, poz. 92 z późn. zm.), mogą być umarzane w całości lub części, odraczane lub rozkładane na raty tylko w przypadkach gospodarczo uzasadnionych lub zasługujących na szczególne uwzględnienie. Strona, jak sama przyznaje, posiada nieruchomości o znacznej wartości (działka budowlana i garaż) i obowiązkiem jej i wynikającym z poręczenia wekslowego jest uregulowanie należności Funduszu Pracy w miarę swych realnie istniejących możliwości materialnych i finansowych.

Ponadto organ orzekający wziął pod uwagę, iż do spłaty zadłużenia zobowiązał się także: drugi poręczyciel - Bożena T. i pożyczkobierca - Krzysztof K. Obie osoby to ludzie w pełni aktywni, mogący pracować zawodowo i wobec tego należy sądzić, iż w najbliższej przyszłości będą w stanie dokonać pełnej spłaty przedmiotowego zadłużenia.

Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wiesław J. wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego w/g norm prawem przypisanych.

Skargę swoją uzasadnił tym, że decyzja odmowna umorzenia odsetek została wydana mimo pozytywnej opinii Rejonowego Urzędu Pracy w W.

Skarżący poręczając kredyt, jaki udzielił RUP w W. dla Krzysztofa K., przedstawił jako zabezpieczenie samochód osobowy i zabezpieczenie to jako wystarczające przyjął RUP w W. Tymczasem RUP domaga się zaspokojenia z całego majątku skarżącego, w szczególności z nieruchomości.

Nadto skarżący poręczał pożyczkę tylko do wysokości głównej i do takiej wysokości może jedynie odpowiadać.

W odpowiedzi na skargę organ naczelny wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że argumenty skarżącego nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentach sprawy. Skarżący poręczając pożyczkę z Funduszu Pracy podpisał dobrowolnie "in blanco" weksel płatny na zlecenie RUP w W. wraz z deklaracją wekslową, zgodnie z którą w razie nieuregulowania pożyczki poręczyciel ma prawo wypełnić weksel na sumę odpowiadającą zadłużeniu, łącznie z odsetkami.

Organ II instancji bardzo szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko w zaskarżonej decyzji i w żadnym stopniu nie naruszył obowiązującego prawa.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji stanowił uchylony już przepis art. l dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umarzaniu i udzielaniu ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz. U. Nr 17, poz. 92 z późn. zm.) oraz przepis § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w spłacaniu należności państwowych (Dz. U. Nr. 30, poz. 211 z późn. zm.). Zgodnie z cyt. wyżej przepisem § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów określono przesłanki umorzenia należności i żadnej z tych przesłanek nie spełniał skarżący Wiesław J. Niewątpliwie skarżący jako dłużnik posiada majątek, z którego można by dochodzi należności, a stanowi ją nieruchomość o znacznej wartości wraz z garażem (§ 3 ust. 1 pkt. 1 Rozp. R. M. z 15 września 1982 r.).

Prawidłowo uznały organy administracji państwowej orzekające w tej sprawie, że w wyniku egzekucji z majątku skarżącego nie byłby on i osoby będące na jego utrzymaniu pozbawieni niezbędnych środków utrzymania (§ 3 ust. 1 pkt. 2 Rozp. R. M. z 15 września 1982 r.).

Nie wchodzą w grę w tej sprawie pozostałe przesłanki umorzenia należności z § 3 ust. 1 pkt 3-5 oraz § 3 ust. 2 Rozp. R. M. z 15 września 1982 r.

Należy zauważyć, że skarżący odpowiada za spłatę przedmiotowej należności z Funduszu Pracy jako dłużnik solidarny, łącznie z innymi dłużnikami, głównym - pożyczkobiorcą i drugim poręczycielem i w związku z treścią § 4 ust. 1 powołanego wyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z 15 września 1982 r. umorzenie należności, za którą odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Ustalenia Prezesa Krajowego Urzędu Pracy odnośnie sytuacji materialnej pozostałych dłużników i Krzysztofa K - pożyczkobiorcy i Bożeny T. - drugiego poręczyciela nie zostały podważone przez skarżącego i nie budzą zastrzeżeń.

Skarżący poręczył pożyczkę jaką udzielił Rejonowy Urząd Pracy w W. Krzysztofowi K. całym swoim majątkiem, bez żadnych ograniczeń, gdyż to wynika z umowy pożyczki oraz z przepisów prawa cywilnego dotyczącego umowy pożyczki i poręczenia wekslowego.

Zarzut skarżącego, że poręczył przedmiotowy kredyt przedstawiając jako zabezpieczenie samochód osobowy i dlatego egzekucja mogła być skierowana wyłącznie do samochodu, jest całkowicie gołosłowny i sprzeczny z powyższymi ustaleniami i treścią umowy pożyczki i poręczeniem wekslowym oraz tytułem egzekucyjnym w postaci nakazu zapłaty wydanym w postępowaniu nakazowym przez Sąd Rejonowy w G. Roki Sądowe w W. w dniu 9 września 1992 r.

Brak było zatem podstaw do przyjęcia ograniczonej odpowiedzialności skarżącego w tej sprawie jedynie do należności głównej i zwolnienia go z zobowiązania odnośnie odsetek.

Organy orzekające w tej sprawie nie naruszyły zarówno przepisów prawa materialnego powołanych wyżej przepisów dekretu z dnia 16 maja 1956 r. o umorzeniu i udzieleniu ulg w spłaceniu należności państwowych oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 września 1982 r. w sprawie zasad umarzania i udzielania ulg w płaceniu należności państwowych w tym także § 5 ust. l tego rozporządzenia dotyczącego przesłanek rozkładania należności na raty, jak również nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji szczegółowo uzasadniły swoje stanowisko odnośnie braku podstaw do umorzenia przedmiotowej należności ale także odnośnie braku przesłanek do rozłożenia tej należności na raty i trudno jest im zarzucić brak przekonywających argumentów uzasadniających powyższe rozstrzygnięcie. Od czasu udzielenia pożyczki upłynęło już ponad 5 lat i o obowiązku spłaty tej pożyczki skarżący wiedział od kilku lat, a nie poczynił dotychczas żadnych starań w celu spłaty należności, a wszczęta egzekucja względem jego nieruchomości rzeczywiście rokuje zaspokojenie należności Funduszu Pracy.

Pozytywna opinia w przedmiocie zastosowania ulgi w spłaceniu należności wydana przez Rejonowy Urząd Pracy w W. stanowiła tylko jedną z okoliczności do rozważenia przez organ orzekający i nie miała charakteru wiążącego dla organu.

Należy zauważyć na marginesie, że w obecnym stanie prawnym w ogóle nie ma możliwości rozważania w dotychczasowym trybie umorzenia należności pieniężnych wynikających ze stosunków cywilnoprawnych, do których niewątpliwie zalicza się pożyczkę udzieloną bezrobotnemu z Funduszu Pracy, gdyż powołane w decyzji przepisy dekretu z dnia 16 maja 1956 r. zostały z dniem 1 stycznia 1998 r. uchylone ustawą z dnia 28 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926), a przepis art. 2 § 4 powyższej Ordynacji podatkowej stanowi, że przepis Ordynacji podatkowej nie stosuje się do świadczeń wynikających ze stosunków cywilnoprawnych.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 27 § 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.