Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 41889

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 7 października 1998 r.
II SA 1188/98

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Z. Mańk (spr.).

Sędziowie NSA: J. Bała, A. Kisielewicz.

Protokolant: A. Pętkowski.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Wojewódzkiego Urząd Pracy w O. decyzją z 8 lipca 1998 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Pani Krystyny O. od decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w W. z dnia 26.05.1998 r. uchylającej dotychczasowe własne decyzje:

- z dnia 3.03.1998 r. w sprawie utraty prawa do zasiłku oraz statusu osoby bezrobotnej od dnia 3.03.1998 r. z powodu podjęcia pracy,

- z dnia 25.03.1997 r. w sprawie uznania za osobę bezrobotną od dnia 25.03.1997 r. i przyznaniu prawa do zasiłku z dniem 2.04.1997 r. w wysokości określonej w art. 24 ust. 1 na okres nieprzekraczający 12 miesięcy i orzekającej o odmowie zarejestrowania jako osoby bezrobotnej od dnia 25.03.1997 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono co następuje:

Kierownik Rejonowego Urzędu Pracy w W. postanowieniem wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania Pani Krystynie O. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a następnie wymienioną na wstępie decyzją z dnia 26.05.998 r., wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 z późn. zm.) orzekł o odmowie zarejestrowania jej jako osoby bezrobotnej od dnia 25.03.1998 r. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że osoba wykonująca pracę zarobkową nie może być zarejestrowana jako osoba bezrobotna.

Od decyzji organu I instancji Pani Krystyna O. wniosła odwołanie, w którym podnosi, że pracowała do dnia 21.03.1997 r. Dalej nie było dla niej pracy, więc zarejestrowała się w Urzędzie Pracy uważając, że umowa-zlecenie zawarta do dnia 28.03.1997 r. jest już nieważna. Zainteresowana prosi o rozpatrzenie sprawy pod tym kątem i uznanie jej za osobę bezrobotną od 29.03.1997 r., jeżeli rzeczywiście przepisy nie pozwalają na uznanie za bezrobotną od 25.03.1997 r."

Organ rozpatrujący odwołanie nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy.

W złożonym pisemnym oświadczeniu w chwili rejestracji Pani Krystyna O. potwierdziła m.in., że jest osobą nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej (tj. zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia albo o dzieło).

Konieczność spełnienia tych m.in. warunków w celu uzyskania statusu osoby bezrobotnej nakłada przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Z akt sprawy wynika natomiast, że zainteresowana w dniu rejestracji, tj. 25.03.1997 r. związana była umową - zleceniem zawartą w dniu 14.03.1997 r. w W. z firmą "M.", której § 1 stanowi, że zleceniobiorca zobowiązuje się do: szycia w okresie od 15.03.1997 r. do 28.03.1997 r. Zgodnie natomiast z treścią § 2, zleceniobiorcy za wykonanie czynności przewidzianych w § 1 umowy przysługuje wynagrodzenie w wysokości 410 zł. Zauważyć należy, że nie nastąpiły zmiany umowy w postaci aneksu dotyczące np. okresu jej trwania bądź wysokości wynagrodzenia (§ 3 umowy).

Nie nastąpiło też jej wypowiedzenie przez żadną ze stron.

Stąd też, w dniu 25.03.1997 r. Pani Krystyna O. była osobą wykonującą inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, a to stanowiło przeszkodę w uznaniu jej za osoby bezrobotną.

Nie jest też możliwe "uznanie jej za osobę bezrobotną od 29.03.1997 r.".

Status bezrobotnego uzyskuje się z dniem przedłożenia kompletu wymaganych dokumentów, wypełnienia karty rejestracyjnej oraz poświadczenia własnoręcznym podpisem w obecności pracownika rejonowego urzędu pracy, prawdziwości danych i oświadczeń zawartych w tej karcie. Są to czynności dobrowolne i sam zainteresowany wybiera datę ich dokonania.

Na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Krystyna O., wnosząc o ich uchylenie.

Skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w odwołaniu, podnosząc, że aczkolwiek umowa zlecenie zawarta była na okres od 15 do 28 marca 1998 r., już 21 marca uszyła wszystkie sukienki i dlatego była przekonana, że może zarejestrować się jako bezrobotna, mimo że wynagrodzenie miała otrzymać 28 marca 1998 r. Nie poinformowano jej także, że brak pisemnego rozwiązania umowy stanowi przeszkodę do ubiegania się o status bezrobotnej.

W odpowiedzi na skargę podtrzymano argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stan faktyczny ustalony w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości.

Skarżąca w dniu rejestracji, tj. w dniu 23 marca 1997 r. związana była umową zlecenia zawartą na okres od 15 marca do 28 marca 1997 r. za wynagrodzeniem 410 zł i istotnie nie mogła w tym dniu uzyskać statusu bezrobotnej, a w konsekwencji i prawa do zasiłku, gdyż wykonywała pracę zarobkową. Okoliczność, że skarżąca - jak twierdzi - wykonała całe zlecenie do 21 marca 1997 r. nie ma istotnego znaczenia, skoro czas trwania zawartej na piśmie umowy nie został zmieniony np. aneksem do umowy.

W wyniku wznowienia postępowania ustalone zostały bardzo szczegółowo wszystkie okoliczności związane z rejestracją skarżącej w urzędzie pracy, okresem jej zatrudnienia itp.

Badając całokształt sprawy i wydając nowe decyzje merytoryczne, organy zatrudnienia nie rozważyły jednak, czy w tak nietypowej sprawie nie byłoby możliwe przyznanie statusu bezrobotnej np. z dniem 29 marca 1997 r., skoro już w tym dniu skarżąca spełniała - jak wynika z dotychczasowych ustaleń faktycznych - wszystkie wymogi przewidziane przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego.

Skarżące w toku całego postępowania podkreślała z naciskiem, że działała w dobre wierze, nie zdając sobie do końca sprawy z konsekwencji prawnych rejestracji w dniu 25 marca 1997 r. (mimo formalnego obowiązywania umowy zlecenia do 28 marca 1997r.).

Rozważenie tych okoliczności przez organy zatrudnienia jest tym bardziej uzasadnione, iż z dotychczas zgromadzonych materiałów nie wynika, by skarżąca działała w złej wierze.

Przysługujący - po spełnieniu wszystkich ustawowych warunków - zasiłek ma umożliwić bezrobotnemu i jego rodzinie przetrwanie najtrudniejszego okresu w oczekiwaniu na propozycję pracy jej znalezienie, ewent. przekwalifikowanie itp.

Racjonalizacja przepisów, zaostrzenie dostępu do zasiłków, stosowanie przewidzianych przez ustawodawcę rygorów i środków dyscyplinujących nie oznacza rezygnacji z konieczności dokładnego rozważania wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu strony (art. 7 kpa).

Z tych względów i po myśli art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z 11 maja 1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) - orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.