Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1618741

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 16 kwietnia 2013 r.
II PZ 6/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Zbigniew Myszka (sprawozdawca).

Sędziowie SN: Bogusław Cudowski, Jolanta Strusińska-Żukowska.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Edwarda S. przeciwko M. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 kwietnia 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 17 grudnia 2012 r., (...) odrzuca zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r., wydanym po rozpoznaniu wniosku powoda Edwarda S. o zwolnienie go od opłaty od skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku tego Sądu z dnia 7 września 2012 r., oddalającego jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego w W. XXI Wydziału Pracy z dnia 17 grudnia 2010 r., oddalającego powództwo przeciwko M. o odszkodowanie, zwolnił powoda od opłaty stosunkowej od skargi kasacyjnej ponad kwotę 500 zł (pkt 1), a w pozostałym zakresie wniosek oddalił (pkt 2), orzekając na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 z późn. zm.).

W ocenie Sądu Apelacyjnego, uiszczenie kwoty 500 zł opłaty od skargi kasacyjnej nie spowoduje uszczerbku koniecznego dla utrzymania powoda i jego rodziny, ponieważ z załączonego do skargi kasacyjnej oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania wynika, że powód pracuje w miejskich zakładach autobusowych za wynagrodzeniem w wysokości 2.000 zł miesięcznie, posiada mieszkanie własnościowe spółdzielcze o pow. 30 m2, a na utrzymaniu ma syna.

W zażaleniu na to postanowienie powód domagał się jego zmiany przez zwolnienie go od opłaty od skargi kasacyjnej w całości oraz zwolnienia od opłaty od zażalenia ze względu na trudną sytuację materialną. Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 100 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez "niezwolnienie Powódki od opłaty od zażalenia w całości podczas gdy ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika, iż jest to niezbędne w celu dochodzenia przez Stronę roszczeń oraz znajduje uzasadnienie w realiach przedmiotowej sprawy." Wnoszący zażalenie twierdził, że z uwagi na istniejące zobowiązania i wysokość dochodów, jakie osiąga nie jest w stanie ponosić opłaty w wysokości 500 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i syna, który jest na jego wyłącznym utrzymaniu. Podkreślił też, że "przed zatrudnieniem borykał się z problemami finansowymi i nadal ma trudności w spłacaniu wszystkich zobowiązań", czego Sąd nie wziął pod uwagę, przez co "nie dokonał rzeczowej i kompleksowej analizy jego sytuacji materialnej."

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie jest niedopuszczalne, ponieważ zgodnie z art. 3941 § 1 i 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje wyłącznie na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także na postanowienia kończące postępowania w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna z wyjątkiem postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie (od których można wnieść skargę kasacyjną), a także z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Wymieniony katalog postanowień sądu drugiej instancji zaskarżalnych do Sądu Najwyższego jest zamknięty, przeto nie obejmuje postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, co wymagało orzeczenia jak w sentencji (art. 373 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 i w związku z art. 39821 k.p.c.).

Można jedynie sygnalizować, że po wydaniu postanowienia o częściowym zwolnieniu od opłaty stosunkowej od skargi kasacyjnej ("ponad kwotę 500 zł") powód (wnoszący zażalenie) zobowiązany był uiścić taką częściową opłatę i wtedy jego skarga kasacyjna nabrałaby dalszego biegu procesowego. W razie nie zapłacenia częściowej opłaty sądowej i odrzucenia z tej przyczyny nienależycie opłaconej skargi kasacyjnej, powód mógłby w zażaleniu na odrzucenie skargi kasacyjnej żądać rozpoznania przez Sąd Najwyższy także prawidłowości postanowienia Sądu Apelacyjnego o jedynie częściowym zwolnieniu od opłaty sądowej należnej od skargi kasacyjnej (art. 380 w związku z art. 3941 § 1 k.p.c.).

Powyższe oznaczało, że niedopuszczalne jest zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji zwalniające jedynie od części opłaty sądowej od skargi kasacyjnej, a zarzuty przeciwko takiemu niezaskarżalnemu orzeczeniu mogą być przedmiotem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu nienależycie opłaconej skargi kasacyjnej, gdyby nieuzasadniona odmowa całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych miała wpływ na sprawiedliwy osąd sprawy (art. 380 w związku z art. 3941 § 1 in principio k.p.c. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.