Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1618721

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 10 lipca 2013 r.
II PK 74/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Józef Iwulski.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zdzisława Cz. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 lipca 2013 r., skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 sierpnia 2012 r., (...) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2012 r., Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalił apelację powoda Zdzisława Cz. od wyroku Sądu Rejonowego dla W.-Ż. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 26 stycznia 2012 r., w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w W. o przywrócenie do pracy i wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy.

Od wyroku Sądu Okręgowego powód wniósł skargę kasacyjną, w której wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadnił potrzebą wykładni art. 8 k.p. Zdaniem skarżącego, zachodzi wątpliwość w zakresie tego, "jaki wpływ na możliwość zastosowania art. 8 kodeksu pracy ma zachowanie pracodawcy, polegające na rażącym naruszeniu przepisów prawa pracy dotyczących rozwiązania z pracownikiem stosunku pracy." W sprawie Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powoda stanowi nadużycie prawa w rozumieniu art. 8 k.p., chociaż stwierdził, że pozwany pracodawca - odwołując powoda - dopuścił się szeregu uchybień. Z tej przyczyny - w ocenie powoda - konieczne jest dokonanie wykładni art. 8 k.p. pod kątem ustalenia, w jakim stopniu uchybienia pracodawcy przy rozwiązywaniu stosunku pracy z pracownikiem szczególnie chronionym mogą mieć wpływ na późniejsze powoływanie się pozwanego pracodawcy na art. 8 k.p. jako na podstawę oddalenia żądania przywrócenia do pracy. Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie, a także o zasądzenie kosztów procesu.

Uzasadnienie prawne

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Powód uważa, że wniesiona przez niego skarga zasługuje na rozpoznanie ze względu na konieczność wykładni art. 8 k.p.

Przepis art. 8 k.p. (zgodnie z którym nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego, a takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony) należy do kategorii przepisów prawa zawierających klauzule generalne (zwroty niedookreślone), wobec czego z natury ma charakter ogólny, a jego zastosowanie jest ściśle uzależnione od konkretnych okoliczności faktycznych. Już z tej przyczyny kwestia prawidłowej interpretacji art. 8 k.p., nie może być uznana za argument wskazujący na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisu prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 11 kwietnia 2003 r. I PK 558/2002 OSNP 2004/16 poz. 283 oraz postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 27 stycznia 2009 r. II PK 252/2008 LexPolonica nr 3026611). Nie jest możliwa taka wykładnia art. 8 k.p., która zawierałaby swoiste "wytyczne", w jakich (kazuistycznych) sytuacjach sąd powszechny miałby uwzględnić albo nie uwzględnić zarzutu pracodawcy o sprzeczności żądania pracownika z art. 8 k.p., nawet gdyby dotyczyło to sytuacji pracownika szczególnie chronionego (postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 17 lutego 2012 r. III PK 70/2011 LexPolonica nr 5854546).

Należy dodać, że w sytuacji, gdy pracodawca naruszył przepisy prawa o rozwiązywaniu umów o pracę (a takie uchybienia stwierdzono w zaskarżonym wyroku), to właśnie norma wyrażona w art. 8 k.p. umożliwia sądowi pracy rozpoznającemu powództwo o przywrócenie do pracy, wydanie orzeczenia zasądzającego na rzecz pracownika świadczenie odszkodowawcze - zamiast uwzględnienia roszczenia restytucyjnego zgłoszonego w pozwie - a w skrajnych przypadkach daje nawet podstawę do oddalenia powództwa, choćby pracownik podlegał szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 5 lipca 2005 r. I PK 251/2004 Prawo Pracy 2005/12 str. 34; wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 6 kwietnia 2006 r. III PK 12/2006 OSNP 2007/7-8 poz. 90; wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 8 stycznia 2007 r. I PK 104/2006 Monitor Prawa Pracy 2007/8 str. 425 oraz postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych z dnia 12 sierpnia 2009 r. II PZP 8/2009 OSNP 2011/3-4 poz. 37).

To właśnie tą podstawą prawną kierował się Sąd pierwszej instancji, zasądzając na rzecz powoda od strony pozwanej stosowne odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę (wbrew żądaniu skarżącego, który konsekwentnie domagał się restytucji stosunku pracy), a to rozstrzygnięcie Sąd odwoławczy uznał za trafne w okolicznościach faktycznych sprawy, biorąc pod uwagę w szczególności znaczny ciężar gatunkowy zarzucanego pracownikowi przewinienia (spożywanie alkoholu w czasie pracy i kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwym) oraz stosunkowo nieduże uchybienia formalne popełnione przez pracodawcę przy rozwiązywaniu z powodem stosunku pracy (np. nieznaczne, bo dwudniowe przekroczenie terminu z art. 52 § 2 k.p.).

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i zasądził na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego na mocy art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.