Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2508449

Postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 10 grudnia 2014 r.
II PK 106/14
Odprawa pieniężna a kwestionowanie wypowiedzenia umowy o pracę.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia SN Zbigniew Korzeniowski.

Sentencja

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Z. K. przeciwko P. SA w G. o odprawę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2014 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia 21 listopada 2013 r., sygn. akt VI Pa (...),

1.

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2.

zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 921,20 zł (dziewięćset dwadzieścia jeden i 20/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie faktyczne

Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 21 listopada 2013 r. oddalił apelację skarżącego (pozwanego) od wyroku Sądu Rejonowego w B. z 8 marca 2013 r., którym zasądzono na rzecz powoda Z. K. 12.683 zł tytułem odprawy na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany wskazał na podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c., tj. "W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), a mianowicie czy wskazanie w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny, która nie może być podstawą rozwiązania stosunku pracy nie może skutkować pozbawieniem pracownika prawa do odprawy pieniężnej, nawet gdy pracownik nie wniesie odwołania od takiego wypowiedzenia (art. 264 § 1 k.p.)". "Istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), a mianowicie czy przejście pracownika na emeryturę stanowi przyczynę niedotyczącą pracownika w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników". "Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4), gdyż zdaniem skarżącego słuszny jest pogląd zaprezentowany przez sędziego Sądu Okręgowego w Toruniu Rafała Krawczyka (vide: artykuł prasowy opublikowany na łamach Dziennika Gazeta Prawna, 10 maja 2012 r., nr 90 (3228), zgodnie z którym niedochowanie przez pracownika terminu, o którym mowa w powołanym przepisie art. 264 § 1 k.p., do zaskarżenia czynności prawnej pracodawcy skutkującej rozwiązaniem umowy o pracę, zawsze będzie skutkowało także brakiem prawa do odprawy pieniężnej, bez względu na to czy wypowiedzenie było w rzeczywistości zgodne z prawem lub uzasadnione".

Uzasadnienie prawne

Powód wniósł o nieprzyjęcie skargi do rozpoznania i zasądzenie kosztów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.

Wniosek jedynie hasłowo odwołuje się do istotnego zagadnienia prawnego, gdyż sformułowana kwestia nie wykracza poza zwykłą wykładnię i stosowanie prawa. Mylnie koncentruje się na terminie do odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę z art. 264 k.p., gdyż jego niedotrzymanie wywołuje skutki materialne (oddalenie powództwa) tylko w odniesieniu do roszczeń kontestujących samo wypowiedzenie umowy o pracę, czyli jego zasadność i zgodność z prawem, przykładowo określonych w art. 45 k.p. lub w art. 50 k.p. Czym innym jest roszczenie o odprawę pieniężną na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r., gdyż wówczas chodzi o termin przedawnienia roszczenia z art. 291 k.p. (trzyletni) i nie ma znaczenia termin do odwołania od wypowiedzenia z art. 264 k.p. Pracownik może wystąpić o odprawę nawet wtedy, gdy wcześniej nie odwołał się od wypowiedzenia umowę o pracę. Niewłaściwie skarżący odczytuje orzecznictwo Sądu Najwyższego (sprawy powołane o sygn.: I PKN 693/00, III PK 74/10 i II (nie III) PK 21/11), gdyż wcale nie powiedziono w nim, że po terminie z art. 264 k.p. wykluczone jest dochodzenie odprawy pieniężnej na podstawie ustawy z 13 marca 2003 r. W orzecznictwie kwestia terminu z art. 264 k.p. jako warunku innych roszczeń rozważana jest szerzej (por. sprawy o sygn.: III PK 31/12, II PK 265/11, II PK 112/10, II PK 164/08). W ocenie wniosku w tej sprawie wystarczy stwierdzić, iż trafnie oceniły Sądy, że roszczenie o odprawę ma inną podstawę prawną. Inne fakty mają znaczenie, a więc nie tylko przyczyna podana w wypowiedzeniu umowy o pracę. Nie trzeba szerzej uzasadniać, że roszczenia z art. 45 k.p. nie wykluczają roszczenia o odprawę pieniężną. Podana w wypowiedzeniu umowy przyczyna nie wiąże sądu, który w sprawie o odprawę samodzielnie ustala stan faktyczny. Oddalenie odwołania od wypowiedzenia ze względu na termin z art. 264 k.p. nie oznacza, że sąd pracy w zakresie ustaleń faktycznych związany jest przyczyną podaną w wypowiedzeniu. Rzeczywista przyczyna może być inna niż podana w wypowiedzeniu umowy o pracę, nie wszystkie przyczyny wypowiedzenia pracodawca też musi ujawnić. Sformułowane we wniosku zagadnienie nie ma więc rangi istotnego zagadnienia prawnego, które ma na uwadze przepis art. 3989 § 1 k.p.c.

Druga podstawa przedsądu, czyli z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., nie spełnia się z tej przyczyny, że nie jest wystarczającym wskazanie na rozbieżne orzecznictwo w sprawach o sygn. II PK 51/11 i II PK 119/07, albowiem ta podstawa przedsądu musi być aktualna w sprawie objętej skargą. Tymczasem podstawa rozstrzygania w zaskarżonym wyroku nie pozostaje w związku z dostrzeżonym problemem wykładni (sprzeczności orzecznictwa), czyli kwestią czy przejście na emeryturę stanowi przyczynę niedotyczącą pracownika. Sąd w zaskarżonym wyroku nie zasądził odprawy pieniężnej, dlatego że w wypowiedzeniu umowy o pracę podano za przyczynę rozwiązania umowy o pracę przejście pracownika na emeryturę, lecz dlatego, że wyłączną przyczyną rozwiązania stosunku pracy były zmiany organizacyjne polegające na zatrudnieniu w miejsce etatowego radcy prawnego (powoda) spółki cywilnej. Podstawa przedsądu rozmija się zatem z podstawą rozstrzygnięcia. Innymi słowy podstawą faktyczną i prawną zasądzonej odprawy nie było prawo powoda do emerytury.

Skarga kasacyjna nie jest też oczywiście uzasadniona, gdyż skarżący we wniosku odwołuje się do argumentacji (wyżej in extenso), która koncertuje się na przepisie art. 264 § 1 k.p. i niezasadnie trzyma się twierdzenia, że niedochowanie terminu z tego przepisu stanowi prawną przeszkodę do dochodzenia odprawy pieniężnej. Negatywną ocenę takiego nieuprawnionego zapatrywania przedstawiono wyżej, dlatego nie ma podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 5, § 11 ust. 1 pkt 2 i § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego.