II OZ 762/20 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3083695

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r. II OZ 762/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 13 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia (...) czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1151/19 o odrzuceniu skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) lipca 2019 r. znak: (...) w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z (...) czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) lipca 2019 r. w przedmiocie warunków zabudowy.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w związku z prawomocnym postanowieniem z (...) marca 2020 r. (sygn. II SPP/Rz 297/19) WSA w Rzeszowie, utrzymującym w mocy postanowienie referendarza sądowego z (...) stycznia 2020 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, na mocy zarządzenia z (...) marca 2020 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z (...) października 2019 r. w przedmiocie uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 złotych, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi.

Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało wysłane na wskazany w skardze adres skarżącego. Z uwagi na nieobecność adresata w miejscu zamieszkania, przesyła pocztowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została dwukrotnie ((...) i (...) marca 2020 r.) awizowana. Sąd stwierdził, że terminu do odbioru wezwania upłynął z dniem (...) marca 2020 r. (art. 73 § 4 p.p.s.a.), a w konsekwencji siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie z dniem (...) maja 2020 r.

Wyjaśniając sposób liczenia tego terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że w niniejszej sprawie na mocy art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.) nastąpiło wstrzymanie biegu procesowego ustawowego terminu do uiszczenia wpisu. Zgodnie z powołanym przepisem art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r., w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Przepis ten został dodany do ww. ustawy przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568), zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r. Zdaniem Sądu, jakkolwiek stan epidemii obowiązywał na obszarze kraju od dnia 20 marca 2020 r. (rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.)), to z uwagi na to, że omawiany przepis wszedł w życie w dniu 31 marca 2020 r., z tym dniem wstrzymaniu uległ bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Ponadto, na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), art. 15 zzs został uchylony. Zmiana ta weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Jednakże na mocy art. 68 ust. 7 ostatnio wymienionej ustawy, terminy biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Oznacza to, że ustanie przyczyny powodującej zawieszenie biegu terminu nastąpiło dnia (...) maja 2020 r.

W związku z tym zakreślony w przedmiotowej sprawie termin na uiszczenie wpisu rozpoczął dalszy bieg w dniu (...) maja 2020 r. i upłynął z dniem (...) maja 2020 r. Do tego dnia skarżący, mimo prawidłowego wezwania o uzupełnienie wskazanych braków fiskalnych skargi oraz pouczeniu o konsekwencjach grożących w razie niedokonania tej czynności, nie uczynił zadość wezwaniu i nie uiścił wpisu sądowego.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący W.P., wnosząc o jego uchylenie i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu (...) marca 2020 r. o godz. 15.00, w związku z otrzymanym awizem, podjął próbę odbioru pisma w placówce pocztowej. Poczta była jednak już zamknięta, pomimo tego, że na awizie podano godziny pracy placówki od 7.30 do 20.00. Ograniczenie godzin pracy placówki, w świetle informacji na jej drzwiach, uzasadnione było sytuacją epidemiologiczną w kraju.

Wnoszący zażalenie wskazał następnie, że od (...) marca 2020 r. na terenie Polski wprowadzono zakaz przebywania w miejscach publicznych. W tej sytuacji, jako osoba należąca do grupy podwyższonego ryzyka zachorowania, nie zdecydował się na powtórną próbę odebrania pisma. W rezultacie, nie otrzymał zawiadomienia o konieczności uiszczenia wpisu, a przeszkoda w odebraniu przesyłki sądowej miała charakter obiektywny, zewnętrzny i niezależny od skarżącego. Próba jej odbioru wiązałaby się z naruszeniem obowiązującego podczas epidemii prawa oraz narażeniem zdrowia. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o przywrócenie terminu do wniesienia opłaty.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z treścią art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jeśli zaś pismem tym jest - tak jak w niniejszej sprawie - skarga, to podlega ona odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).

Ustalając termin doręczenia skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu Sąd I instancji poprawnie uznał, że doszło do tego zgodnie z obowiązującymi przepisami w dniu (...) marca 2020 r. w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Skarżący w złożonym zażaleniu potwierdza, że doręczono mu awizo zawierające informację o złożeniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odebrania w ciągu 14 dni od pierwszego awizowania. Żadna z okoliczności ujawnionych w tej sprawie nie pozwala przyjąć, że nie doszło w niej do skutecznego doręczenia wezwania w trybie art. 73 p.p.s.a. Okoliczności podnoszone w tym zakresie w zażaleniu, dotyczące racji, które stały za tym, że skarżący nie odebrał adresowanej do niego przesyłko pocztowej posiadając wiedzę o miejscu jej pozostawienia i terminie odbioru, pozbawione są prawnego znaczenia i mogą podlegać ewentualnemu uwzględnieniu w postępowaniu w sprawie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Wniosek w tym przedmiocie obejmuje pismo procesowe strony będące zażaleniem, jednakże rozpatrzenie tego wniosku należeć będzie do Sądu I instancji.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niewłaściwie uwzględnił jednak znaczenie dla biegu terminu do uiszczenia wpisu regulacji przyjętej w art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 568). Zgodnie z ww. art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19 w brzmieniu nadanym ww. ustawą z dnia 31 marca 2020 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Przepis ten został dodany do ww. ustawy przez art. 1 pkt 14 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, zmieniającej wskazaną ustawę z dniem 31 marca 2020 r. Stan zagrożenia epidemicznego w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z 13 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 433) i obowiązywał od 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 490). Stan epidemii ogłoszono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. poz. 491). Wprawdzie art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o zwalczaniu COVID-19 został wprowadzony do ustawy w dniu 31 marca 2020 r., niemniej uznać należy, że skoro ustawodawca wskazał w nim wprost, że normuje on bieg terminów nie tylko w stanie epidemii, lecz także w stanie zagrożenia epidemicznego, skutki ww. przepisu obejmują również terminy, których bieg przypada na okres od 14 marca 2020 r. do 31 marca 2020 r. Wobec tego przyjąć należy, że od dnia 14 marca 2020 r. z mocy prawa nastąpiło zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych (por. postanowienia NSA z 18 sierpnia 2020 r., II FZ 364/20, II FZ 365/20, II FZ 366/20; z 10 września 2020 r. I GSK 1002/20).

Wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów oznacza, że terminy, które nie rozpoczęły swojego biegu przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii nie biegną w okresie trwania powyższego stanu. Terminy te rozpoczynają swój bieg dopiero od dnia uchylenia powyższego stanu. Zawieszenie natomiast biegu terminów dotyczy tych terminów, które rozpoczęły swój bieg przed dniem ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Od tego dnia ulegają one zawieszeniu i biegną dalej od dnia ustania przyczyny powodującej ich zawieszenie. Wstrzymanie rozpoczęcia bądź zawieszenie biegu terminów w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie uniemożliwia jednak podejmowania czynności przez sąd administracyjny, jednakże wstrzymuje bądź zawiesza terminy na wykonanie nałożonych przez sąd obowiązków.

W rozpoznawanej sprawie, w związku z doręczeniem skarżącemu wezwania do uiszczenia wpisu w dacie (...) marca 2020 r., kiedy z mocy prawa obowiązywało zawieszenie biegu terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowoadministracyjnych, należało zatem przyjąć, że termin ten dla skarżącego rozpoczął dopiero bieg w dniu (...) maja 2020 r. (art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 oraz art. 68 ust. 6 i 7 tej ustawy). Oznacza to jednakże, że siedmiodniowy termin do uiszczenie wpisu upłynął skarżącemu 1 czerwca 2020 r. Wobec niespornych ustaleń, że skarżący wpisu od skargi nie uiścił, odrzucenie przez Sąd I instancji skargi na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. było prawidłowe.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.i art. 2020 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.