II OZ 697/18 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2519956

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2018 r. II OZ 697/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 kwietnia 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 828/17 ze skargi J. G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) września 2017 r., znak: (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: oddalić zażalenie. 4

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. WSA w Białymstoku w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 828/17 ze skargi J.G. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) września 2017 r., znak: (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji odwołał się do treści art. 86 § 1 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - p.p.s.a. i wskazał, że skarżący nie dokonał wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie, nie wskazał też na żadne argumenty, które uprawdopodabniałyby, że uchybienie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nastąpiło bez jego winy.

Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego udzielonego z urzędu według norm prawem przepisanych, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, a nie w części. Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. mające wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię przepisów tego artykułu, polegającą na uznaniu, że strona skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, podczas gdy skarżący nie ponosi w tym wypadku winy za brak uzupełnienia braków formalnych skargi z uwagi na swój wiek, nieporadność, a także duże kłopoty ze zdrowiem.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 (w:) CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).

W pierwszej kolejności należy wskazać na błędne stanowisko Sądu pierwszej instancji, z którego wynika, że skarżący wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu nie dopełnił czynności, której nie dokonano w terminie. Jak zasadnie wskazano w zażaleniu, skarżący w dniu 5 marca 2018 r. złożył pismo zatytułowane "Uzasadnienie", które potraktowano jako skargę sformułowaną na nowo, zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu Sądu z dnia 15 listopada 2017 r. Skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu uzupełnił brak formalny skargi poprzez sformułowanie skargi na nowo i nadesłanie jej podpisanego egzemplarza wraz z jednym odpisem, który został doręczony organowi.

Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając merytorycznie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do jego uwzględnienia. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania powyższej czynności nastąpiło bez jej winy. We wniosku nie powołał się na żadne podstawy uchybienia terminu, a za takie nie można uznać okoliczności podeszłego wieku, ogólnego stanu zdrowia, domniemywanej nieporadności w podejmowaniu czynności w sprawie. Z akt sprawy wynika, że skarżący samodzielnie formułuje pisma (np. skargę), które składa w ustawowych terminach. Reaguje na wezwania Sądu, np. składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w terminie otwartym do uiszczenia wpisu sądowego. Nie można na tej podstawie uznać, aby skarżący był osobą nieporadną, która nie jest w stanie zrozumieć treści kierowanych do niego pism i pouczeń. Dołączone na etapie postępowania zażaleniowego zaświadczenie lekarskie jakkolwiek świadczy o stanie zdrowotnym skarżącego ((...), etc.), niemniej jednak nie stanowi podstawy do uznania, że skarżący w terminie otwartym do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie, nie był w stanie dokonać ww. czynności. W sprawie nie zaistniała żadna obiektywna, niezależna od strony i nagła przyczyna (np. pobyt w szpitalu, nagła choroba), która usprawiedliwiałaby niedokonanie w terminie czynności procesowej w postaci uzupełnienia braku formalnego skargi przez jej podpisanie. W treści zażalenia skarżący wskazał, że czasami stan jego zdrowia jest zadawalający i pozwala mu na normalne funkcjonowanie, a czasami ma problemy z koncentracją, właściwym formułowaniem myśli. Nie wykazano jednak, aby zaistniały konkretne okoliczności uniemożliwiające bądź poważnie utrudniające skarżącemu uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie.

W świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu. Powyższe wyklucza zatem możliwość przywrócenia terminu do dokonania określonej w wezwaniu czynności procesowej. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada zatem prawu.

Z tych względów zażalenie, jako niezasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Koszty pomocy prawnej udzielonej skarżącego z urzędu przyznaje wojewódzki sąd administracyjny.

--4

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.