II OZ 54/18 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2445776

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2018 r. II OZ 54/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 762/17 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2017 r., Nr (...) w przedmiocie rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

J. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie rozbiórki.

Następnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, iż rozbiórka domu spowoduje, że jej syn i cała jego rodzina stracą dach nad głową, a nie mają pieniędzy na zakup innego lokalu czy też opłacenie czynszu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 762/17, wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.).

Na wstępie Sąd wyjaśnił jak należy rozumieć przesłanki wstrzymania określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślił konieczność właściwego uzasadnienia wniosku w przedmiocie wstrzymania zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadniczo wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku.

Zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiązałoby się z niebezpieczeństwem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Rozbiórka przedmiotowego obiektu niewątpliwie może prowadzić do sytuacji, w której przywrócenie stanu poprzedniego obiektu w razie wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego - to jest jego odbudowanie - będzie się wiązało z poniesieniem znacznych nakładów (finansowych, organizacyjnych). Ponadto nie ulega wątpliwości, iż utrata dachu nad głową całej rodziny powoduje również negatywne skutki.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła uczestniczka postępowania M. K., domagając się jego zmiany i oddalenia wniosku J. Ż. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

W uzasadnieniu wskazano, że Sąd niezasadnie przyjął, że nakaz rozbiórki wiązać się będzie z utratą dachu nad głową całej rodziny.

Uczestniczka stwierdziła, że dom przeznaczony do rozbiórki zamieszkuje syn J. Ż. wraz z rodziną. J. Ż. posiada inny dom mieszkalny pod tym samym adresem co budynek przeznaczony do rozbiórki (ul. M. (...) w P.) składający się z 3 pokoi i zabudowanej altany i syn z rodziną mógłby zająć któreś z tych pomieszczeń. Ponadto J. Ż. i jej mąż posiadają nieruchomość w D. (...) k.m. od P. zabudowaną budynkiem murowanym (m.in. 2 pokoje). Również synowa J. Ż. - A. Ż., posiada nieruchomość w D. zabudowaną budynkiem niemurowanym. Zatem w ocenie wnoszącej zażalenie istnieją warunki lokalowe, w których mógłby zamieszkać syn J. Ż. wraz z rodziną w przypadku wykonania nakazu rozbiórki. Uczestniczka podniosła, że syn J. Ż. - T. Ż. pracuje w A. i sporadycznie przebywa w Polsce.

Dalej podkreślono, że istnienie przeznaczonego do rozbiórki domu stanowi główną i jedyną przeszkodę do zawarcia ugody w sprawie z wniosku M. K. o zniesienie współwłasności, której uczestnikiem jest J. Ż. - Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce sygn akt (...). Sporna była bowiem kwestia przejścia przez nieruchomość.

Likwidacja budynku spowoduje odpadnięcie głównej przyczyny braku zawarcia ugody umożliwiającej w przyszłości zniesienie współwłasności.

W ocenie składającej zażalenie powyższe okoliczności wskazują, że wykonanie rozbiórki nie rodziło zagrożeń, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest to by adresat tej decyzji skorzystał do momentu rozstrzygnięcia o zasadności wniesionej skargi a tym samym legalności wydanej decyzji, z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie zaskarżonej decyzji. Chodzi więc o to by ustrzec skarżącego takimi skutkami wykonania decyzji, które stworzą dla jej adresata zagrożenie w postaci znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nakłada na współwłaścicieli M. K. oraz J. Ż. obowiązek dokonania rozbiórki części budynku (wraz z tarasem) użytkowanego obecnie na cele mieszkalne, usytuowanego w części ogrodowej nieruchomości przy ul. M. (...) w P. (dz. nr (...), ark. (...) obręb K.).

Oczywistym jest, że wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego rodzi znaczne koszty samej rozbiórki ale jednocześnie powoduje szkodę w majątku tej osoby, która wbrew przepisom wzniosła taki budynek. Nawet abstrahując od sytuacji majątkowej takiej osoby uznać należy, że poniesienie kosztów rozbiórki budynku mieszkalnego, pozbawienie dotychczasowego miejsca zamieszkania osób tam przebywających (konieczność przeprowadzki w inne miejsce) a także ewentualne koszty odbudowy budynku w razie uwzględnienia skargi powodują dla zobowiązanego znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Przywrócenie budynku do stanu sprzed jego rozbiórki stanowi trudny do odwrócenia skutek bowiem wymaga wysiłku organizacyjnego i wysokich nakładów finansowych.

Wskazywane w zażaleniu okoliczności, zakładając ich wiarygodność (czego nie można przesądzić bowiem NSA dysponuje jedynie oświadczeniem uczestniczki postępowania skonfliktowanej ze skarżącą niepotwierdzonym żadnymi dowodami), związane z możliwością zapewnienia zamieszkania dotychczasowym lokatorom przeznaczonego do rozbiórki budynku - syn J. Ż. wraz z rodziną, nie podważają słuszności stanowiska WSA w Poznaniu, że rozbiórka budynku mieszkalnego przed zbadaniem legalności zaskarżonej decyzji niewątpliwie wywoła w majątku skarżącej znaczną szkodę a jednocześnie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Likwidacja budynku mieszkalnego a następnie jego ponowne wzniesienie skutkuje powstaniem zagrożeń wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wynika to już z samej istoty decyzji rozbiórkowej mającej za przedmiot zamieszkany budynek mieszkalny w stanie technicznym umożliwiającym jego bezpieczne zamieszkiwanie.

Jednocześnie wskazać należy, że posiadanie przez skarżącą 3 pokoi z zabudowaną altaną nie jest wystarczające dla zapewnienia dogodnych warunków życia dla dwóch rodzin z trójką dzieci w tym dzieckiem niepełnosprawnym. Także istnienie innych miejsc zamieszkania, gdzie mogłyby przebywać w razie rozbiórki osoby zamieszkujące ten budynek nie dowodzi, że trudne do odwrócenia skutki nie zaistnieją.

Również istniejący pomiędzy stronami niniejszego postępowania spór sądowy nie uzasadnia konieczności dokonania rozbiórki budynku mieszkalnego przed rozpoznaniem skargi w niniejszej sprawie.

Ponownie zaznaczyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd prawidłowo uznał, że istnieją ustawowe przesłanki do wstrzymania decyzji rozbiórkowej. Przeprowadzenie rozbiórki takiego obiektu niewątpliwie wywołuje znaczne koszty, które kwalifikować należy jako szkodę. Następuje bowiem utrata części majątku skarżącego przeznaczonego na wzniesienie budynku i jego wyposażenie, a wykorzystane materiały budowlane zazwyczaj nie nadają się do ponownego użytku. W sytuacji uwzględnienia skargi powstaje konieczność ponownego poniesienia wydatków związanych z odbudową obiektu. Nie sposób odmówić miana znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków takim skutkom wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę zamieszkałego budynku mieszkalnego.

Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.