Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1467735

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 15 maja 2014 r.
II OZ 471/14
Decyzje odmowne jako decyzje, co do zasady, niepodlegające wstrzymaniu wykonania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 19/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi H. B. i J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2013 r. znak DON/ORZ/7101/1527/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 19/14, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w sprawie ze skargi H. B. i J. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2013 r. znak DON/ORZ/7101/1527/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004 r., s. 122). Nie każdy więc akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady, z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy zatem aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (zob. T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147).

W świetle powołanego przepisu prawa (art. 61 § 3 p.p.s.a.) oraz doktryny, Sąd I instancji uznał, że wniosek jest niezasadny.

Następnie Sąd wyjaśnił, iż skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia. Oba postanowienia, których wniosek dotyczy zostały wydane w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności postanowienia.

Zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżących żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. A zatem, w ocenie Sądu, z uwagi na swój formalny charakter i zakres, zaskarżone postanowienie nie ma charakteru postanowienia wymagającego wykonania i nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 p.p.s.a.

Od postanowienia Sądu Wojewódzkiego H. B. wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu w całości, zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., wnosząc o jego zmianę oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanki, jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania w sposób wyczerpujący zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., w myśl którego są nimi: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Jak przyjęto w judykaturze, Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny merytorycznej skargi, bowiem takie działanie Sądu dokonywane w ramach posiedzenia niejawnego oznaczałoby niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonego aktu. Należy stwierdzić, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinien uwzględniać wszystkie okoliczności nawet te niepodniesione we wniosku, o ile można je wyinterpretować na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz akt sprawy.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga wniesiona na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2013 r. znak DON/ORZ/7101/1527/13 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Z uwagi na treść wniosku skarżących stwierdzić trzeba, iż jego przedmiotem było zaskarżone postanowienie i z tego względu zasadnie do tego właśnie wniosku odniesiono się w zaskarżonym postanowieniu Sądu I instancji.

Podkreślić należy, iż przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 295; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1). Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego z kolei należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie.

Przede wszystkim podnieść należy, że zaskarżone postanowienie nie nadaje się do wykonania i nie wymaga wykonania. Nie wywołuje ono również skutków materialnoprawnych. Zatem w stosunku do niego, nie można mówić o potencjalnym niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, że odmowa stwierdzenia nieważności konkretnego orzeczenia w żaden sposób nie oddziałuje na orzeczenie o stwierdzenie nieważności którego wniesiono. Orzeczenie to pozostaje bowiem nadal w obrocie prawnym i wywołuje skutek.

Postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2013 r. objęte skargą w niniejszej sprawie, a o którego wstrzymanie skarżący wnosili, do takich aktów nie należy. Z tych też względów nie może strona skarżąca skutecznie wywodzić naruszenia w warunkach przedmiotowej sprawy art. 61 § 3 p.p.s.a. Co do zasady, cechy wykonalności nie mają bowiem decyzje odmowne. Trafnie tym samym wskazał Sąd I instancji, iż skarżone postanowienie z uwagi na jego charakter nie uzasadnia jego wstrzymania. W postanowieniu takim nie można bowiem odnaleźć takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających wstrzymanie wykonania tego postanowienia.

Uwzględniając całość powyższych rozważań należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 listopada 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.