Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1467734

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 15 maja 2014 r.
II OZ 470/14
Decyzja o pozwoleniu na budowę a niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 101/14 o oddaleniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2013 r. nr 1722/2013 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2013 r. nr 1722/2013 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki faktyczne, gdyż te, już z samej swej istoty, spowodują istotną zmianę rzeczywistości, zaś powrót do stanu poprzedniego byłby możliwy (i to teoretycznie) możliwy dopiero po dłuższym czasie i przy dużym nakładzie sił i środków. Ponadto spowodowałoby to dla niego ewidentną szkodę, bowiem wzniesiony obiekt będzie przesłaniał i zacieniał budynek stanowiący własność skarżącego, a w konsekwencji spowoduje to obniżenie jego wartości.

W piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2014 r. skarżący wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co zostało wykazane w skardze. Ponownie stwierdził, że jej wykonanie, z samej istoty materii, którą reguluje, wiąże się z powstaniem nieodwracalnych, a w najlepszym przypadku trudnych do odwrócenia następstw.

Uczestnik postępowania - Prokurator Okręgowy w Legnicy wniósł o oddalenie zażalenia, wskazując, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 10 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 101/14 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 6 grudnia 2013 r. nr 1722/2013. W uzasadnieniu podał, iż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takim wypadku, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem. Podkreślił, że uzasadnienie wniosku o ochronę tymczasową powinno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Wnioskujący musi dokładanie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu (postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/2005). Uprawdopodobnienie zaś okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 496/2004).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wnioskodawca nie wskazał bowiem konkretnych zdarzeń czy okoliczności, które potwierdziłyby, że zaskarżona decyzja mogła spowodować powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie wyjaśnił zatem, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda bądź trudne do odwrócenia skutki związane z wykonaniem tej decyzji. Również analiza akt sprawy prowadzi do konkluzji, że wniosek jest niezasadny. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w następstwie stwierdzenia odstąpienia przez inwestorów od projektu budowlanego. Przedmiotowa inwestycja obejmuje budowę budynku usługowo-mieszkalnego. Na obecnym etapie realizacji inwestycji brak jest podstaw aby stwierdzić, że zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, wznowienie robót budowlanych i późniejsze uzyskanie pozwolenia na użytkowanie mogłoby w jakikolwiek sposób spowodować trudne do odwrócenia skutki czy też znaczną szkodę po stronie skarżącego, którego działka sąsiaduje z działką, na której realizowana jest inwestycja.

Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia J. M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania wydanych w sprawie decyzji.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Odnosi się ona do sytuacji szczególnego i wyjątkowego zagrożenia, która wymaga zastosowania specjalnego rodzaju tymczasowej ochrony strony postępowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanej decyzji, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo przyjął, że wniosek skarżącego nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienia wystąpienia tych przesłanek nie stanowią powołane we wniosku w sposób lakoniczny okoliczności. Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, że wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie aktu okazuje się zbędne. Istotą ochrony tymczasowej jest jednak przeciwdziałanie takim skutkom wydanego aktu, które byłyby trudne do naprawienia pomimo przywrócenia stanu sprzed wydania decyzji, co nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Podnoszone we wniosku argumenty, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla skarżącego ewidentną szkodę, bowiem wzniesiony obiekt będzie przesłaniał i zacieniał budynek stanowiący jego własność, co w konsekwencji spowoduje obniżenie jego wartości, nie zasługują na uwzględnienie. Wskazywane przez skarżącego potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody przez wybudowanie obiektu przed rozpoznaniem skargi, nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Realizacja każdej decyzji o pozwoleniu na budowę zmienia istniejący stan rzeczy i może powodować trudne do odwrócenia skutki faktyczne i prawne. Skarżący, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podniósł jednak przede wszystkim zarzuty dotyczące jej prawidłowości, a nie argumenty przemawiające za jej wstrzymaniem. Tymczasem Sąd na etapie sprawy, w którym następuje rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie bada trafności zarzutów zgłoszonych w skardze odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania. Ustosunkowanie się do zarzutów skargi na etapie rozpoznawania przedmiotowego wniosku jest zatem niedopuszczalne. Co więcej, to inwestor, realizując inwestycję na mocy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego podejmuje ryzyko, iż w razie wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego zobowiązany będzie do wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nawet do wykonania rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższe okoliczności nie uzasadniają jednakże wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.