Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1678468

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 22 kwietnia 2015 r.
II OZ 314/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1362/14 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu w sprawie ze skargi (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) września 2014 r. Nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 24 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1362/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w sprawie ze skargi (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) września 2014 r. w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 26 stycznia 2015 r. (data pisma oraz stempla pocztowego, k. 69) zatytułowanym "Wniosek o rozpatrzenie merytoryczne sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu lub Skarga Kasacyjna na Postanowienie o odrzuceniu Skargi" Spółka wniosła o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi oraz uiszczenie wpisu. W uzasadnieniu wskazano, że pismo zostało odebrane w dniu 7 stycznia 2015 r. i w odpowiednim do tej daty terminie zostały dokonane stosowne czynności. W dacie 31 grudnia 2014 r. Spółka nie pracowała i na jej terenie nie było żadnych upoważnionych do odbioru pism pracowników. Byli tam jedynie pracownicy zewnętrznej firmy ochroniarskiej - nieupoważnieni do odbioru pism czy wykonywania jakichkolwiek czynności w imieniu Spółki. Spółka nie potrafi wyjaśnić czy potwierdzenie odbioru przesyłki datowane na dzień 31 grudnia 2014 r. było nieuprawnionym odbiorem przesyłki przez pracownika firmy ochroniarskiej czy nieprawidłowym działaniem operatora pocztowego. W tej sytuacji odrzucenie skargi jest krzywdzące.

W ocenie Sądu wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Na poparcie swojego stanowiska Sąd zacytował przepisy art. 86 § 1 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", a następnie wyjaśnił, że okoliczności świadczące o braku winy strony w uchybieniu terminu nie zostały wskazane. Korespondencja została odebrana przez pracownika (fizycznego) Spółki, na terenie Spółki. Zdaniem Sądu nie ma znaczenia rodzaj wykonywanej pracy; nie ma znaczenia również wewnętrzny podział uprawnień i obowiązków w strukturze Spółki. Adres, na który Sąd wysłał korespondencję jest siedzibą Spółki i został wskazany w skardze. Pod tym adresem doręczyciel zastał pracownika Spółki, który odebrał korespondencję. W ocenie Sądu osoba prowadząca działalność gospodarczą przejmuje negatywne konsekwencje wszelkich działań swoich pracowników, w tym także nieterminowe doręczenie korespondencji. W zakresie obowiązków doręczyciela nie mieści się weryfikowanie uprawnień pracownika Spółki, znajdującego się w siedzibie Spółki, do odbierania korespondencji kierowanej do Spółki, skoro pracownik Spółki zadeklarował odebranie korespondencji. Z tych względów Sąd uznał, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu i w konsekwencji na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do dokonania czynności objętych wnioskiem.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Spółka. Zakwestionowanemu postanowieniu zarzucono:

naruszenie art. 67 i następnych p.p.s.a. poprzez uznanie, że doręczenie pism procesowych jakiemukolwiek pracownikowi obecnemu na terenie na którym znajduje się siedziba osoby prawnej spełnia wymogi prawidłowego doręczenia.

Mając na uwadze powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełniania braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu.

W motywach zażalenia Spółka podniosła, że osoba która odebrała korespondencję w dniu 31 grudnia 2014 r. nie posiadała umocowania do odbioru korespondencji. W tej sytuacji korespondencja nie została prawidłowo doręczona, a odmowa przywrócenia terminu jest spowodowana nadmiernym rygoryzmem i skrajnie niekorzystnym interpretowaniem przepisów prawa.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dn. 8 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 712/08, CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony należytej staranności (por. postanowienie SN z dn. 7 lutego 2000 r., sygn. akt I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12; patrz także postanowienie NSA z dn. 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 779/14, npubl.).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, albowiem co do zasady słusznie Sąd uznał, że skarżąca Spółka nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu od skargi.

Skarżąca Spółka wniosek o przywrócenie terminu oraz zażalenie oparła na argumencie wadliwego doręczenia jej wezwania do uiszczenia braków formalnych skargi i wezwania do uiszczenia wpisu. Zdaniem Spółki doręczenie tej korespondencji z Sądu nastąpiło do rąk pracownika, który nie był upoważniony do odbioru przesyłki i w zasadzie nie wiadomo dlaczego ją odebrał. Powyższy argument nie może odnieść oczekiwanego skutku, albowiem nieprawidłowość doręczenia nie jest przesłanką przywrócenia terminu. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy powoduje, że termin do dokonania danej czynność procesowej w ogóle nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie można przyjąć by doszło do uchybienia terminu, co powoduje, że wniosek o przywrócenie terminu jest bezprzedmiotowy. Wadliwość doręczenia, co do zasady, może być jednak skutecznie podnoszona, ale w skardze kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi z powodu, tak jak w niniejszej sprawie, nieuzupełnienia braków skargi w terminie. W tej sytuacji odnoszenie się przez Sąd przy analizie zaistnienia przesłanek przywrócenia terminu do kwestii doręczenia wezwań było zbędne. Jednakże Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że mimo błędnego uzasadnienia zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, skoro strona we wniosku nie podała żadnych innych okoliczności uprawdopodobniających uchybienie terminu (tak też: NSA w postanowieniach: z dnia 5 lutego 2014 r., I FZ 458/13, LEX nr 1452021; z dnia 24 marca 2011 r., I GZ 51/11, LEX nr 1079651).

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.