Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1440517

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 lutego 2014 r.
II OZ 167/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 151/13 oddalające wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) listopada 2012 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 151/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zmianę własnego postanowienia z dnia 3 lipca 2013 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata i odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia (...) listopada 2012 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o zmianę postanowienia z dnia 3 lipca 2013 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w sprawie nie zaistniała taka zmiana okoliczności, która pozwalałyby na zmianę prawomocnego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Jednocześnie podniósł, że w poprzednio złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, iż miesięcznie otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ok. 1.600 zł. Do pracy, z racji braku innego połączenia, dojeżdża samochodem, co kosztuje go ok. 700 zł miesięcznie. Oświadczył także, że dochód z posiadanego gospodarstwa jest niewielki i przeznaczony na bieżącą konsumpcję. Kwota 1.000 zł, jaką otrzymuje na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej jest rozdysponowana na poczet adoptowanego syna. Ponadto ma jeszcze do spłacenia kredyt nawozowy, który musi spłacić do jesieni tego roku. Z dodatkowych wyciągów i oświadczeń wynika, że syn P. G. otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. 1.600 zł netto, zaś dochód syna M. G. kształtuje się na poziomie ok. 1.300 zł brutto. Ponadto skarżący posiada gospodarstwo rolne o dochodowości ok. 6.626 zł rocznie (tekst jedn.: ok. 552 zł miesięcznie) oraz otrzymuje płatności z ARiMR (za rok 2011 w wysokości 2.833,62 zł). Skarżący i jego żona z tytułu pełnienia funkcji rodziny zastępczej w stosunku do G. C. otrzymują świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wysokości 1.000 zł. Według oświadczenia skarżącego wydatki - poza wydatkami na wyżywienie - wynoszą miesięcznie ok. 1.485 zł (utrzymanie domu, leki, składka KRUS itp.). Sąd uznał wówczas, że zestawienie wydatków pięcioosobowej rodziny z ich przychodami i świadczeniem na dziecko w rodzinie zastępczej, czyli łącznie ok. 5.000 zł netto, pozwala na przyjęcie, że skarżący nie znajduje się w takiej sytuacji, w której nie byłby w stanie ponieść kosztów sądowych.

Dalej Sąd podniósł, że w obecnie złożonym wniosku skarżący wskazał, iż razem z żoną leczy się na "choroby cywilizacyjne", posiada dom o pow. 80 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 2,5 ha. Z tytułu wynagrodzenia za prace otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.570 zł netto, dochody z gospodarstwa wynoszą 800 zł, oraz otrzymuje zwrot kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 1.000 zł. Daje to łącznie na trzyosobową rodzinę 3.370 zł miesięcznie. Podkreślił, że jego dwaj dorośli synowie utrzymują się z własnych dochodów i nie partycypują w kosztach utrzymania. Razem wydatki miesięczne określił na kwotę 2.869 zł.

W ocenie Sądu porównanie złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy pozwala na przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, które umożliwiałyby zmianę wcześniejszego postanowienia Sądu. Wysokość uzyskiwanych dochodów na członka rodziny praktycznie nie zmieniła się (poprzednio ok. 5.000 zł na 5 osób, obecnie ponad 3.000 zł na 3 osoby), również wydatki nie uległy zmianom. Dlatego Sąd oddalił wniosek skarżącego o zmianę postanowienia z dnia 3 lipca 2013 r.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł skarżący, zarzucając zakwestionowanemu postanowieniu naruszenie przepisu art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.:Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", poprzez nieprzyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, w sytuacji gdy jego stan finansowy pogorszył się do tego stopnia, że uznać należy, iż wskazany przepis musi znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Jednocześnie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W uzasadnieniu wskazano, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez skarżącego wynika, iż w istocie jego dochody uległy obniżeniu, a różnica pomiędzy wydatkami, a dochodami jest na tyle niewielka, że nie wystarcza na ponoszenie przez niego obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przepis art. 165 p.p.s.a. stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zatem przepis ten umożliwia uchylenie lub zmianę ww. postanowień w sytuacji gdy dojdzie do zmiany okoliczności sprawy, przez co rozumieć należy zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniały wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które wcześniej zostało wydane (tak: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 443).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 3 lipca 2013 r. przyznające prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata (pkt 1) i odmawiające prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (pkt 2) zostało zaaprobowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OZ 6661/13, oddalił zażalenie skarżącego na punkt 2 powyższego postanowienia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych, które umożliwiałyby zmianę prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 3 lipca 2013 r. Sytuacja ekonomiczna skarżącego nie uległa bowiem zmianie na tyle, by uzasadnione było zwolnienie go także z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Jak wskazano w treści postanowienia z dnia 3 lipca 2013 r. dochód skarżącego i jego rodziny w osobach żony, dwóch dorosłych, pracujących synów oraz małoletniego G. C. w stosunku do którego skarżący wraz z żoną pełnią funkcję rodziny zastępczej, kształtował się miesięcznie na poziomie około 5.000 zł. Dochód stanowiły przychody skarżącego ze stosunku pracy - około 1.600 zł netto, przychody z gospodarstwa rolnego w średniej wysokości około 552 zł miesięcznie (6.626 zł rocznie), dopłaty z ARiMR (za rok 2011 - 2.833,62 zł), kwota 1.000 zł otrzymywana na pokrycie kosztów utrzymania Gustawa Cebuli oraz dochody uzyskiwane przez dorosłych synów za świadczona pracę w wysokości 1.300 zł (M.G.) i 1.600 zł (P.G.). Zaś wydatki, za wyjątkiem wyżywienia, kształtowały się na poziomie około 1.485 zł.

Natomiast z wniosku z dnia 26 listopada 2013 r. wynika, że aktualnie we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje skarżący wraz z żoną oraz G. C., ponieważ pracujący synowie utrzymują się we własnym zakresie i nie partycypują w kosztach utrzymania. Łączny dochód rodziny wynosi średnio około 3.370 zł miesięcznie. Nadto dodać należy, że twierdzenie skarżącego we wniesionym zażaleniu, iż jego dochody uległy obniżeniu nie zasługuje na uwzględnienie. Jego wynagrodzenie za pracę oraz dochody z gospodarstwa rolnego są porównywalne z deklarowanymi przez niego we wcześniejszym wniosku, zaś z faktu, że dwóch dorosłych synów nie partycypuje już w kosztach utrzymania nie wynika to, że dochód rodziny uległ obniżeniu, albowiem osoby te pozostając na swoim utrzymaniu nie obciążają już budżetu rodziny skarżącego.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie nie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych które pozwalałyby na zmianę wnioskowanego postanowienia.

W związku z powyższym, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.