Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1640573

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 14 stycznia 2015 r.
II OZ 1403/14
Konsekwencje braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. i E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1395/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. M. i E. M. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia (...) sierpnia 2014 r., nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1395/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - po rozpoznaniu wniosku J. M. i E. M. - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego z dnia (...) sierpnia 2014 r., nr (...) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w skardze na decyzję Wojewody Podkarpackiego skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie jej wykonania "na czas postępowania przed Sądem Administracyjnym w Rzeszowie", nie przedstawiając jednak na jego poparcie szczegółowej argumentacji. Z uzasadnienia skargi wynika, że kwestionują legalność wydanych w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę gazociągu na działkach nr (...), (...) w Mielcu (działka nr (...) stanowi ich własność), jako że toczy się przed Sądem Najwyższym postępowanie ze skargi kasacyjnej P. sp. z o.o., której przedmiotem jest postanowienie Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia (...) listopada 2013 r. sygn. I.Ca.300/13 o ustanowieniu na działce nr (...) służebności przesyłu i zobowiązaniu Spółki do zapłaty na rzecz skarżących odszkodowania. W ich ocenie, ewentualne uchylenie tego postanowienia może spowodować pozostawienie w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, a ewentualne kolejne postanowienie w przedmiocie służebności przesyłu może mieć inną treść niż aktualne.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki nie ustosunkował się do zawartego w skardze wniosku.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek J. M. i E. M. nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd, przytaczając treść art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej zwana p.p.s.a. - podał, że obowiązkiem wnioskodawcy jest uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wystąpienia okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, jeżeli nie mają one źródła w stanach nie wymagających przeprowadzenia dowodu (faktach powszechnie znanych). Zasadniczo wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, która ma przymiot ostatecznej w administracyjnym toku postępowania (art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), a wstrzymanie wykonalności zależy wyłącznie od inicjatywy skarżącego. Sąd podniósł, że rozpoznanie zgłoszonego wniosku odbywa się bez badania zasadności skargi, a tym bardziej ewentualnych skutków innego postępowania. W omawianej regulacji procesowej chodzi wyłącznie o ocenę skutków, jakie mogą wyniknąć z wykonania aktów administracyjnych wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy administracyjnej, do której nie należy sprawa o ustanowienie służebności przesyłu. W ocenie Sądu skoro J. M. i E. M. nie wykazali negatywnych skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., jakie mogą wiązać się z wykonaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, a okoliczności takich nie można wywieść z akt sprawy, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku.

W zażaleniu na powyższe postanowienie J. M. i E. M. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i o wstrzymanie wykonania decyzji nr (...) Starosty Powiatu Mieleckiego z dnia (...) lipca 2014 r., znak (...).

W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli, że w sprawie występuje nietypowa sytuacja, gdyż P. z o.o. z/s w Warszawie po prawomocnym ukończeniu postępowania o ustanowienie służebności przy uczestnictwie skarżących i uzyskaniu klauzuli prawomocności dotyczącej ustanowienia służebności dla mającego powstać gazociągu, wystąpiła do Starosty w Mielcu o wydanie pozwolenia na jego budowę. Do wniosku o wydanie tego pozwolenia spółka złożyła oświadczenie, że dysponuje prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu ustanawiającego służebność przesyłu, na które się powołuje i na tej podstawie otrzymała pozwolenie na budowę bez administracyjnego postępowania dotyczącego ograniczenia własności nieruchomości z mocy art. 124 § 1 u.g.n. Zatem Spółka G. zataiła przed władzami administracyjnymi istotny fakt, że prawomocne postanowienie, na które się powołuje, aby uzyskać pozwolenie na budowę gazociągu zostało przez nią w całości zaskarżone z wnioskiem o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu celem ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego została napisana przez Spółkę G. w dniu (...) lutego 2014 r., a z wnioskiem o pozwolenie spółka wystąpiła z datą 28 kwietnia 2014 r., a zatem dwa miesiące po dacie napisania skargi kasacyjnej. Jeśli w tej sytuacji skarga kasacyjna zostałaby uwzględniona, to Spółka G. będzie dysponować prawomocnym postanowieniem na budowę gazociągu, chociaż postanowienie sądowe ustanawiające służebność przesyłu dla tej budowy zostało uchylone. Skarżący podkreślili, że nie do zaakceptowania jest taki stan prawny i faktyczny, w którym strona w postępowaniu sądowym o ustanowienie służebności przesyłu po wydaniu prawomocnego postanowienia ustanawiającego służebność przesyłu zaskarżyła je w całości do Sądu Najwyższego skargą kasacyjną i po jej wniesieniu wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę urządzenia przesyłowego (gazociągu) załączając do tego wniosku oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, że dysponuje prawomocnym postanowieniem o ustanowieniu służebności przesyłu. Na skutek takiego postępowania Spółki G. skarżący jako właściciele działki budowlanej, na której ta służebność została ustanowiona, chociaż tego postanowienia nie zaskarżyli, zmuszeni są do zaskarżenia decyzji mającej przymiot ostatecznej w administracyjnym toku postępowania wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonalności ponieważ Starosta Powiatu Mieleckiego wydał decyzję nr (...) z dnia (...) lipca 2014 r. o pozwoleniu na budowę gazociągu w przekonaniu, że Spółka G. nie zaskarżyła prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu ustanawiającego dla tej Spółki służebność przesyłu dla mającego powstać gazociągu.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowość zaskarżonego postanowienia podlega ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pod względem jego zgodności z regulacją zawartą w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., gdyż ten przepis dotyczy udzielenia stronie skarżącej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.

Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy - art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy podkreślić, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, w rozumieniu wyżej wskazanego art. 61 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania.

Rację ma Sąd pierwszej instancji, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący nie podali żadnych konkretnych danych pozwalających na ocenę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.

Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń (por. Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem pod red. J. Jodłowskiego, Warszawa 1989, s. 426). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, iż Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.).

Na stronie składającej wniosek w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Nie jest wystarczające powtórzenie we wniosku treści przepisu. Rzeczą Sądu jest zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

W doktrynie i judykaturze ugruntowany jest pogląd, iż brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 22/04; z dnia 30 kwietnia 2004 r., sygn. akt OZ 30/04; z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 871/04; z dnia 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OZ 105/04; z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt OZ 214/04 - nie publik., B. Dauter (w) B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.168). Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku.

Podkreślić też należy, iż obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie. Przesłanką wstrzymania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Ustalenie, czy grożąca szkoda jest szkodą znaczną jest możliwe w oparciu o okoliczności konkretnej sprawy.

Przesłanka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważana z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie. Tak, więc odwrócenie skutków wywołanych wykonaniem zaskarżonego aktu musi być trudniejsze niż zwykle w tego rodzaju przypadkach.

Skoro w niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazali żadnych okoliczności uzasadniających zgłoszony wniosek, to tym samym Sąd pierwszej instancji nie dysponował żadnym materiałem pozwalającym uznać zasadność wniosku.

Także w zażaleniu skarżący nie podali żadnych argumentów przemawiających za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący przedstawili stan faktyczny sprawy i podnieśli zarzuty, które podlegają badaniu w postępowaniu zażaleniowym, lecz przy merytorycznym rozpoznaniu sprawy.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.