Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2597468

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 19 grudnia 2018 r.
II OZ 1337/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 listopada 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 793/18 ze skargi J.D. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) r. znak: (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 793/18 ze skargi J. D. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...) r. znak: (...) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.) - p.p.s.a., odmówił przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. Omyłkowe skierowanie skargi na nieaktualny adres organu nie może stanowić usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminowi, nawet jeżeli skarga została nadana w urzędzie pocztowym przed upływem terminu. Skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.

Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na jego niezastosowaniu i błędnym przyjęciu, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uprawdopodobniają dostatecznie, iż do uchybienia terminu do wykonania czynności doszło bez winy skarżącej w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. podczas, gdy ustalone fakty wskazują jednoznacznie na usprawiedliwienie skarżącej; nowe okoliczności faktyczne wskazują na wystąpienie przesłanek łącznie wraz z uchybieniem terminu bez winy. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że skarżąca jest w postępowaniu reprezentowana przez syna J. J. Syn skarżącej w czasie wysłania skargi przebywał na urlopie poza granicami kraju z ograniczonym dostępem do kontaktowania się z matką J. D. Z uwagi na wiek matki i choroby jej męża oraz ograniczony dostęp do komunikacji w czasie wysłania skargi doszło do omyłkowego zaadresowania siedziby organu odwoławczego przez J. D. Stanowi to dostateczne usprawiedliwienie dla samej skarżącej oraz skutkuje brakiem winy ze strony jej syna J. J. W zażaleniu podniesiono, że zgodnie z informacją udzieloną przez oddział Poczty Polskiej listonosz powinien wiedzieć, kto mieszka w jego rewirze. Pozostawienie przez listonosza awiza w nieistniejącej instytucji, a także odesłanie przesyłki z informacją o nieodebraniu przesyłki przez organ odwoławczy i podwójnym awizo bez wzmianki o treści: adresat wyprowadził się, bądź adresat nie zamieszkuje stanowi naruszenie przepisów prawa oraz zasad opisanych w regulaminie Poczty Polskiej. W tym przypadku Poczta Polska zgodnie z prawem oraz regulaminem posiada obowiązek odesłania przesyłki do nadawcy ze stosowną informacją o przyczynie niedoręczenia przesyłki pocztowej, czego jednak nie uczyniła. Skarżąca dochowałaby terminu złożenia ponownej skargi w ustawowym terminie, gdyby przyjąć pracę Poczty Polskiej za prawidłową poprzez odesłanie przesyłki do nadawcy nawet w trybie uproszczonym, zazwyczaj kilka dni.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Instytucją procesową, której celem jest ochrona strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jest instytucja przywrócenia terminu. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a., równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 (w:) CBOSA). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny - wymagający od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).

Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając merytorycznie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uznał za prawidłowe stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku podstaw do jego uwzględnienia. Strona nie uprawdopodobniła bowiem, że uchybienie terminu do dokonania powyższej czynności nastąpiło bez jej winy. Niewątpliwie skarga sporządzona przez pełnomocnika skarżącej - jaj syna, została skierowana na nieprawidłowy adres organu, mimo iż w treści decyzji organ podał właściwy (aktualny) adres siedziby. Powyższe świadczy o niedochowaniu minimum staranności przez pełnomocnika skarżącej. Nie można zgodzić się z twierdzeniem, że to sama skarżąca błędnie zaadresowała przesyłkę, skoro w nagłówku skargi to pełnomocnik skarżącej umieścił nieprawidłowy adres organu, ponieważ to on sporządzał skargę i pod nią się podpisał. Niezależnie od ewentualnych uchybień doręczyciela, niedochowanie terminu do wniesienia skargi należy uznać za winę strony (jej pełnomocnika). Każdorazowo strona lub jej pełnomocnik - przed nadaniem przesyłki, powinni sprawdzić, jaki jest aktualny adres organu i po upewnieniu się w tym zakresie - nadać skargę. Niedokonanie takiego sprawdzenia stanowi o niezachowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i w konsekwencji obciąża stronę.

Z tych względów zażalenie, jako niezasadne podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.