Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1467712

Postanowienie
Naczelnego Sądu Administracyjnego
z dnia 14 stycznia 2014 r.
II OZ 1222/13
Okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia (...) - Stowarzyszenia (...) z siedzibą w Tarnowie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2053/13, o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi (...) - Stowarzyszenia (...) z siedzibą w Tarnowie na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) czerwca 2013 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 2053/13, zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi (...) - Stowarzyszenia (...) z siedzibą w Tarnowie na postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) czerwca 2013 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zgodnie z treścią art. 125 § 1 p.p.s.a. Sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy m.in. od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. Sąd podkreślił, że wprawdzie tryby nadzwyczajne nie są w stosunku do siebie konkurencyjne, ponieważ uruchomienie każdego z nich oparte jest na innych przesłankach i mogą być uruchomione jednocześnie, jeżeli w jednej sprawie zachodzą przesłanki do wszczęcia kilku postępowań nadzwyczajnych lub gdy strona twierdzi, że takie przesłanki występują. W pierwszej kolejności powinno być jednak zakończone postępowanie o stwierdzenie nieważności, następnie postępowanie wznowieniowe, na końcu postępowanie o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej. Stwierdzenie nieważności decyzji eliminuje tę decyzję z obrotu prawnego, w związku z czym bezprzedmiotowe staną się postępowania w innych trybach nadzwyczajnych, w tym w trybie wznowienia postępowania. Podobnie uchylenie decyzji na skutek wznowienia uczyni bezprzedmiotową jej weryfikację w innym trybie. Ta ostatnia weryfikacja, dotycząca decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadą niekwalifikowaną, może być dokonana wyłącznie w razie nieistnienia podstaw do stwierdzenia nieważności lub do wznowienia postępowania. Tryb wznowienia postępowania powoduje nie tylko wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego, ale zapewnienie też możliwości rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, o której rozstrzyga weryfikowana decyzja. Natomiast tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie tylko ogranicza się do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, ale powoduje uznanie, iż decyzja od samego początku nie była władna do wywołania skutków prawnych.

W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania, którego rozstrzygnięcie stało się podstawą w niniejszej sprawie dotyczył decyzji Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2012 r. (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2011 r. znak (...).

Jednocześnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1385/12, uchylono postanowienie Ministra Środowiska z dnia (...) kwietnia 2012 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia (...) marca 2012 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej samej decyzji, tj. decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia (...) grudnia 2011 r. znak (...). Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną, która nie została jeszcze rozpoznana.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji to czy wyrok wydany w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1385/12 pozostanie w obrocie prawnym, czy też zostanie z obrotu prawnego wyeliminowany ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W konsekwencji, zdaniem Sądu, postępowanie sądowe należało zawiesić do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Stowarzyszenie w zażaleniu na powyższe postanowienie wskazało, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania w rozpoznawanej sprawie.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwane dalej "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.

W piśmiennictwie wskazuje się, że rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej zależy od wyniku innego postępowania, jeżeli rozstrzygnięcie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy będącej przedmiotem pierwszego postępowania (kwestia prejudycjalna). Przyjęte rozumienie kwestii prejudycjalnej zakłada istnienie ścisłego związku między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego. Związek ten polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Dla sądu kwestią wstępną jest wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie uzasadniają zatem zawieszenia postępowania względy ekonomii procesowej, stąd nie ma podstaw do zawieszenia postępowania, jeśli sąd jest w stanie samodzielnie dokonać ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 516-517 i powołane tam orzecznictwo)

Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia ze stosunkiem zależności w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. pomiędzy sprawą dotyczącą postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia 1 grudnia 2011 r., a sprawą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dotyczącą tej samej decyzji z dnia 1 grudnia 2011 r. Nie można bowiem uznać, że prawomocne rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w rozpoznawanej sprawie.

Zaakcentować trzeba, że przedmiotem obu postępowań sądowych są akty formalne dotyczące odmowy wszczęcia postępowań nadzwyczajnych. Oba te postępowania toczą się od siebie niezależnie, a co istotne oparte są na ocenie innych przesłanek. Ich wzajemne oddziaływanie następuje dopiero w sytuacji wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego w jednym bądź drugim trybie.

Ponadto dla kontroli legalności zaskarżonego orzeczenia decydujące znaczenie ma stan sprawy istniejący w dacie orzekania przez organ administracji w niniejszej sprawie.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.