II OZ 1210/20 - Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3129736

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2021 r. II OZ 1210/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 357/20 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2020 r. nr (...) w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia 2 października 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 357/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. M. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych jej skargi na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2020 r. nr (...) w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że pismami z dnia 26 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie numeru PESEL - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w trybie doręczenia zastępczego z dniem 16 lipca 2020 r. Wyznaczony przez Sąd termin upłynął bezskutecznie 23 lipca 2020 r. w związku z czym Sąd, postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2020 r. odrzucił ww. skargę. Pismem z 2 września 2020 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, czyniąc zadość wezwaniu, tj. podając numer PESEL oraz uiszczając wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że w dniach 1-11 lipca 2020 r. przebywała z mężem na urlopie poza miejscem zamieszkania. Pod adresem, na który kierowana jest korespondencja sądowa, w tym czasie przebywała matka męża - A. M., która regularnie odbierała kierowaną korespondencję i sprawdzała skrzynkę na listy, nie stwierdzając tam (ani w innym miejscu) żadnego awiza. Zdaniem skarżącej, operator pocztowy nie wykonał w sposób prawidłowy czynności o których mowa w przywołanym przez skarżącą art. 44 k.p.a., ponieważ nie zawiadomiono skarżącej o pozostawieniu przesyłki pocztowej w placówce oraz miejscu i terminie odbioru przesyłki. Skarżąca podniosła, iż w miejscach wymienionych w powyższym przepisie nie znajdowało się awizo ani pierwotne ani powtórne.

Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu Sąd wskazał, że przesyłka sądowa zawierająca wezwania do usunięcia braków formalnych skargi została zwrócona z adnotacją doręczyciela "Zwrot - nie podjęto w terminie". Na przesyłce znajdują się również adnotacje o pierwszym awizowaniu przesyłki w dniu 2 lipca 2020 r., a także o drugim awizowaniu w dniu 10 lipca 2020 r., jak i o umieszczeniu w dniu 2 lipca 2020 r. zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Wskazane daty potwierdzają adnotacje na kopercie oraz zwrotnym potwierdzeniu odbioru, opatrzone podpisami pracowników Poczty Polskiej i stosownymi pieczątkami. A zatem przesyłka sądowa została złożona na okres czternastu dni w placówce pocztowej. Dopełnione zostały zatem - zdaniem Sądu - warunki skutecznego zawiadomienia adresata o możliwości odbioru pisma, zgodnie z art. 73 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W konsekwencji skutek doręczenia, o którym stanowi art. 73 § 4 p.p.s.a., nastąpił w dniu 16 lipca 2020 r., tj. w 14 dniu od dnia pierwszego zawiadomienia (2 lipca 2020 r.). Termin na usunięcie braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie 23 lipca 2020 r. Zdaniem Sądu, dowodem na brak pozostawienia przez pracownika Poczty Polskiej zawiadomienia o przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi w oddawczej skrzynce pocztowej nie może być pisemne oświadczenie A. M. zaprzeczające, jakoby w skrzynce pocztowej zamieszczone było jakiekolwiek zawiadomienia o przedmiotowej przesyłce z Sądu. Nie stanowi ono bowiem dowodu pozwalającego podważyć prawidłowość doręczenia skierowanego do strony wezwania, a tym samym nie może obalić domniemania wynikającego tak z koperty, jak i ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Sąd zauważył, iż skarżąca mogła np. wystąpić do Poczty Polskiej z reklamacją w zakresie braku pozostawienia przez operatora w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienia o przesyłce sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, czego nie uczyniła. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Zażaleniem M. M. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, że przesyłka zawierająca wezwanie M. M. do usunięcia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia od niej wpisu została prawidłowo doręczona w sposób zastępczy w dniu 16 lipca 2020 r., podczas gdy skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej wraz z informacją o terminie i miejscu odebrania przesyłki, co doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżąca nie zadbała należycie o swoje interesy, podczas gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, ze nie miała ona obiektywnej możliwości uzyskania informacji o rozpoczęciu biegu terminu do wykonania czynności;

2) art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, aby czynności objętej wnioskiem o przywrócenie terminu nie dokonała bez swojej winy, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz okoliczności wskazanych przez M. M. wynika wniosek wprost przeciwny.

Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w niniejszej sprawie operator pocztowy nie wykonał w sposób prawidłowy wszystkich czynności wynikających z art. 44 k.p.a. ponieważ nie zawiadomiono M. M. o pozostawieniu przesyłki pocztowej w placówce oraz o miejscu i terminie obioru przesyłki. Skarżąca podkreśliła, że na druku dowodu doręczenia korespondencji będącej przedmiotem rozpoznania nie wynika z jakiego powodu przesyłka nie została doręczona adresatowi. W pkt 4 druku zaznaczono, że przesyłki nie doręczono "z innych przyczyn", lecz bez ich wskazania. Powyższe oznacza, że zastępcze doręczenie w niniejszej sprawie nie może zostać uznane za dokonane w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Jednym z przewidzianych w art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. warunków przywrócenia terminu przez sąd jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w przekroczeniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie NSA z dnia 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stanowisko skarżącej co do braku jej winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego jej skargi na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2020 r. zostało oparte na wadliwym - zdaniem skarżącej - awizowaniu skierowanej do niej przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków, uniemożliwiającym powzięcie przez nią informacji o pozostawieniu jej przez doręczyciela w placówce pocztowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić wyrażone w zaskarżonym postanowieniu stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż brak jest w przedmiotowej sprawie podstaw do tego, żeby kwestionować prawidłowość doręczenia skarżącej spornej przesyłki w trybie doręczenia zastępczego unormowanego w art. 73 p.p.s.a. Z treści znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwania wynika, że bezpośrednia próba doręczenia tej przesyłki skarżącej okazała się bezskuteczna - na potwierdzeniu odbioru listonosz wypełnił pole nr 2 o treści "Przesyłki nie doręczono w sposób określony w pkt 1, przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej (...) ((...)), o czym w dniu 02.07.2020 umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej". Przywołany powyżej pkt 1 potwierdzenia odbioru wskazuje na doręczenie przesyłki pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, który podjął się oddania pisma adresatowi. Z faktu wypełnienia przez listonosza pola nr 2 powyższego dokumentu wynika zatem przyczyna pozostawienia przesyłki w placówce pocztowej. Ponadto o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej w dniu 2 lipca 2020 r. - jak wynika z adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - poinformowano skarżącą przez umieszczenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Na przedmiotowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawarto także adnotację o powtórnym awizowaniu przesyłki w dniu 10 lipca 2020 r., a także o jej zwrocie w dniu 20 lipca 2020 r. w związku z niepodjęciem jej przez skarżącą z placówki pocztowej (a nie z innych przyczyn jak podnoszono w zażaleniu). Powyższe okoliczności świadczą o prawidłowości uznania za skuteczne doręczenia przedmiotowej przesyłki skarżącej w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 16 lipca 2020 r., tj. w dniu, w którym upłynęło 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej. Zaznaczenia wymaga przy tym, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym, który - jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot - stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta ono z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim poświadczone. Domniemanie to może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W przedmiotowej sprawie zawarte na ww. zwrotnym poświadczeniu odbioru świadectwo pozostawienia w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącej zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej nie zostało jednak skutecznie przez skarżącą obalone. Samo oświadczenie osoby wyznaczonej przez skarżącą do odbioru korespondencji pod jej adresem w czasie jej nieobecności nie jest bowiem wystarczające. Jedną ze skutecznych możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej, z czego jednak strona skarżąca nie skorzystała. Brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej co do zasady uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (por. postanowienie NSA z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt II OZ 863/15). Skarżąca nie przedłożyła zatem żadnych dokumentów na uprawdopodobnienie okoliczności uchybienia bez swojej winy terminowi do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi. W tych okolicznościach Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że nie zostały w tej sprawie spełnione przesłanki warunkujące przywrócenie stronie skarżącej terminu do dokonania ww. czynności procesowych.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.